id	sid	tid	token	lemma	pos
ajird-1312	1	1	american	american	PROPN
ajird-1312	1	2	journal	journal	PROPN
ajird-1312	1	3	of	of	ADP
ajird-1312	1	4	interdisciplinary	interdisciplinary	ADJ
ajird-1312	1	5	research	research	NOUN
ajird-1312	1	6	and	and	CCONJ
ajird-1312	1	7	development	development	NOUN
ajird-1312	1	8	issn	issn	PROPN
ajird-1312	1	9	online	online	NOUN
ajird-1312	1	10	:	:	PUNCT
ajird-1312	1	11	2771	2771	NUM
ajird-1312	1	12	-	-	SYM
ajird-1312	1	13	8948	8948	NUM
ajird-1312	1	14	website	website	NOUN
ajird-1312	1	15	:	:	PUNCT
ajird-1312	1	16	www.ajird.journalspark.org	www.ajird.journalspark.org	ADJ
ajird-1312	1	17	volume	volume	NOUN
ajird-1312	1	18	33	33	NUM
ajird-1312	1	19	,	,	PUNCT
ajird-1312	1	20	october	october	PROPN
ajird-1312	1	21	2024	2024	NUM
ajird-1312	1	22	63	63	NUM
ajird-1312	1	23	|	|	ADV
ajird-1312	1	24	p	p	NOUN
ajird-1312	1	25	a	a	DET
ajird-1312	1	26	g	g	PROPN
ajird-1312	1	27	e	e	PROPN
ajird-1312	1	28	chess	chess	NOUN
ajird-1312	1	29	is	be	AUX
ajird-1312	1	30	a	a	DET
ajird-1312	1	31	field	field	NOUN
ajird-1312	1	32	where	where	SCONJ
ajird-1312	1	33	intelligence	intelligence	NOUN
ajird-1312	1	34	,	,	PUNCT
ajird-1312	1	35	thinking	thinking	NOUN
ajird-1312	1	36	and	and	CCONJ
ajird-1312	1	37	ideas	idea	NOUN
ajird-1312	1	38	grow	grow	VERB
ajird-1312	1	39	teshaboyeva	teshaboyeva	PROPN
ajird-1312	1	40	feruza	feruza	PROPN
ajird-1312	1	41	rakhimovna	rakhimovna	PROPN
ajird-1312	1	42	(	(	PUNCT
ajird-1312	1	43	phd	phd	NOUN
ajird-1312	1	44	)	)	PUNCT
ajird-1312	1	45	associate	associate	NOUN
ajird-1312	1	46	professor	professor	NOUN
ajird-1312	1	47	,	,	PUNCT
ajird-1312	1	48	qdpi	qdpi	PROPN
ajird-1312	1	49	uzbekistan	uzbekistan	PROPN
ajird-1312	1	50	abstract	abstract	NOUN
ajird-1312	1	51	in	in	ADP
ajird-1312	1	52	the	the	DET
ajird-1312	1	53	article	article	NOUN
ajird-1312	1	54	,	,	PUNCT
ajird-1312	1	55	the	the	DET
ajird-1312	1	56	history	history	NOUN
ajird-1312	1	57	of	of	ADP
ajird-1312	1	58	the	the	DET
ajird-1312	1	59	development	development	NOUN
ajird-1312	1	60	of	of	ADP
ajird-1312	1	61	the	the	DET
ajird-1312	1	62	sport	sport	NOUN
ajird-1312	1	63	of	of	ADP
ajird-1312	1	64	chess	chess	NOUN
ajird-1312	1	65	abroad	abroad	ADV
ajird-1312	1	66	and	and	CCONJ
ajird-1312	1	67	in	in	ADP
ajird-1312	1	68	our	our	PRON
ajird-1312	1	69	country	country	NOUN
ajird-1312	1	70	is	be	AUX
ajird-1312	1	71	looked	look	VERB
ajird-1312	1	72	at	at	ADP
ajird-1312	1	73	,	,	PUNCT
ajird-1312	1	74	and	and	CCONJ
ajird-1312	1	75	by	by	ADP
ajird-1312	1	76	teaching	teach	VERB
ajird-1312	1	77	blind	blind	ADJ
ajird-1312	1	78	and	and	CCONJ
ajird-1312	1	79	visually	visually	ADV
ajird-1312	1	80	impaired	impaired	ADJ
ajird-1312	1	81	children	child	NOUN
ajird-1312	1	82	to	to	PART
ajird-1312	1	83	play	play	VERB
ajird-1312	1	84	chess	chess	NOUN
ajird-1312	1	85	,	,	PUNCT
ajird-1312	1	86	their	their	PRON
ajird-1312	1	87	logical	logical	ADJ
ajird-1312	1	88	thinking	thinking	NOUN
ajird-1312	1	89	and	and	CCONJ
ajird-1312	1	90	will	will	AUX
ajird-1312	1	91	are	are	AUX
ajird-1312	1	92	formed	form	VERB
ajird-1312	1	93	,	,	PUNCT
ajird-1312	1	94	along	along	ADP
ajird-1312	1	95	with	with	ADP
ajird-1312	1	96	the	the	DET
ajird-1312	1	97	development	development	NOUN
ajird-1312	1	98	of	of	ADP
ajird-1312	1	99	their	their	PRON
ajird-1312	1	100	attention	attention	NOUN
ajird-1312	1	101	,	,	PUNCT
ajird-1312	1	102	perception	perception	NOUN
ajird-1312	1	103	,	,	PUNCT
ajird-1312	1	104	thinking	thinking	NOUN
ajird-1312	1	105	,	,	PUNCT
ajird-1312	1	106	memory	memory	NOUN
ajird-1312	1	107	,	,	PUNCT
ajird-1312	1	108	and	and	CCONJ
ajird-1312	1	109	vocabulary	vocabulary	NOUN
ajird-1312	1	110	through	through	ADP
ajird-1312	1	111	the	the	DET
ajird-1312	1	112	use	use	NOUN
ajird-1312	1	113	of	of	ADP
ajird-1312	1	114	chess	chess	NOUN
ajird-1312	1	115	games	game	NOUN
ajird-1312	1	116	.	.	PUNCT
ajird-1312	2	1	in	in	ADP
ajird-1312	2	2	one	one	NUM
ajird-1312	2	3	line	line	NOUN
ajird-1312	2	4	,	,	PUNCT
ajird-1312	2	5	the	the	DET
ajird-1312	2	6	thoughts	thought	NOUN
ajird-1312	2	7	on	on	ADP
ajird-1312	2	8	how	how	SCONJ
ajird-1312	2	9	to	to	PART
ajird-1312	2	10	prepare	prepare	VERB
ajird-1312	2	11	them	they	PRON
ajird-1312	2	12	for	for	ADP
ajird-1312	2	13	social	social	ADJ
ajird-1312	2	14	life	life	NOUN
ajird-1312	2	15	in	in	ADP
ajird-1312	2	16	some	some	DET
ajird-1312	2	17	sense	sense	NOUN
ajird-1312	2	18	are	be	AUX
ajird-1312	2	19	highlighted	highlight	VERB
ajird-1312	2	20	.	.	PUNCT
ajird-1312	3	1	keywords	keyword	NOUN
ajird-1312	3	2	:	:	PUNCT
ajird-1312	3	3	blind	blind	ADJ
ajird-1312	3	4	and	and	CCONJ
ajird-1312	3	5	visually	visually	ADV
ajird-1312	3	6	impaired	impaired	ADJ
ajird-1312	3	7	children	child	NOUN
ajird-1312	3	8	,	,	PUNCT
ajird-1312	3	9	chess	chess	NOUN
ajird-1312	3	10	game	game	NOUN
ajird-1312	3	11	,	,	PUNCT
ajird-1312	3	12	perception	perception	NOUN
ajird-1312	3	13	,	,	PUNCT
ajird-1312	3	14	thinking	thinking	NOUN
ajird-1312	3	15	,	,	PUNCT
ajird-1312	3	16	memory	memory	NOUN
ajird-1312	3	17	,	,	PUNCT
ajird-1312	3	18	logical	logical	ADJ
ajird-1312	3	19	thinking	thinking	NOUN
ajird-1312	3	20	,	,	PUNCT
ajird-1312	3	21	attention	attention	NOUN
ajird-1312	3	22	,	,	PUNCT
ajird-1312	3	23	personal	personal	ADJ
ajird-1312	3	24	qualities	quality	NOUN
ajird-1312	3	25	.	.	PUNCT
ajird-1312	4	1	introduction	introduction	NOUN
ajird-1312	4	2	today	today	NOUN
ajird-1312	4	3	,	,	PUNCT
ajird-1312	4	4	chess	chess	NOUN
ajird-1312	4	5	has	have	AUX
ajird-1312	4	6	become	become	VERB
ajird-1312	4	7	one	one	NUM
ajird-1312	4	8	of	of	ADP
ajird-1312	4	9	the	the	DET
ajird-1312	4	10	most	most	ADV
ajird-1312	4	11	popular	popular	ADJ
ajird-1312	4	12	sports	sport	NOUN
ajird-1312	4	13	in	in	ADP
ajird-1312	4	14	uzbekistan	uzbekistan	PROPN
ajird-1312	4	15	.	.	PUNCT
ajird-1312	5	1	there	there	PRON
ajird-1312	5	2	are	be	VERB
ajird-1312	5	3	millions	million	NOUN
ajird-1312	5	4	of	of	ADP
ajird-1312	5	5	fans	fan	NOUN
ajird-1312	5	6	of	of	ADP
ajird-1312	5	7	this	this	DET
ajird-1312	5	8	sport	sport	NOUN
ajird-1312	5	9	all	all	ADV
ajird-1312	5	10	over	over	ADP
ajird-1312	5	11	the	the	DET
ajird-1312	5	12	world	world	NOUN
ajird-1312	5	13	,	,	PUNCT
ajird-1312	5	14	because	because	SCONJ
ajird-1312	5	15	chess	chess	NOUN
ajird-1312	5	16	is	be	AUX
ajird-1312	5	17	not	not	PART
ajird-1312	5	18	only	only	ADV
ajird-1312	5	19	a	a	DET
ajird-1312	5	20	fun	fun	NOUN
ajird-1312	5	21	sport	sport	NOUN
ajird-1312	5	22	,	,	PUNCT
ajird-1312	5	23	but	but	CCONJ
ajird-1312	5	24	also	also	ADV
ajird-1312	5	25	appreciated	appreciate	VERB
ajird-1312	5	26	as	as	ADP
ajird-1312	5	27	mental	mental	ADJ
ajird-1312	5	28	gymnastics	gymnastic	NOUN
ajird-1312	5	29	.	.	PUNCT
ajird-1312	6	1	chess	chess	NOUN
ajird-1312	6	2	began	begin	VERB
ajird-1312	6	3	to	to	PART
ajird-1312	6	4	develop	develop	VERB
ajird-1312	6	5	rapidly	rapidly	ADV
ajird-1312	6	6	in	in	ADP
ajird-1312	6	7	europe	europe	PROPN
ajird-1312	6	8	from	from	ADP
ajird-1312	6	9	the	the	DET
ajird-1312	6	10	11th	11th	ADJ
ajird-1312	6	11	century	century	NOUN
ajird-1312	6	12	.	.	PUNCT
ajird-1312	7	1	changes	change	NOUN
ajird-1312	7	2	were	be	AUX
ajird-1312	7	3	made	make	VERB
ajird-1312	7	4	to	to	ADP
ajird-1312	7	5	the	the	DET
ajird-1312	7	6	rules	rule	NOUN
ajird-1312	7	7	of	of	ADP
ajird-1312	7	8	chess	chess	NOUN
ajird-1312	7	9	in	in	ADP
ajird-1312	7	10	the	the	DET
ajird-1312	7	11	15th	15th	ADJ
ajird-1312	7	12	century	century	NOUN
ajird-1312	7	13	.	.	PUNCT
ajird-1312	8	1	in	in	ADP
ajird-1312	8	2	1512	1512	NUM
ajird-1312	8	3	,	,	PUNCT
ajird-1312	8	4	damiano	damiano	PROPN
ajird-1312	8	5	's	's	PART
ajird-1312	8	6	collection	collection	NOUN
ajird-1312	8	7	"	"	PUNCT
ajird-1312	8	8	this	this	DET
ajird-1312	8	9	book	book	NOUN
ajird-1312	8	10	teaches	teach	VERB
ajird-1312	8	11	how	how	SCONJ
ajird-1312	8	12	to	to	PART
ajird-1312	8	13	play	play	VERB
ajird-1312	8	14	chess	chess	NOUN
ajird-1312	8	15	"	"	PUNCT
ajird-1312	8	16	was	be	AUX
ajird-1312	8	17	printed	print	VERB
ajird-1312	8	18	in	in	ADP
ajird-1312	8	19	rome	rome	PROPN
ajird-1312	8	20	and	and	CCONJ
ajird-1312	8	21	translated	translate	VERB
ajird-1312	8	22	into	into	ADP
ajird-1312	8	23	european	european	ADJ
ajird-1312	8	24	languages	language	NOUN
ajird-1312	8	25	.	.	PUNCT
ajird-1312	9	1	in	in	ADP
ajird-1312	9	2	1575	1575	NUM
ajird-1312	9	3	,	,	PUNCT
ajird-1312	9	4	a	a	DET
ajird-1312	9	5	match	match	NOUN
ajird-1312	9	6	was	be	AUX
ajird-1312	9	7	held	hold	VERB
ajird-1312	9	8	between	between	ADP
ajird-1312	9	9	spanish	spanish	ADJ
ajird-1312	9	10	and	and	CCONJ
ajird-1312	9	11	italian	italian	ADJ
ajird-1312	9	12	chess	chess	NOUN
ajird-1312	9	13	players	player	NOUN
ajird-1312	9	14	in	in	ADP
ajird-1312	9	15	madrid	madrid	PROPN
ajird-1312	9	16	.	.	PUNCT
ajird-1312	10	1	gioacchino	gioacchino	PROPN
ajird-1312	10	2	greco	greco	PROPN
ajird-1312	10	3	(	(	PUNCT
ajird-1312	10	4	italy	italy	PROPN
ajird-1312	10	5	)	)	PUNCT
ajird-1312	10	6	in	in	ADP
ajird-1312	10	7	the	the	DET
ajird-1312	10	8	17th	17th	ADJ
ajird-1312	10	9	century	century	NOUN
ajird-1312	10	10	,	,	PUNCT
ajird-1312	10	11	danican	danican	NOUN
ajird-1312	10	12	(	(	PUNCT
ajird-1312	10	13	francois	francois	PROPN
ajird-1312	10	14	andre	andre	PROPN
ajird-1312	10	15	)	)	PUNCT
ajird-1312	10	16	in	in	ADP
ajird-1312	10	17	the	the	DET
ajird-1312	10	18	18th	18th	ADJ
ajird-1312	10	19	century	century	NOUN
ajird-1312	10	20	,	,	PUNCT
ajird-1312	10	21	philidor	philidor	NOUN
ajird-1312	10	22	(	(	PUNCT
ajird-1312	10	23	france	france	PROPN
ajird-1312	10	24	)	)	PUNCT
ajird-1312	10	25	,	,	PUNCT
ajird-1312	10	26	howard	howard	PROPN
ajird-1312	10	27	staunton	staunton	PROPN
ajird-1312	10	28	(	(	PUNCT
ajird-1312	10	29	england	england	PROPN
ajird-1312	10	30	)	)	PUNCT
ajird-1312	10	31	in	in	ADP
ajird-1312	10	32	the	the	DET
ajird-1312	10	33	19th	19th	ADJ
ajird-1312	10	34	century	century	NOUN
ajird-1312	10	35	,	,	PUNCT
ajird-1312	10	36	adolf	adolf	PROPN
ajird-1312	10	37	andersen	andersen	PROPN
ajird-1312	10	38	,	,	PUNCT
ajird-1312	10	39	johannes	johannes	PROPN
ajird-1312	10	40	sukertort	sukertort	NOUN
ajird-1312	10	41	(	(	PUNCT
ajird-1312	10	42	germany	germany	PROPN
ajird-1312	10	43	)	)	PUNCT
ajird-1312	10	44	,	,	PUNCT
ajird-1312	10	45	paul	paul	PROPN
ajird-1312	10	46	morphy	morphy	PROPN
ajird-1312	10	47	,	,	PUNCT
ajird-1312	10	48	louis	louis	PROPN
ajird-1312	10	49	paulsen	paulsen	PROPN
ajird-1312	10	50	(	(	PUNCT
ajird-1312	10	51	usa	usa	PROPN
ajird-1312	10	52	)	)	PUNCT
ajird-1312	10	53	,	,	PUNCT
ajird-1312	10	54	ignats	ignat	NOUN
ajird-1312	10	55	kolish	kolish	VERB
ajird-1312	10	56	,	,	PUNCT
ajird-1312	10	57	chess	chess	NOUN
ajird-1312	10	58	masters	master	NOUN
ajird-1312	10	59	such	such	ADJ
ajird-1312	10	60	as	as	ADP
ajird-1312	10	61	wilhelm	wilhelm	PROPN
ajird-1312	10	62	steinitz	steinitz	PROPN
ajird-1312	10	63	(	(	PUNCT
ajird-1312	10	64	austria	austria	PROPN
ajird-1312	10	65	-	-	PUNCT
ajird-1312	10	66	hungary	hungary	PROPN
ajird-1312	10	67	)	)	PUNCT
ajird-1312	10	68	,	,	PUNCT
ajird-1312	10	69	alexander	alexander	PROPN
ajird-1312	10	70	petrov	petrov	PROPN
ajird-1312	10	71	,	,	PUNCT
ajird-1312	10	72	mikhail	mikhail	PROPN
ajird-1312	10	73	chigorin	chigorin	NOUN
ajird-1312	10	74	(	(	PUNCT
ajird-1312	10	75	russia	russia	PROPN
ajird-1312	10	76	)	)	PUNCT
ajird-1312	10	77	made	make	VERB
ajird-1312	10	78	a	a	DET
ajird-1312	10	79	great	great	ADJ
ajird-1312	10	80	contribution	contribution	NOUN
ajird-1312	10	81	to	to	ADP
ajird-1312	10	82	the	the	DET
ajird-1312	10	83	development	development	NOUN
ajird-1312	10	84	of	of	ADP
ajird-1312	10	85	this	this	DET
ajird-1312	10	86	game	game	NOUN
ajird-1312	10	87	.	.	PUNCT
ajird-1312	11	1	there	there	PRON
ajird-1312	11	2	are	be	VERB
ajird-1312	11	3	sources	source	NOUN
ajird-1312	11	4	confirming	confirm	VERB
ajird-1312	11	5	that	that	SCONJ
ajird-1312	11	6	chess	chess	NOUN
ajird-1312	11	7	has	have	VERB
ajird-1312	11	8	deep	deep	ADJ
ajird-1312	11	9	roots	root	NOUN
ajird-1312	11	10	in	in	ADP
ajird-1312	11	11	the	the	DET
ajird-1312	11	12	land	land	NOUN
ajird-1312	11	13	of	of	ADP
ajird-1312	11	14	uzbekistan	uzbekistan	PROPN
ajird-1312	11	15	.	.	PUNCT
ajird-1312	12	1	chess	chess	NOUN
ajird-1312	12	2	pieces	piece	NOUN
ajird-1312	12	3	from	from	ADP
ajird-1312	12	4	the	the	DET
ajird-1312	12	5	kushan	kushan	ADJ
ajird-1312	12	6	period	period	NOUN
ajird-1312	12	7	(	(	PUNCT
ajird-1312	12	8	i	i	NOUN
ajird-1312	12	9	-	-	PUNCT
ajird-1312	12	10	ii	ii	PROPN
ajird-1312	12	11	centuries	century	NOUN
ajird-1312	12	12	)	)	PUNCT
ajird-1312	12	13	during	during	ADP
ajird-1312	12	14	the	the	DET
ajird-1312	12	15	archaeological	archaeological	ADJ
ajird-1312	12	16	excavations	excavation	NOUN
ajird-1312	12	17	in	in	ADP
ajird-1312	12	18	dalvarzintepa	dalvarzintepa	NOUN
ajird-1312	12	19	(	(	PUNCT
ajird-1312	12	20	surkhondarya	surkhondarya	PROPN
ajird-1312	12	21	)	)	PUNCT
ajird-1312	12	22	in	in	ADP
ajird-1312	12	23	1972	1972	NUM
ajird-1312	12	24	,	,	PUNCT
ajird-1312	12	25	7	7	NUM
ajird-1312	12	26	chess	chess	NOUN
ajird-1312	12	27	pieces	piece	NOUN
ajird-1312	12	28	from	from	ADP
ajird-1312	12	29	the	the	DET
ajird-1312	12	30	vii	vii	PROPN
ajird-1312	12	31	-	-	PUNCT
ajird-1312	12	32	viii	viii	NOUN
ajird-1312	12	33	centuries	century	NOUN
ajird-1312	12	34	during	during	ADP
ajird-1312	12	35	the	the	DET
ajird-1312	12	36	research	research	NOUN
ajird-1312	12	37	conducted	conduct	VERB
ajird-1312	12	38	in	in	ADP
ajird-1312	12	39	afrosiyob	afrosiyob	PROPN
ajird-1312	12	40	(	(	PUNCT
ajird-1312	12	41	samarkand	samarkand	NOUN
ajird-1312	12	42	)	)	PUNCT
ajird-1312	12	43	in	in	ADP
ajird-1312	12	44	1977	1977	NUM
ajird-1312	12	45	found	find	VERB
ajird-1312	12	46	.	.	PUNCT
ajird-1312	13	1	according	accord	VERB
ajird-1312	13	2	to	to	ADP
ajird-1312	13	3	al	al	PROPN
ajird-1312	13	4	-	-	PUNCT
ajird-1312	13	5	adli	adli	PROPN
ajird-1312	13	6	,	,	PUNCT
ajird-1312	13	7	an	an	DET
ajird-1312	13	8	arab	arab	ADJ
ajird-1312	13	9	scholar	scholar	NOUN
ajird-1312	13	10	and	and	CCONJ
ajird-1312	13	11	chess	chess	NOUN
ajird-1312	13	12	player	player	NOUN
ajird-1312	13	13	who	who	PRON
ajird-1312	13	14	lived	live	VERB
ajird-1312	13	15	in	in	ADP
ajird-1312	13	16	the	the	DET
ajird-1312	13	17	9th	9th	ADJ
ajird-1312	13	18	century	century	NOUN
ajird-1312	13	19	,	,	PUNCT
ajird-1312	13	20	the	the	DET
ajird-1312	13	21	people	people	NOUN
ajird-1312	13	22	of	of	ADP
ajird-1312	13	23	central	central	ADJ
ajird-1312	13	24	asia	asia	PROPN
ajird-1312	13	25	played	play	VERB
ajird-1312	13	26	an	an	DET
ajird-1312	13	27	important	important	ADJ
ajird-1312	13	28	role	role	NOUN
ajird-1312	13	29	in	in	ADP
ajird-1312	13	30	the	the	DET
ajird-1312	13	31	abolition	abolition	NOUN
ajird-1312	13	32	of	of	ADP
ajird-1312	13	33	shashkal	shashkal	NOUN
ajird-1312	13	34	and	and	CCONJ
ajird-1312	13	35	the	the	DET
ajird-1312	13	36	development	development	NOUN
ajird-1312	13	37	of	of	ADP
ajird-1312	13	38	this	this	DET
ajird-1312	13	39	game	game	NOUN
ajird-1312	13	40	.	.	PUNCT
ajird-1312	14	1	"	"	PUNCT
ajird-1312	14	2	india	india	PROPN
ajird-1312	14	3	"	"	PUNCT
ajird-1312	14	4	by	by	ADP
ajird-1312	14	5	abu	abu	PROPN
ajird-1312	14	6	rayhan	rayhan	PROPN
ajird-1312	14	7	beruni	beruni	PROPN
ajird-1312	14	8	,	,	PUNCT
ajird-1312	14	9	"	"	PUNCT
ajird-1312	14	10	matlai	matlai	PROPN
ajird-1312	14	11	sa'dayn	sa'dayn	PROPN
ajird-1312	14	12	"	"	PUNCT
ajird-1312	14	13	and	and	CCONJ
ajird-1312	14	14	"	"	PUNCT
ajird-1312	14	15	majmai	majmai	PROPN
ajird-1312	14	16	bahrain	bahrain	NOUN
ajird-1312	14	17	"	"	PUNCT
ajird-1312	14	18	by	by	ADP
ajird-1312	14	19	abdurazzaq	abdurazzaq	PROPN
ajird-1312	14	20	samarkandi	samarkandi	PROPN
ajird-1312	14	21	,	,	PUNCT
ajird-1312	14	22	"	"	PUNCT
ajird-1312	14	23	majolis	majolis	X
ajird-1312	14	24	un	un	PROPN
ajird-1312	14	25	-	-	NOUN
ajird-1312	14	26	nafois	nafois	NOUN
ajird-1312	14	27	"	"	PUNCT
ajird-1312	14	28	by	by	ADP
ajird-1312	14	29	alisher	alisher	ADJ
ajird-1312	14	30	navoi	navoi	NOUN
ajird-1312	14	31	,	,	PUNCT
ajird-1312	14	32	"	"	PUNCT
ajird-1312	14	33	lison	lison	NOUN
ajird-1312	14	34	ut	ut	PROPN
ajird-1312	14	35	-	-	NOUN
ajird-1312	14	36	tayr	tayr	PROPN
ajird-1312	14	37	"	"	PUNCT
ajird-1312	14	38	,	,	PUNCT
ajird-1312	14	39	"	"	PUNCT
ajird-1312	14	40	baburnoma	baburnoma	NOUN
ajird-1312	14	41	"	"	PUNCT
ajird-1312	14	42	by	by	ADP
ajird-1312	14	43	zahiriddin	zahiriddin	PROPN
ajird-1312	14	44	muhammad	muhammad	PROPN
ajird-1312	14	45	babur	babur	PROPN
ajird-1312	14	46	and	and	CCONJ
ajird-1312	14	47	other	other	ADJ
ajird-1312	14	48	historical	historical	ADJ
ajird-1312	14	49	works	work	NOUN
ajird-1312	14	50	.	.	PUNCT
ajird-1312	14	51	)	)	PUNCT
ajird-1312	14	52	has	have	VERB
ajird-1312	14	53	valuable	valuable	ADJ
ajird-1312	14	54	information	information	NOUN
ajird-1312	14	55	about	about	ADP
ajird-1312	14	56	.	.	PUNCT
ajird-1312	15	1	during	during	ADP
ajird-1312	15	2	the	the	DET
ajird-1312	15	3	time	time	NOUN
ajird-1312	15	4	of	of	ADP
ajird-1312	15	5	amir	amir	PROPN
ajird-1312	15	6	temur	temur	ADJ
ajird-1312	15	7	,	,	PUNCT
ajird-1312	15	8	strong	strong	ADJ
ajird-1312	15	9	chess	chess	NOUN
ajird-1312	15	10	players	player	NOUN
ajird-1312	15	11	gathered	gather	VERB
ajird-1312	15	12	in	in	ADP
ajird-1312	15	13	samarkand	samarkand	PROPN
ajird-1312	15	14	.	.	PUNCT
ajird-1312	16	1	ali	ali	PROPN
ajird-1312	16	2	ash	ash	PROPN
ajird-1312	16	3	-	-	PUNCT
ajird-1312	16	4	shatranji	shatranji	PROPN
ajird-1312	16	5	(	(	PUNCT
ajird-1312	16	6	oloviddin	oloviddin	PROPN
ajird-1312	16	7	al	al	PROPN
ajird-1312	16	8	-	-	PUNCT
ajird-1312	16	9	tabrizi	tabrizi	NOUN
ajird-1312	16	10	)	)	PUNCT
ajird-1312	16	11	from	from	ADP
ajird-1312	16	12	tabriz	tabriz	PROPN
ajird-1312	16	13	won	win	VERB
ajird-1312	16	14	the	the	DET
ajird-1312	16	15	competitions	competition	NOUN
ajird-1312	16	16	held	hold	VERB
ajird-1312	16	17	in	in	ADP
ajird-1312	16	18	samarkand	samarkand	PROPN
ajird-1312	16	19	.	.	PUNCT
ajird-1312	17	1	american	american	PROPN
ajird-1312	17	2	journal	journal	PROPN
ajird-1312	17	3	of	of	ADP
ajird-1312	17	4	interdisciplinary	interdisciplinary	ADJ
ajird-1312	17	5	research	research	NOUN
ajird-1312	17	6	and	and	CCONJ
ajird-1312	17	7	development	development	NOUN
ajird-1312	17	8	issn	issn	PROPN
ajird-1312	17	9	online	online	NOUN
ajird-1312	17	10	:	:	PUNCT
ajird-1312	17	11	2771	2771	NUM
ajird-1312	17	12	-	-	SYM
ajird-1312	17	13	8948	8948	NUM
ajird-1312	17	14	website	website	NOUN
ajird-1312	17	15	:	:	PUNCT
ajird-1312	17	16	www.ajird.journalspark.org	www.ajird.journalspark.org	ADJ
ajird-1312	17	17	volume	volume	NOUN
ajird-1312	17	18	33	33	NUM
ajird-1312	17	19	,	,	PUNCT
ajird-1312	17	20	october	october	PROPN
ajird-1312	17	21	2024	2024	NUM
ajird-1312	17	22	64	64	NUM
ajird-1312	17	23	|	|	ADV
ajird-1312	17	24	p	p	NOUN
ajird-1312	17	25	a	a	DET
ajird-1312	17	26	g	g	NOUN
ajird-1312	17	27	e	e	NOUN
ajird-1312	17	28	he	he	PRON
ajird-1312	17	29	wrote	write	VERB
ajird-1312	17	30	a	a	DET
ajird-1312	17	31	book	book	NOUN
ajird-1312	17	32	about	about	ADP
ajird-1312	17	33	chess	chess	NOUN
ajird-1312	17	34	and	and	CCONJ
ajird-1312	17	35	included	include	VERB
ajird-1312	17	36	in	in	ADP
ajird-1312	17	37	it	it	PRON
ajird-1312	17	38	his	his	PRON
ajird-1312	17	39	own	own	ADJ
ajird-1312	17	40	and	and	CCONJ
ajird-1312	17	41	many	many	ADJ
ajird-1312	17	42	grandmasters	grandmaster	NOUN
ajird-1312	17	43	who	who	PRON
ajird-1312	17	44	lived	live	VERB
ajird-1312	17	45	in	in	ADP
ajird-1312	17	46	central	central	ADJ
ajird-1312	17	47	asia	asia	PROPN
ajird-1312	17	48	until	until	ADP
ajird-1312	17	49	the	the	DET
ajird-1312	17	50	14th	14th	ADJ
ajird-1312	17	51	century	century	NOUN
ajird-1312	17	52	.	.	PUNCT
ajird-1312	18	1	amir	amir	PROPN
ajird-1312	18	2	was	be	AUX
ajird-1312	18	3	playing	play	VERB
ajird-1312	18	4	chess	chess	NOUN
ajird-1312	18	5	with	with	ADP
ajird-1312	18	6	temur	temur	ADJ
ajird-1312	18	7	himself	himself	PRON
ajird-1312	18	8	.	.	PUNCT
ajird-1312	19	1	since	since	SCONJ
ajird-1312	19	2	the	the	DET
ajird-1312	19	3	20s	20	NOUN
ajird-1312	19	4	of	of	ADP
ajird-1312	19	5	the	the	DET
ajird-1312	19	6	20th	20th	ADJ
ajird-1312	19	7	century	century	NOUN
ajird-1312	19	8	,	,	PUNCT
ajird-1312	19	9	the	the	DET
ajird-1312	19	10	widespread	widespread	ADJ
ajird-1312	19	11	promotion	promotion	NOUN
ajird-1312	19	12	of	of	ADP
ajird-1312	19	13	modern	modern	ADJ
ajird-1312	19	14	chess	chess	NOUN
ajird-1312	19	15	rules	rule	NOUN
ajird-1312	19	16	in	in	ADP
ajird-1312	19	17	uzbekistan	uzbekistan	PROPN
ajird-1312	19	18	gave	give	VERB
ajird-1312	19	19	impetus	impetus	NOUN
ajird-1312	19	20	to	to	ADP
ajird-1312	19	21	the	the	DET
ajird-1312	19	22	development	development	NOUN
ajird-1312	19	23	of	of	ADP
ajird-1312	19	24	this	this	DET
ajird-1312	19	25	sport	sport	NOUN
ajird-1312	19	26	.	.	PUNCT
ajird-1312	20	1	chess	chess	NOUN
ajird-1312	20	2	clubs	club	NOUN
ajird-1312	20	3	were	be	AUX
ajird-1312	20	4	opened	open	VERB
ajird-1312	20	5	in	in	ADP
ajird-1312	20	6	tashkent	tashkent	NOUN
ajird-1312	20	7	,	,	PUNCT
ajird-1312	20	8	samarkand	samarkand	PROPN
ajird-1312	20	9	,	,	PUNCT
ajird-1312	20	10	kokan	kokan	ADJ
ajird-1312	20	11	and	and	CCONJ
ajird-1312	20	12	other	other	ADJ
ajird-1312	20	13	cities	city	NOUN
ajird-1312	20	14	.	.	PUNCT
ajird-1312	21	1	azmiddin	azmiddin	PROPN
ajird-1312	21	2	khojayev	khojayev	PROPN
ajird-1312	21	3	,	,	PUNCT
ajird-1312	21	4	sergey	sergey	PROPN
ajird-1312	21	5	freiman	freiman	PROPN
ajird-1312	21	6	,	,	PUNCT
ajird-1312	21	7	polat	polat	NOUN
ajird-1312	21	8	saidkhanov	saidkhanov	NOUN
ajird-1312	21	9	,	,	PUNCT
ajird-1312	21	10	zakir	zakir	PROPN
ajird-1312	21	11	khojayev	khojayev	PROPN
ajird-1312	21	12	showed	show	VERB
ajird-1312	21	13	enthusiasm	enthusiasm	NOUN
ajird-1312	21	14	in	in	ADP
ajird-1312	21	15	promoting	promote	VERB
ajird-1312	21	16	chess	chess	NOUN
ajird-1312	21	17	.	.	PUNCT
ajird-1312	22	1	uzbek	uzbek	PROPN
ajird-1312	22	2	championships	championship	NOUN
ajird-1312	22	3	began	begin	VERB
ajird-1312	22	4	to	to	PART
ajird-1312	22	5	be	be	AUX
ajird-1312	22	6	held	hold	VERB
ajird-1312	22	7	between	between	ADP
ajird-1312	22	8	men	man	NOUN
ajird-1312	22	9	in	in	ADP
ajird-1312	22	10	1930	1930	NUM
ajird-1312	22	11	and	and	CCONJ
ajird-1312	22	12	women	woman	NOUN
ajird-1312	22	13	in	in	ADP
ajird-1312	22	14	1935	1935	NUM
ajird-1312	22	15	(	(	PUNCT
ajird-1312	22	16	alexander	alexander	PROPN
ajird-1312	22	17	grushevsky	grushevsky	PROPN
ajird-1312	22	18	and	and	CCONJ
ajird-1312	22	19	larisa	larisa	PROPN
ajird-1312	22	20	pinchuk	pinchuk	PROPN
ajird-1312	22	21	won	win	VERB
ajird-1312	22	22	the	the	DET
ajird-1312	22	23	most	most	ADJ
ajird-1312	22	24	championships	championship	NOUN
ajird-1312	22	25	8	8	NUM
ajird-1312	22	26	times	time	NOUN
ajird-1312	22	27	)	)	PUNCT
ajird-1312	22	28	.	.	PUNCT
ajird-1312	23	1	at	at	ADP
ajird-1312	23	2	different	different	ADJ
ajird-1312	23	3	times	time	NOUN
ajird-1312	23	4	,	,	PUNCT
ajird-1312	23	5	such	such	ADJ
ajird-1312	23	6	well	well	ADV
ajird-1312	23	7	-	-	PUNCT
ajird-1312	23	8	known	know	VERB
ajird-1312	23	9	grandmasters	grandmaster	NOUN
ajird-1312	23	10	as	as	ADP
ajird-1312	23	11	fyodor	fyodor	PROPN
ajird-1312	23	12	duz	duz	PROPN
ajird-1312	23	13	-	-	PUNCT
ajird-1312	23	14	khotimirsky	khotimirsky	PROPN
ajird-1312	23	15	,	,	PUNCT
ajird-1312	23	16	salo	salo	PROPN
ajird-1312	23	17	flor	flor	PROPN
ajird-1312	23	18	,	,	PUNCT
ajird-1312	23	19	tigran	tigran	NOUN
ajird-1312	23	20	petrosyan	petrosyan	NOUN
ajird-1312	23	21	,	,	PUNCT
ajird-1312	23	22	paul	paul	PROPN
ajird-1312	23	23	keres	keres	PROPN
ajird-1312	23	24	,	,	PUNCT
ajird-1312	23	25	alexander	alexander	PROPN
ajird-1312	23	26	kotov	kotov	PROPN
ajird-1312	23	27	,	,	PUNCT
ajird-1312	23	28	mark	mark	NOUN
ajird-1312	23	29	taymanov	taymanov	NOUN
ajird-1312	23	30	,	,	PUNCT
ajird-1312	23	31	viktor	viktor	NOUN
ajird-1312	23	32	korchnoi	korchnoi	PROPN
ajird-1312	23	33	,	,	PUNCT
ajird-1312	23	34	anatoly	anatoly	PROPN
ajird-1312	23	35	karpov	karpov	PROPN
ajird-1312	23	36	came	come	VERB
ajird-1312	23	37	to	to	ADP
ajird-1312	23	38	uzbekistan	uzbekistan	PROPN
ajird-1312	23	39	to	to	PART
ajird-1312	23	40	give	give	VERB
ajird-1312	23	41	lectures	lecture	NOUN
ajird-1312	23	42	,	,	PUNCT
ajird-1312	23	43	one	one	NUM
ajird-1312	23	44	-	-	PUNCT
ajird-1312	23	45	way	way	NOUN
ajird-1312	23	46	play	play	NOUN
ajird-1312	23	47	(	(	PUNCT
ajird-1312	23	48	session	session	NOUN
ajird-1312	23	49	)	)	PUNCT
ajird-1312	23	50	.	.	PUNCT
ajird-1312	24	1	holding	hold	VERB
ajird-1312	24	2	and	and	CCONJ
ajird-1312	24	3	participating	participate	VERB
ajird-1312	24	4	in	in	ADP
ajird-1312	24	5	competitions	competition	NOUN
ajird-1312	24	6	had	have	VERB
ajird-1312	24	7	an	an	DET
ajird-1312	24	8	effective	effective	ADJ
ajird-1312	24	9	impact	impact	NOUN
ajird-1312	24	10	on	on	ADP
ajird-1312	24	11	the	the	DET
ajird-1312	24	12	development	development	NOUN
ajird-1312	24	13	of	of	ADP
ajird-1312	24	14	chess	chess	NOUN
ajird-1312	24	15	in	in	ADP
ajird-1312	24	16	our	our	PRON
ajird-1312	24	17	country	country	NOUN
ajird-1312	24	18	.	.	PUNCT
ajird-1312	25	1	from	from	ADP
ajird-1312	25	2	the	the	DET
ajird-1312	25	3	50s	50	NOUN
ajird-1312	25	4	of	of	ADP
ajird-1312	25	5	the	the	DET
ajird-1312	25	6	20th	20th	ADJ
ajird-1312	25	7	century	century	NOUN
ajird-1312	25	8	,	,	PUNCT
ajird-1312	25	9	a	a	DET
ajird-1312	25	10	new	new	ADJ
ajird-1312	25	11	generation	generation	NOUN
ajird-1312	25	12	of	of	ADP
ajird-1312	25	13	chess	chess	NOUN
ajird-1312	25	14	enthusiasts	enthusiast	NOUN
ajird-1312	25	15	such	such	ADJ
ajird-1312	25	16	as	as	ADP
ajird-1312	25	17	mamajon	mamajon	NOUN
ajird-1312	25	18	muhitdinov	muhitdinov	NOUN
ajird-1312	25	19	,	,	PUNCT
ajird-1312	25	20	ulug'bek	ulug'bek	NOUN
ajird-1312	25	21	elbekov	elbekov	NOUN
ajird-1312	25	22	,	,	PUNCT
ajird-1312	25	23	sergey	sergey	PROPN
ajird-1312	25	24	pinchuk	pinchuk	PROPN
ajird-1312	25	25	,	,	PUNCT
ajird-1312	25	26	roman	roman	PROPN
ajird-1312	25	27	kim	kim	PROPN
ajird-1312	25	28	,	,	PUNCT
ajird-1312	25	29	alla	alla	NOUN
ajird-1312	25	30	mirtichan	mirtichan	PROPN
ajird-1312	25	31	came	come	VERB
ajird-1312	25	32	of	of	ADP
ajird-1312	25	33	age	age	NOUN
ajird-1312	25	34	.	.	PUNCT
ajird-1312	26	1	the	the	DET
ajird-1312	26	2	republican	republican	PROPN
ajird-1312	26	3	chess	chess	NOUN
ajird-1312	26	4	-	-	PUNCT
ajird-1312	26	5	chess	chess	NOUN
ajird-1312	26	6	club	club	NOUN
ajird-1312	26	7	was	be	AUX
ajird-1312	26	8	commissioned	commission	VERB
ajird-1312	26	9	,	,	PUNCT
ajird-1312	26	10	various	various	ADJ
ajird-1312	26	11	categories	category	NOUN
ajird-1312	26	12	of	of	ADP
ajird-1312	26	13	competitions	competition	NOUN
ajird-1312	26	14	were	be	AUX
ajird-1312	26	15	held	hold	VERB
ajird-1312	26	16	,	,	PUNCT
ajird-1312	26	17	chess	chess	NOUN
ajird-1312	26	18	columns	column	NOUN
ajird-1312	26	19	were	be	AUX
ajird-1312	26	20	published	publish	VERB
ajird-1312	26	21	in	in	ADP
ajird-1312	26	22	newspapers	newspaper	NOUN
ajird-1312	26	23	and	and	CCONJ
ajird-1312	26	24	magazines	magazine	NOUN
ajird-1312	26	25	,	,	PUNCT
ajird-1312	26	26	a	a	DET
ajird-1312	26	27	chess	chess	NOUN
ajird-1312	26	28	show	show	NOUN
ajird-1312	26	29	was	be	AUX
ajird-1312	26	30	opened	open	VERB
ajird-1312	26	31	on	on	ADP
ajird-1312	26	32	uzbekistan	uzbekistan	PROPN
ajird-1312	26	33	television	television	NOUN
ajird-1312	26	34	,	,	PUNCT
ajird-1312	26	35	and	and	CCONJ
ajird-1312	26	36	chess	chess	NOUN
ajird-1312	26	37	books	book	NOUN
ajird-1312	26	38	were	be	AUX
ajird-1312	26	39	published	publish	VERB
ajird-1312	26	40	.	.	PUNCT
ajird-1312	27	1	chess	chess	NOUN
ajird-1312	27	2	masters	master	NOUN
ajird-1312	27	3	like	like	ADP
ajird-1312	27	4	isaac	isaac	PROPN
ajird-1312	27	5	birbrager	birbrager	PROPN
ajird-1312	27	6	and	and	CCONJ
ajird-1312	27	7	yefim	yefim	NOUN
ajird-1312	27	8	rukhlis	rukhlis	PROPN
ajird-1312	27	9	won	win	VERB
ajird-1312	27	10	various	various	ADJ
ajird-1312	27	11	competitions	competition	NOUN
ajird-1312	27	12	.	.	PUNCT
ajird-1312	28	1	georgy	georgy	PROPN
ajird-1312	28	2	borisenko	borisenko	PROPN
ajird-1312	28	3	was	be	AUX
ajird-1312	28	4	awarded	award	VERB
ajird-1312	28	5	the	the	DET
ajird-1312	28	6	title	title	NOUN
ajird-1312	28	7	of	of	ADP
ajird-1312	28	8	international	international	ADJ
ajird-1312	28	9	grandmaster	grandmaster	NOUN
ajird-1312	28	10	in	in	ADP
ajird-1312	28	11	part	part	ADJ
ajird-1312	28	12	-	-	PUNCT
ajird-1312	28	13	time	time	NOUN
ajird-1312	28	14	chess	chess	NOUN
ajird-1312	28	15	.	.	PUNCT
ajird-1312	29	1	georgy	georgy	PROPN
ajird-1312	29	2	azamov	azamov	PROPN
ajird-1312	29	3	became	become	VERB
ajird-1312	29	4	the	the	DET
ajird-1312	29	5	first	first	ADJ
ajird-1312	29	6	international	international	ADJ
ajird-1312	29	7	grandmaster	grandmaster	NOUN
ajird-1312	29	8	from	from	ADP
ajird-1312	29	9	uzbekistan	uzbekistan	PROPN
ajird-1312	29	10	(	(	PUNCT
ajird-1312	29	11	1984	1984	NUM
ajird-1312	29	12	)	)	PUNCT
ajird-1312	29	13	.	.	PUNCT
ajird-1312	30	1	in	in	ADP
ajird-1312	30	2	1992	1992	NUM
ajird-1312	30	3	,	,	PUNCT
ajird-1312	30	4	the	the	DET
ajird-1312	30	5	uzbekistan	uzbekistan	PROPN
ajird-1312	30	6	men	man	NOUN
ajird-1312	30	7	's	's	PART
ajird-1312	30	8	national	national	ADJ
ajird-1312	30	9	team	team	NOUN
ajird-1312	30	10	won	win	VERB
ajird-1312	30	11	the	the	DET
ajird-1312	30	12	second	second	ADJ
ajird-1312	30	13	place	place	NOUN
ajird-1312	30	14	in	in	ADP
ajird-1312	30	15	the	the	DET
ajird-1312	30	16	world	world	NOUN
ajird-1312	30	17	chess	chess	PROPN
ajird-1312	30	18	olympiad	olympiad	PROPN
ajird-1312	30	19	,	,	PUNCT
ajird-1312	30	20	and	and	CCONJ
ajird-1312	30	21	in	in	ADP
ajird-1312	30	22	1999	1999	NUM
ajird-1312	30	23	,	,	PUNCT
ajird-1312	30	24	it	it	PRON
ajird-1312	30	25	won	win	VERB
ajird-1312	30	26	the	the	DET
ajird-1312	30	27	asian	asian	ADJ
ajird-1312	30	28	championship	championship	NOUN
ajird-1312	30	29	.	.	PUNCT
ajird-1312	31	1	in	in	ADP
ajird-1312	31	2	1998	1998	NUM
ajird-1312	31	3	,	,	PUNCT
ajird-1312	31	4	ibrahim	ibrahim	PROPN
ajird-1312	31	5	hamrokulov	hamrokulov	PROPN
ajird-1312	31	6	won	win	VERB
ajird-1312	31	7	the	the	DET
ajird-1312	31	8	world	world	NOUN
ajird-1312	31	9	championship	championship	NOUN
ajird-1312	31	10	among	among	ADP
ajird-1312	31	11	teenagers	teenager	NOUN
ajird-1312	31	12	.	.	PUNCT
ajird-1312	32	1	rustam	rustam	PROPN
ajird-1312	32	2	kasimjanov	kasimjanov	PROPN
ajird-1312	32	3	became	become	VERB
ajird-1312	32	4	the	the	DET
ajird-1312	32	5	first	first	ADJ
ajird-1312	32	6	asian	asian	ADJ
ajird-1312	32	7	champion	champion	NOUN
ajird-1312	32	8	in	in	ADP
ajird-1312	32	9	1998	1998	NUM
ajird-1312	32	10	,	,	PUNCT
ajird-1312	32	11	and	and	CCONJ
ajird-1312	32	12	the	the	DET
ajird-1312	32	13	17th	17th	ADJ
ajird-1312	32	14	world	world	NOUN
ajird-1312	32	15	champion	champion	NOUN
ajird-1312	32	16	in	in	ADP
ajird-1312	32	17	2004	2004	NUM
ajird-1312	32	18	.	.	PUNCT
ajird-1312	33	1	currently	currently	ADV
ajird-1312	33	2	,	,	PUNCT
ajird-1312	33	3	7,984	7,984	NUM
ajird-1312	33	4	people	people	NOUN
ajird-1312	33	5	(	(	PUNCT
ajird-1312	33	6	2,320	2,320	NUM
ajird-1312	33	7	women	woman	NOUN
ajird-1312	33	8	)	)	PUNCT
ajird-1312	33	9	are	be	AUX
ajird-1312	33	10	directly	directly	ADV
ajird-1312	33	11	engaged	engage	VERB
ajird-1312	33	12	in	in	ADP
ajird-1312	33	13	chess	chess	NOUN
ajird-1312	33	14	in	in	ADP
ajird-1312	33	15	our	our	PRON
ajird-1312	33	16	country	country	NOUN
ajird-1312	33	17	,	,	PUNCT
ajird-1312	33	18	3,220	3,220	NUM
ajird-1312	33	19	of	of	ADP
ajird-1312	33	20	them	they	PRON
ajird-1312	33	21	are	be	AUX
ajird-1312	33	22	people	people	NOUN
ajird-1312	33	23	with	with	ADP
ajird-1312	33	24	chess	chess	NOUN
ajird-1312	33	25	titles	title	NOUN
ajird-1312	33	26	and	and	CCONJ
ajird-1312	33	27	titles	title	NOUN
ajird-1312	33	28	.	.	PUNCT
ajird-1312	34	1	it	it	PRON
ajird-1312	34	2	can	can	AUX
ajird-1312	34	3	be	be	AUX
ajird-1312	34	4	seen	see	VERB
ajird-1312	34	5	that	that	SCONJ
ajird-1312	34	6	significant	significant	ADJ
ajird-1312	34	7	work	work	NOUN
ajird-1312	34	8	is	be	AUX
ajird-1312	34	9	being	be	AUX
ajird-1312	34	10	done	do	VERB
ajird-1312	34	11	to	to	PART
ajird-1312	34	12	develop	develop	VERB
ajird-1312	34	13	this	this	DET
ajird-1312	34	14	sport	sport	NOUN
ajird-1312	34	15	in	in	ADP
ajird-1312	34	16	our	our	PRON
ajird-1312	34	17	country	country	NOUN
ajird-1312	34	18	.	.	PUNCT
ajird-1312	35	1	in	in	ADP
ajird-1312	35	2	particular	particular	ADJ
ajird-1312	35	3	,	,	PUNCT
ajird-1312	35	4	the	the	DET
ajird-1312	35	5	decision	decision	NOUN
ajird-1312	35	6	of	of	ADP
ajird-1312	35	7	the	the	DET
ajird-1312	35	8	president	president	NOUN
ajird-1312	35	9	of	of	ADP
ajird-1312	35	10	the	the	DET
ajird-1312	35	11	republic	republic	NOUN
ajird-1312	35	12	of	of	ADP
ajird-1312	35	13	uzbekistan	uzbekistan	PROPN
ajird-1312	35	14	dated	date	VERB
ajird-1312	35	15	january	january	PROPN
ajird-1312	35	16	14	14	NUM
ajird-1312	35	17	,	,	PUNCT
ajird-1312	35	18	2021	2021	NUM
ajird-1312	35	19	"	"	PUNCT
ajird-1312	35	20	on	on	ADP
ajird-1312	35	21	measures	measure	NOUN
ajird-1312	35	22	to	to	PART
ajird-1312	35	23	further	far	ADV
ajird-1312	35	24	develop	develop	VERB
ajird-1312	35	25	and	and	CCONJ
ajird-1312	35	26	popularize	popularize	VERB
ajird-1312	35	27	chess	chess	NOUN
ajird-1312	35	28	and	and	CCONJ
ajird-1312	35	29	improve	improve	VERB
ajird-1312	35	30	the	the	DET
ajird-1312	35	31	system	system	NOUN
ajird-1312	35	32	of	of	ADP
ajird-1312	35	33	training	training	NOUN
ajird-1312	35	34	chess	chess	NOUN
ajird-1312	35	35	players	player	NOUN
ajird-1312	35	36	"	"	PUNCT
ajird-1312	35	37	pq-4954	pq-4954	PROPN
ajird-1312	35	38	on	on	ADP
ajird-1312	35	39	the	the	DET
ajird-1312	35	40	development	development	NOUN
ajird-1312	35	41	of	of	ADP
ajird-1312	35	42	the	the	DET
ajird-1312	35	43	sport	sport	NOUN
ajird-1312	35	44	of	of	ADP
ajird-1312	35	45	chess	chess	NOUN
ajird-1312	35	46	in	in	ADP
ajird-1312	35	47	uzbekistan	uzbekistan	PROPN
ajird-1312	35	48	until	until	SCONJ
ajird-1312	35	49	2025	2025	NUM
ajird-1312	35	50	specific	specific	ADJ
ajird-1312	35	51	tasks	task	NOUN
ajird-1312	35	52	are	be	AUX
ajird-1312	35	53	defined	define	VERB
ajird-1312	35	54	.	.	PUNCT
ajird-1312	36	1	in	in	ADP
ajird-1312	36	2	this	this	DET
ajird-1312	36	3	decision	decision	NOUN
ajird-1312	36	4	,	,	PUNCT
ajird-1312	36	5	it	it	PRON
ajird-1312	36	6	is	be	AUX
ajird-1312	36	7	necessary	necessary	ADJ
ajird-1312	36	8	to	to	PART
ajird-1312	36	9	widely	widely	ADV
ajird-1312	36	10	promote	promote	VERB
ajird-1312	36	11	chess	chess	NOUN
ajird-1312	36	12	among	among	ADP
ajird-1312	36	13	the	the	DET
ajird-1312	36	14	population	population	NOUN
ajird-1312	36	15	in	in	ADP
ajird-1312	36	16	our	our	PRON
ajird-1312	36	17	country	country	NOUN
ajird-1312	36	18	and	and	CCONJ
ajird-1312	36	19	make	make	VERB
ajird-1312	36	20	it	it	PRON
ajird-1312	36	21	a	a	DET
ajird-1312	36	22	mass	mass	ADJ
ajird-1312	36	23	sport	sport	NOUN
ajird-1312	36	24	,	,	PUNCT
ajird-1312	36	25	to	to	PART
ajird-1312	36	26	create	create	VERB
ajird-1312	36	27	the	the	DET
ajird-1312	36	28	necessary	necessary	ADJ
ajird-1312	36	29	conditions	condition	NOUN
ajird-1312	36	30	for	for	ADP
ajird-1312	36	31	the	the	DET
ajird-1312	36	32	intellectual	intellectual	ADJ
ajird-1312	36	33	and	and	CCONJ
ajird-1312	36	34	cultural	cultural	ADJ
ajird-1312	36	35	development	development	NOUN
ajird-1312	36	36	of	of	ADP
ajird-1312	36	37	the	the	DET
ajird-1312	36	38	growing	grow	VERB
ajird-1312	36	39	young	young	ADJ
ajird-1312	36	40	generation	generation	NOUN
ajird-1312	36	41	,	,	PUNCT
ajird-1312	36	42	to	to	PART
ajird-1312	36	43	select	select	VERB
ajird-1312	36	44	and	and	CCONJ
ajird-1312	36	45	select	select	VERB
ajird-1312	36	46	highly	highly	ADV
ajird-1312	36	47	talented	talented	ADJ
ajird-1312	36	48	young	young	ADJ
ajird-1312	36	49	people	people	NOUN
ajird-1312	36	50	and	and	CCONJ
ajird-1312	36	51	to	to	PART
ajird-1312	36	52	train	train	VERB
ajird-1312	36	53	them	they	PRON
ajird-1312	36	54	.	.	PUNCT
ajird-1312	37	1	special	special	ADJ
ajird-1312	37	2	attention	attention	NOUN
ajird-1312	37	3	is	be	AUX
ajird-1312	37	4	being	be	AUX
ajird-1312	37	5	paid	pay	VERB
ajird-1312	37	6	to	to	ADP
ajird-1312	37	7	the	the	DET
ajird-1312	37	8	issues	issue	NOUN
ajird-1312	37	9	of	of	ADP
ajird-1312	37	10	establishing	establish	VERB
ajird-1312	37	11	a	a	DET
ajird-1312	37	12	training	training	NOUN
ajird-1312	37	13	system	system	NOUN
ajird-1312	37	14	for	for	ADP
ajird-1312	37	15	professional	professional	ADJ
ajird-1312	37	16	chess	chess	NOUN
ajird-1312	37	17	players	player	NOUN
ajird-1312	37	18	and	and	CCONJ
ajird-1312	37	19	international	international	ADJ
ajird-1312	37	20	grandmasters	grandmaster	NOUN
ajird-1312	37	21	,	,	PUNCT
ajird-1312	37	22	creating	create	VERB
ajird-1312	37	23	decent	decent	ADJ
ajird-1312	37	24	working	working	NOUN
ajird-1312	37	25	conditions	condition	NOUN
ajird-1312	37	26	for	for	ADP
ajird-1312	37	27	trainers	trainer	NOUN
ajird-1312	37	28	,	,	PUNCT
ajird-1312	37	29	as	as	ADV
ajird-1312	37	30	well	well	ADV
ajird-1312	37	31	as	as	ADP
ajird-1312	37	32	creating	create	VERB
ajird-1312	37	33	a	a	DET
ajird-1312	37	34	chess	chess	NOUN
ajird-1312	37	35	school	school	NOUN
ajird-1312	37	36	of	of	ADP
ajird-1312	37	37	uzbekistan	uzbekistan	PROPN
ajird-1312	37	38	.	.	PUNCT
ajird-1312	38	1	the	the	DET
ajird-1312	38	2	great	great	ADJ
ajird-1312	38	3	cuban	cuban	ADJ
ajird-1312	38	4	grandmaster	grandmaster	NOUN
ajird-1312	38	5	raul	raul	PROPN
ajird-1312	38	6	capablanca	capablanca	PROPN
ajird-1312	38	7	said	say	VERB
ajird-1312	38	8	:	:	PUNCT
ajird-1312	38	9	“	"	PUNCT
ajird-1312	38	10	chess	chess	NOUN
ajird-1312	38	11	is	be	AUX
ajird-1312	38	12	not	not	PART
ajird-1312	38	13	just	just	ADV
ajird-1312	38	14	a	a	DET
ajird-1312	38	15	game	game	NOUN
ajird-1312	38	16	.	.	PUNCT
ajird-1312	39	1	it	it	PRON
ajird-1312	39	2	is	be	AUX
ajird-1312	39	3	an	an	DET
ajird-1312	39	4	intellectually	intellectually	ADV
ajird-1312	39	5	useful	useful	ADJ
ajird-1312	39	6	way	way	NOUN
ajird-1312	39	7	of	of	ADP
ajird-1312	39	8	spending	spending	NOUN
ajird-1312	39	9	time	time	NOUN
ajird-1312	39	10	,	,	PUNCT
ajird-1312	39	11	based	base	VERB
ajird-1312	39	12	on	on	ADP
ajird-1312	39	13	some	some	DET
ajird-1312	39	14	degree	degree	NOUN
ajird-1312	39	15	of	of	ADP
ajird-1312	39	16	artistry	artistry	NOUN
ajird-1312	39	17	and	and	CCONJ
ajird-1312	39	18	science	science	NOUN
ajird-1312	39	19	.	.	PUNCT
ajird-1312	40	1	as	as	ADV
ajird-1312	40	2	important	important	ADJ
ajird-1312	40	3	as	as	SCONJ
ajird-1312	40	4	sport	sport	NOUN
ajird-1312	40	5	is	be	AUX
ajird-1312	40	6	for	for	ADP
ajird-1312	40	7	physical	physical	ADJ
ajird-1312	40	8	perfection	perfection	NOUN
ajird-1312	40	9	,	,	PUNCT
ajird-1312	40	10	chess	chess	NOUN
ajird-1312	40	11	is	be	AUX
ajird-1312	40	12	as	as	ADV
ajird-1312	40	13	important	important	ADJ
ajird-1312	40	14	for	for	ADP
ajird-1312	40	15	mental	mental	ADJ
ajird-1312	40	16	potential	potential	NOUN
ajird-1312	40	17	.	.	PUNCT
ajird-1312	41	1	it	it	PRON
ajird-1312	41	2	american	american	PROPN
ajird-1312	41	3	journal	journal	PROPN
ajird-1312	41	4	of	of	ADP
ajird-1312	41	5	interdisciplinary	interdisciplinary	ADJ
ajird-1312	41	6	research	research	NOUN
ajird-1312	41	7	and	and	CCONJ
ajird-1312	41	8	development	development	NOUN
ajird-1312	41	9	issn	issn	PROPN
ajird-1312	41	10	online	online	NOUN
ajird-1312	41	11	:	:	PUNCT
ajird-1312	41	12	2771	2771	NUM
ajird-1312	41	13	-	-	SYM
ajird-1312	41	14	8948	8948	NUM
ajird-1312	41	15	website	website	NOUN
ajird-1312	41	16	:	:	PUNCT
ajird-1312	41	17	www.ajird.journalspark.org	www.ajird.journalspark.org	ADJ
ajird-1312	41	18	volume	volume	NOUN
ajird-1312	41	19	33	33	NUM
ajird-1312	41	20	,	,	PUNCT
ajird-1312	41	21	october	october	PROPN
ajird-1312	41	22	2024	2024	NUM
ajird-1312	41	23	65	65	NUM
ajird-1312	41	24	|	|	ADV
ajird-1312	41	25	p	p	NOUN
ajird-1312	41	26	a	a	DET
ajird-1312	41	27	g	g	NOUN
ajird-1312	41	28	e	e	NOUN
ajird-1312	41	29	is	be	AUX
ajird-1312	41	30	an	an	DET
ajird-1312	41	31	interesting	interesting	ADJ
ajird-1312	41	32	and	and	CCONJ
ajird-1312	41	33	convenient	convenient	ADJ
ajird-1312	41	34	way	way	NOUN
ajird-1312	41	35	to	to	PART
ajird-1312	41	36	develop	develop	VERB
ajird-1312	41	37	special	special	ADJ
ajird-1312	41	38	characteristics	characteristic	NOUN
ajird-1312	41	39	of	of	ADP
ajird-1312	41	40	people	people	NOUN
ajird-1312	41	41	and	and	CCONJ
ajird-1312	41	42	exercise	exercise	VERB
ajird-1312	41	43	the	the	DET
ajird-1312	41	44	mind	mind	NOUN
ajird-1312	41	45	.	.	PUNCT
ajird-1312	42	1	of	of	ADP
ajird-1312	42	2	course	course	NOUN
ajird-1312	42	3	,	,	PUNCT
ajird-1312	42	4	each	each	PRON
ajird-1312	42	5	of	of	ADP
ajird-1312	42	6	us	we	PRON
ajird-1312	42	7	wants	want	VERB
ajird-1312	42	8	our	our	PRON
ajird-1312	42	9	children	child	NOUN
ajird-1312	42	10	to	to	PART
ajird-1312	42	11	grow	grow	VERB
ajird-1312	42	12	up	up	ADP
ajird-1312	42	13	to	to	PART
ajird-1312	42	14	be	be	AUX
ajird-1312	42	15	able	able	ADJ
ajird-1312	42	16	to	to	PART
ajird-1312	42	17	overcome	overcome	VERB
ajird-1312	42	18	all	all	DET
ajird-1312	42	19	difficulties	difficulty	NOUN
ajird-1312	42	20	in	in	ADP
ajird-1312	42	21	life	life	NOUN
ajird-1312	42	22	,	,	PUNCT
ajird-1312	42	23	to	to	PART
ajird-1312	42	24	independently	independently	ADV
ajird-1312	42	25	achieve	achieve	VERB
ajird-1312	42	26	their	their	PRON
ajird-1312	42	27	goals	goal	NOUN
ajird-1312	42	28	.	.	PUNCT
ajird-1312	43	1	however	however	ADV
ajird-1312	43	2	,	,	PUNCT
ajird-1312	43	3	there	there	PRON
ajird-1312	43	4	are	be	VERB
ajird-1312	43	5	people	people	NOUN
ajird-1312	43	6	among	among	ADP
ajird-1312	43	7	us	we	PRON
ajird-1312	43	8	who	who	PRON
ajird-1312	43	9	can	can	AUX
ajird-1312	43	10	not	not	PART
ajird-1312	43	11	fully	fully	ADV
ajird-1312	43	12	enjoy	enjoy	VERB
ajird-1312	43	13	all	all	DET
ajird-1312	43	14	the	the	DET
ajird-1312	43	15	blessings	blessing	NOUN
ajird-1312	43	16	of	of	ADP
ajird-1312	43	17	nature	nature	NOUN
ajird-1312	43	18	.	.	PUNCT
ajird-1312	44	1	among	among	ADP
ajird-1312	44	2	them	they	PRON
ajird-1312	44	3	are	be	AUX
ajird-1312	44	4	blind	blind	ADJ
ajird-1312	44	5	and	and	CCONJ
ajird-1312	44	6	visually	visually	ADV
ajird-1312	44	7	impaired	impaired	ADJ
ajird-1312	44	8	people	people	NOUN
ajird-1312	44	9	.	.	PUNCT
ajird-1312	45	1	visually	visually	ADV
ajird-1312	45	2	impaired	impaired	ADJ
ajird-1312	45	3	,	,	PUNCT
ajird-1312	45	4	blind	blind	ADJ
ajird-1312	45	5	and	and	CCONJ
ajird-1312	45	6	partially	partially	ADV
ajird-1312	45	7	sighted	sighted	ADJ
ajird-1312	45	8	children	child	NOUN
ajird-1312	45	9	often	often	ADV
ajird-1312	45	10	have	have	VERB
ajird-1312	45	11	low	low	ADJ
ajird-1312	45	12	selfconfidence	selfconfidence	NOUN
ajird-1312	45	13	,	,	PUNCT
ajird-1312	45	14	inability	inability	NOUN
ajird-1312	45	15	to	to	PART
ajird-1312	45	16	communicate	communicate	VERB
ajird-1312	45	17	with	with	ADP
ajird-1312	45	18	healthy	healthy	ADJ
ajird-1312	45	19	peers	peer	NOUN
ajird-1312	45	20	,	,	PUNCT
ajird-1312	45	21	inability	inability	NOUN
ajird-1312	45	22	to	to	PART
ajird-1312	45	23	show	show	VERB
ajird-1312	45	24	their	their	PRON
ajird-1312	45	25	talents	talent	NOUN
ajird-1312	45	26	,	,	PUNCT
ajird-1312	45	27	and	and	CCONJ
ajird-1312	45	28	this	this	PRON
ajird-1312	45	29	makes	make	VERB
ajird-1312	45	30	them	they	PRON
ajird-1312	45	31	a	a	DET
ajird-1312	45	32	part	part	NOUN
ajird-1312	45	33	of	of	ADP
ajird-1312	45	34	society	society	NOUN
ajird-1312	45	35	.	.	PUNCT
ajird-1312	45	36	prevents	prevent	VERB
ajird-1312	45	37	them	they	PRON
ajird-1312	45	38	from	from	ADP
ajird-1312	45	39	becoming	become	VERB
ajird-1312	45	40	a	a	DET
ajird-1312	45	41	member	member	NOUN
ajird-1312	45	42	of	of	ADP
ajird-1312	45	43	lakanli	lakanli	PROPN
ajird-1312	45	44	.	.	PUNCT
ajird-1312	46	1	such	such	ADJ
ajird-1312	46	2	situations	situation	NOUN
ajird-1312	46	3	cause	cause	VERB
ajird-1312	46	4	negative	negative	ADJ
ajird-1312	46	5	changes	change	NOUN
ajird-1312	46	6	in	in	ADP
ajird-1312	46	7	the	the	DET
ajird-1312	46	8	psychology	psychology	NOUN
ajird-1312	46	9	of	of	ADP
ajird-1312	46	10	people	people	NOUN
ajird-1312	46	11	with	with	ADP
ajird-1312	46	12	disabilities	disability	NOUN
ajird-1312	46	13	.	.	PUNCT
ajird-1312	47	1	therefore	therefore	ADV
ajird-1312	47	2	,	,	PUNCT
ajird-1312	47	3	forming	form	VERB
ajird-1312	47	4	such	such	ADJ
ajird-1312	47	5	persons	person	NOUN
ajird-1312	47	6	not	not	PART
ajird-1312	47	7	as	as	ADP
ajird-1312	47	8	a	a	DET
ajird-1312	47	9	forgotten	forget	VERB
ajird-1312	47	10	layer	layer	NOUN
ajird-1312	47	11	of	of	ADP
ajird-1312	47	12	society	society	NOUN
ajird-1312	47	13	,	,	PUNCT
ajird-1312	47	14	but	but	CCONJ
ajird-1312	47	15	as	as	SCONJ
ajird-1312	47	16	active	active	ADJ
ajird-1312	47	17	members	member	NOUN
ajird-1312	47	18	is	be	AUX
ajird-1312	47	19	one	one	NUM
ajird-1312	47	20	of	of	ADP
ajird-1312	47	21	the	the	DET
ajird-1312	47	22	urgent	urgent	ADJ
ajird-1312	47	23	tasks	task	NOUN
ajird-1312	47	24	of	of	ADP
ajird-1312	47	25	this	this	DET
ajird-1312	47	26	day	day	NOUN
ajird-1312	47	27	.	.	PUNCT
ajird-1312	48	1	how	how	SCONJ
ajird-1312	48	2	can	can	AUX
ajird-1312	48	3	such	such	ADJ
ajird-1312	48	4	blind	blind	ADJ
ajird-1312	48	5	and	and	CCONJ
ajird-1312	48	6	visually	visually	ADV
ajird-1312	48	7	impaired	impaired	ADJ
ajird-1312	48	8	children	child	NOUN
ajird-1312	48	9	be	be	AUX
ajird-1312	48	10	encouraged	encourage	VERB
ajird-1312	48	11	to	to	PART
ajird-1312	48	12	be	be	AUX
ajird-1312	48	13	creative	creative	ADJ
ajird-1312	48	14	and	and	CCONJ
ajird-1312	48	15	develop	develop	VERB
ajird-1312	48	16	the	the	DET
ajird-1312	48	17	ability	ability	NOUN
ajird-1312	48	18	to	to	PART
ajird-1312	48	19	think	think	VERB
ajird-1312	48	20	independently	independently	ADV
ajird-1312	48	21	?	?	PUNCT
ajird-1312	49	1	so	so	ADV
ajird-1312	49	2	,	,	PUNCT
ajird-1312	49	3	what	what	PRON
ajird-1312	49	4	should	should	AUX
ajird-1312	49	5	be	be	AUX
ajird-1312	49	6	done	do	VERB
ajird-1312	49	7	to	to	PART
ajird-1312	49	8	meaningfully	meaningfully	ADV
ajird-1312	49	9	organize	organize	VERB
ajird-1312	49	10	the	the	DET
ajird-1312	49	11	free	free	ADJ
ajird-1312	49	12	time	time	NOUN
ajird-1312	49	13	of	of	ADP
ajird-1312	49	14	blind	blind	ADJ
ajird-1312	49	15	and	and	CCONJ
ajird-1312	49	16	visually	visually	ADV
ajird-1312	49	17	impaired	impaired	ADJ
ajird-1312	49	18	children	child	NOUN
ajird-1312	49	19	?	?	PUNCT
ajird-1312	50	1	one	one	NUM
ajird-1312	50	2	of	of	ADP
ajird-1312	50	3	the	the	DET
ajird-1312	50	4	best	good	ADJ
ajird-1312	50	5	ways	way	NOUN
ajird-1312	50	6	to	to	PART
ajird-1312	50	7	do	do	VERB
ajird-1312	50	8	this	this	PRON
ajird-1312	50	9	is	be	AUX
ajird-1312	50	10	to	to	PART
ajird-1312	50	11	teach	teach	VERB
ajird-1312	50	12	chess	chess	NOUN
ajird-1312	50	13	!	!	PUNCT
ajird-1312	51	1	this	this	DET
ajird-1312	51	2	wonderful	wonderful	ADJ
ajird-1312	51	3	ancient	ancient	ADJ
ajird-1312	51	4	game	game	NOUN
ajird-1312	51	5	brings	bring	VERB
ajird-1312	51	6	great	great	ADJ
ajird-1312	51	7	joy	joy	NOUN
ajird-1312	51	8	to	to	ADP
ajird-1312	51	9	the	the	DET
ajird-1312	51	10	blind	blind	ADJ
ajird-1312	51	11	and	and	CCONJ
ajird-1312	51	12	visually	visually	ADV
ajird-1312	51	13	impaired	impair	VERB
ajird-1312	51	14	child	child	NOUN
ajird-1312	51	15	and	and	CCONJ
ajird-1312	51	16	is	be	AUX
ajird-1312	51	17	important	important	ADJ
ajird-1312	51	18	for	for	ADP
ajird-1312	51	19	their	their	PRON
ajird-1312	51	20	mental	mental	ADJ
ajird-1312	51	21	development	development	NOUN
ajird-1312	51	22	.	.	PUNCT
ajird-1312	52	1	chess	chess	NOUN
ajird-1312	52	2	expands	expand	VERB
ajird-1312	52	3	the	the	DET
ajird-1312	52	4	worldview	worldview	NOUN
ajird-1312	52	5	of	of	ADP
ajird-1312	52	6	a	a	DET
ajird-1312	52	7	blind	blind	ADJ
ajird-1312	52	8	and	and	CCONJ
ajird-1312	52	9	visually	visually	ADV
ajird-1312	52	10	impaired	impair	VERB
ajird-1312	52	11	child	child	NOUN
ajird-1312	52	12	,	,	PUNCT
ajird-1312	52	13	teaches	teach	VERB
ajird-1312	52	14	him	he	PRON
ajird-1312	52	15	to	to	PART
ajird-1312	52	16	think	think	VERB
ajird-1312	52	17	,	,	PUNCT
ajird-1312	52	18	reason	reason	NOUN
ajird-1312	52	19	,	,	PUNCT
ajird-1312	52	20	remember	remember	VERB
ajird-1312	52	21	,	,	PUNCT
ajird-1312	52	22	compare	compare	ADJ
ajird-1312	52	23	,	,	PUNCT
ajird-1312	52	24	predict	predict	VERB
ajird-1312	52	25	the	the	DET
ajird-1312	52	26	future	future	NOUN
ajird-1312	52	27	and	and	CCONJ
ajird-1312	52	28	draw	draw	VERB
ajird-1312	52	29	conclusions	conclusion	NOUN
ajird-1312	52	30	.	.	PUNCT
ajird-1312	53	1	also	also	ADV
ajird-1312	53	2	,	,	PUNCT
ajird-1312	53	3	a	a	DET
ajird-1312	53	4	blind	blind	ADJ
ajird-1312	53	5	and	and	CCONJ
ajird-1312	53	6	partially	partially	ADV
ajird-1312	53	7	sighted	sighted	ADJ
ajird-1312	53	8	child	child	NOUN
ajird-1312	53	9	who	who	PRON
ajird-1312	53	10	plays	play	VERB
ajird-1312	53	11	chess	chess	NOUN
ajird-1312	53	12	develops	develop	VERB
ajird-1312	53	13	the	the	DET
ajird-1312	53	14	skills	skill	NOUN
ajird-1312	53	15	of	of	ADP
ajird-1312	53	16	attention	attention	NOUN
ajird-1312	53	17	,	,	PUNCT
ajird-1312	53	18	determination	determination	NOUN
ajird-1312	53	19	,	,	PUNCT
ajird-1312	53	20	will	will	AUX
ajird-1312	53	21	,	,	PUNCT
ajird-1312	53	22	self	self	NOUN
ajird-1312	53	23	-	-	PUNCT
ajird-1312	53	24	criticism	criticism	NOUN
ajird-1312	53	25	and	and	CCONJ
ajird-1312	53	26	independent	independent	ADJ
ajird-1312	53	27	conclusion	conclusion	NOUN
ajird-1312	53	28	.	.	PUNCT
ajird-1312	54	1	it	it	PRON
ajird-1312	54	2	is	be	AUX
ajird-1312	54	3	especially	especially	ADV
ajird-1312	54	4	useful	useful	ADJ
ajird-1312	54	5	to	to	ADP
ajird-1312	54	6	interest	interest	NOUN
ajird-1312	54	7	blind	blind	ADJ
ajird-1312	54	8	and	and	CCONJ
ajird-1312	54	9	visually	visually	ADV
ajird-1312	54	10	impaired	impaired	ADJ
ajird-1312	54	11	children	child	NOUN
ajird-1312	54	12	in	in	ADP
ajird-1312	54	13	chess	chess	NOUN
ajird-1312	54	14	.	.	PUNCT
ajird-1312	55	1	the	the	DET
ajird-1312	55	2	famous	famous	ADJ
ajird-1312	55	3	russian	russian	ADJ
ajird-1312	55	4	pedagogue	pedagogue	PROPN
ajird-1312	55	5	v.a	v.a	PROPN
ajird-1312	55	6	.	.	PROPN
ajird-1312	55	7	sukhomlinsky	sukhomlinsky	PROPN
ajird-1312	55	8	was	be	AUX
ajird-1312	55	9	a	a	DET
ajird-1312	55	10	thousand	thousand	NUM
ajird-1312	55	11	times	time	NOUN
ajird-1312	55	12	right	right	ADJ
ajird-1312	55	13	when	when	SCONJ
ajird-1312	55	14	he	he	PRON
ajird-1312	55	15	said	say	VERB
ajird-1312	55	16	,	,	PUNCT
ajird-1312	55	17	"	"	PUNCT
ajird-1312	55	18	it	it	PRON
ajird-1312	55	19	is	be	AUX
ajird-1312	55	20	difficult	difficult	ADJ
ajird-1312	55	21	to	to	PART
ajird-1312	55	22	imagine	imagine	VERB
ajird-1312	55	23	the	the	DET
ajird-1312	55	24	full	full	ADJ
ajird-1312	55	25	development	development	NOUN
ajird-1312	55	26	of	of	ADP
ajird-1312	55	27	the	the	DET
ajird-1312	55	28	mind	mind	NOUN
ajird-1312	55	29	and	and	CCONJ
ajird-1312	55	30	memory	memory	NOUN
ajird-1312	55	31	without	without	ADP
ajird-1312	55	32	chess	chess	NOUN
ajird-1312	55	33	.	.	PUNCT
ajird-1312	55	34	"	"	PUNCT
ajird-1312	56	1	in	in	ADP
ajird-1312	56	2	conclusion	conclusion	NOUN
ajird-1312	56	3	,	,	PUNCT
ajird-1312	56	4	it	it	PRON
ajird-1312	56	5	can	can	AUX
ajird-1312	56	6	be	be	AUX
ajird-1312	56	7	said	say	VERB
ajird-1312	56	8	that	that	SCONJ
ajird-1312	56	9	the	the	DET
ajird-1312	56	10	game	game	NOUN
ajird-1312	56	11	of	of	ADP
ajird-1312	56	12	chess	chess	NOUN
ajird-1312	56	13	has	have	VERB
ajird-1312	56	14	great	great	ADJ
ajird-1312	56	15	potential	potential	NOUN
ajird-1312	56	16	for	for	ADP
ajird-1312	56	17	developing	develop	VERB
ajird-1312	56	18	the	the	DET
ajird-1312	56	19	minds	mind	NOUN
ajird-1312	56	20	of	of	ADP
ajird-1312	56	21	blind	blind	ADJ
ajird-1312	56	22	and	and	CCONJ
ajird-1312	56	23	partially	partially	ADV
ajird-1312	56	24	sighted	sighted	ADJ
ajird-1312	56	25	elementary	elementary	ADJ
ajird-1312	56	26	school	school	NOUN
ajird-1312	56	27	students	student	NOUN
ajird-1312	56	28	,	,	PUNCT
ajird-1312	56	29	and	and	CCONJ
ajird-1312	56	30	for	for	ADP
ajird-1312	56	31	teaching	teach	VERB
ajird-1312	56	32	them	they	PRON
ajird-1312	56	33	to	to	PART
ajird-1312	56	34	think	think	VERB
ajird-1312	56	35	independently	independently	ADV
ajird-1312	56	36	,	,	PUNCT
ajird-1312	56	37	correctly	correctly	ADV
ajird-1312	56	38	and	and	CCONJ
ajird-1312	56	39	logically	logically	ADV
ajird-1312	56	40	.	.	PUNCT
ajird-1312	56	41	.	.	PUNCT
ajird-1312	57	1	we	we	PRON
ajird-1312	57	2	can	can	AUX
ajird-1312	57	3	say	say	VERB
ajird-1312	57	4	that	that	SCONJ
ajird-1312	57	5	chess	chess	NOUN
ajird-1312	57	6	ensures	ensure	VERB
ajird-1312	57	7	moral	moral	ADJ
ajird-1312	57	8	,	,	PUNCT
ajird-1312	57	9	spiritual	spiritual	ADJ
ajird-1312	57	10	and	and	CCONJ
ajird-1312	57	11	spiritual	spiritual	ADJ
ajird-1312	57	12	development	development	NOUN
ajird-1312	57	13	of	of	ADP
ajird-1312	57	14	blind	blind	ADJ
ajird-1312	57	15	and	and	CCONJ
ajird-1312	57	16	partially	partially	ADV
ajird-1312	57	17	sighted	sighted	ADJ
ajird-1312	57	18	elementary	elementary	ADJ
ajird-1312	57	19	school	school	NOUN
ajird-1312	57	20	students	student	NOUN
ajird-1312	57	21	.	.	PUNCT
ajird-1312	58	1	at	at	ADP
ajird-1312	58	2	the	the	DET
ajird-1312	58	3	same	same	ADJ
ajird-1312	58	4	time	time	NOUN
ajird-1312	58	5	,	,	PUNCT
ajird-1312	58	6	chess	chess	NOUN
ajird-1312	58	7	paves	pave	VERB
ajird-1312	58	8	the	the	DET
ajird-1312	58	9	way	way	NOUN
ajird-1312	58	10	for	for	SCONJ
ajird-1312	58	11	students	student	NOUN
ajird-1312	58	12	to	to	PART
ajird-1312	58	13	master	master	VERB
ajird-1312	58	14	the	the	DET
ajird-1312	58	15	sciences	science	NOUN
ajird-1312	58	16	well	well	ADV
ajird-1312	58	17	.	.	PUNCT
ajird-1312	59	1	it	it	PRON
ajird-1312	59	2	is	be	AUX
ajird-1312	59	3	worth	worth	ADJ
ajird-1312	59	4	noting	note	VERB
ajird-1312	59	5	that	that	SCONJ
ajird-1312	59	6	chess	chess	NOUN
ajird-1312	59	7	helps	help	VERB
ajird-1312	59	8	blind	blind	ADJ
ajird-1312	59	9	and	and	CCONJ
ajird-1312	59	10	partially	partially	ADV
ajird-1312	59	11	sighted	sighted	ADJ
ajird-1312	59	12	children	child	NOUN
ajird-1312	59	13	to	to	PART
ajird-1312	59	14	think	think	VERB
ajird-1312	59	15	strategically	strategically	ADV
ajird-1312	59	16	,	,	PUNCT
ajird-1312	59	17	plan	plan	VERB
ajird-1312	59	18	future	future	ADJ
ajird-1312	59	19	activities	activity	NOUN
ajird-1312	59	20	,	,	PUNCT
ajird-1312	59	21	and	and	CCONJ
ajird-1312	59	22	develop	develop	VERB
ajird-1312	59	23	a	a	DET
ajird-1312	59	24	sense	sense	NOUN
ajird-1312	59	25	of	of	ADP
ajird-1312	59	26	responsibility	responsibility	NOUN
ajird-1312	59	27	for	for	ADP
ajird-1312	59	28	their	their	PRON
ajird-1312	59	29	actions	action	NOUN
ajird-1312	59	30	.	.	PUNCT
ajird-1312	60	1	so	so	ADV
ajird-1312	60	2	,	,	PUNCT
ajird-1312	60	3	it	it	PRON
ajird-1312	60	4	can	can	AUX
ajird-1312	60	5	be	be	AUX
ajird-1312	60	6	said	say	VERB
ajird-1312	60	7	that	that	SCONJ
ajird-1312	60	8	chess	chess	NOUN
ajird-1312	60	9	is	be	AUX
ajird-1312	60	10	a	a	DET
ajird-1312	60	11	field	field	NOUN
ajird-1312	60	12	where	where	SCONJ
ajird-1312	60	13	intelligence	intelligence	NOUN
ajird-1312	60	14	,	,	PUNCT
ajird-1312	60	15	thinking	thinking	NOUN
ajird-1312	60	16	and	and	CCONJ
ajird-1312	60	17	ideas	idea	NOUN
ajird-1312	60	18	grow	grow	VERB
ajird-1312	60	19	!	!	PUNCT
ajird-1312	61	1	list	list	NOUN
ajird-1312	61	2	of	of	ADP
ajird-1312	61	3	used	use	VERB
ajird-1312	61	4	literature	literature	NOUN
ajird-1312	61	5	:	:	PUNCT
ajird-1312	61	6	1	1	X
ajird-1312	61	7	.	.	X
ajird-1312	61	8	o’zbekiston	o’zbekiston	NOUN
ajird-1312	61	9	respublikasi	respublikasi	NOUN
ajird-1312	61	10	prezidentining	prezidentine	VERB
ajird-1312	61	11	2018	2018	NUM
ajird-1312	61	12	yil	yil	PROPN
ajird-1312	61	13	9	9	NUM
ajird-1312	61	14	avgustdagi	avgustdagi	NOUN
ajird-1312	61	15	“	"	PUNCT
ajird-1312	61	16	o’zbekiston	o’zbekiston	NOUN
ajird-1312	61	17	respublikasida	respublikasida	PROPN
ajird-1312	61	18	shaxmatni	shaxmatni	NOUN
ajird-1312	61	19	rivojlantirish	rivojlantirish	PROPN
ajird-1312	61	20	bo’yicha	bo’yicha	PROPN
ajird-1312	61	21	qo’shimcha	qo’shimcha	PROPN
ajird-1312	61	22	chora	chora	PROPN
ajird-1312	61	23	-	-	NOUN
ajird-1312	61	24	tadbirlar	tadbirlar	VERB
ajird-1312	61	25	to’g’risida”gi	to’g’risida”gi	ADP
ajird-1312	61	26	pq-3906	pq-3906	ADJ
ajird-1312	61	27	sonli	sonli	NOUN
ajird-1312	61	28	qarori	qarori	PROPN
ajird-1312	61	29	2	2	NUM
ajird-1312	61	30	.	.	PUNCT
ajird-1312	61	31	o’zbekiston	o’zbekiston	NOUN
ajird-1312	61	32	respublikasi	respublikasi	NOUN
ajird-1312	61	33	prezidentining	prezidentine	VERB
ajird-1312	61	34	2021	2021	NUM
ajird-1312	61	35	yil	yil	PROPN
ajird-1312	61	36	14	14	NUM
ajird-1312	61	37	yanvardagi	yanvardagi	PROPN
ajird-1312	61	38	shaxmatni	shaxmatni	NOUN
ajird-1312	61	39	yanada	yanada	PROPN
ajird-1312	61	40	rivojlantirish	rivojlantirish	PROPN
ajird-1312	61	41	va	va	PROPN
ajird-1312	61	42	ommaviylashtirish	ommaviylashtirish	PROPN
ajird-1312	61	43	hamda	hamda	PROPN
ajird-1312	61	44	shaxmatchilarni	shaxmatchilarni	PROPN
ajird-1312	61	45	tayyorlash	tayyorlash	PROPN
ajird-1312	61	46	tizimini	tizimini	PROPN
ajird-1312	61	47	takomillashtirish	takomillashtirish	PROPN
ajird-1312	61	48	chora	chora	PROPN
ajird-1312	61	49	-	-	PROPN
ajird-1312	61	50	tadbirlari	tadbirlari	NOUN
ajird-1312	61	51	to’g’risida	to’g’risida	PROPN
ajird-1312	61	52	pq-4954	pq-4954	PROPN
ajird-1312	61	53	-	-	PUNCT
ajird-1312	61	54	son	son	NOUN
ajird-1312	61	55	3	3	NUM
ajird-1312	61	56	.	.	PUNCT
ajird-1312	62	1	xalayev	xalayev	PROPN
ajird-1312	62	2	m	m	PROPN
ajird-1312	62	3	,	,	PUNCT
ajird-1312	62	4	shaxmat	shaxmat	ADJ
ajird-1312	62	5	alifbosi	alifbosi	NOUN
ajird-1312	62	6	–	–	PUNCT
ajird-1312	62	7	t	t	NOUN
ajird-1312	62	8	:	:	PUNCT
ajird-1312	62	9	tafakkur	tafakkur	PROPN
ajird-1312	62	10	-2015	-2015	PROPN
ajird-1312	62	11	4	4	NUM
ajird-1312	62	12	.	.	PUNCT
ajird-1312	63	1	a.a.talipdjanov	a.a.talipdjanov	PROPN
ajird-1312	63	2	,	,	PUNCT
ajird-1312	63	3	a.m.g‘ofurov	a.m.g‘ofurov	PRON
ajird-1312	63	4	“	"	PUNCT
ajird-1312	63	5	shaxmat	shaxmat	ADJ
ajird-1312	63	6	tarixi	tarixi	PROPN
ajird-1312	63	7	va	va	PROPN
ajird-1312	63	8	uning	une	VERB
ajird-1312	63	9	nazariy	nazariy	PROPN
ajird-1312	63	10	american	american	PROPN
ajird-1312	63	11	journal	journal	PROPN
ajird-1312	63	12	of	of	ADP
ajird-1312	63	13	interdisciplinary	interdisciplinary	ADJ
ajird-1312	63	14	research	research	NOUN
ajird-1312	63	15	and	and	CCONJ
ajird-1312	63	16	development	development	NOUN
ajird-1312	63	17	issn	issn	PROPN
ajird-1312	63	18	online	online	NOUN
ajird-1312	63	19	:	:	PUNCT
ajird-1312	63	20	2771	2771	NUM
ajird-1312	63	21	-	-	SYM
ajird-1312	63	22	8948	8948	NUM
ajird-1312	63	23	website	website	NOUN
ajird-1312	63	24	:	:	PUNCT
ajird-1312	63	25	www.ajird.journalspark.org	www.ajird.journalspark.org	ADJ
ajird-1312	63	26	volume	volume	NOUN
ajird-1312	63	27	33	33	NUM
ajird-1312	63	28	,	,	PUNCT
ajird-1312	63	29	october	october	PROPN
ajird-1312	63	30	2024	2024	NUM
ajird-1312	63	31	66	66	NUM
ajird-1312	64	1	|	|	ADV
ajird-1312	64	2	p	p	NOUN
ajird-1312	64	3	a	a	DET
ajird-1312	64	4	g	g	NOUN
ajird-1312	64	5	e	e	PROPN
ajird-1312	64	6	asoslari	asoslari	X
ajird-1312	64	7	”	"	PUNCT
ajird-1312	64	8	uslubiy	uslubiy	ADJ
ajird-1312	64	9	qo‘llanma	qo‘llanma	NOUN
ajird-1312	64	10	.	.	PUNCT
ajird-1312	65	1	qo’qon	qo’qon	NOUN
ajird-1312	65	2	2021	2021	NUM
ajird-1312	65	3	y	y	PROPN
ajird-1312	65	4	5	5	NUM
ajird-1312	65	5	.	.	PUNCT
ajird-1312	66	1	вершинин	вершинин	NOUN
ajird-1312	66	2	м	м	NUM
ajird-1312	66	3	.	.	PUNCT
ajird-1312	67	1	а	а	PROPN
ajird-1312	67	2	.	.	PUNCT
ajird-1312	68	1	теория	теория	PROPN
ajird-1312	68	2	проектирования	проектирования	ADJ
ajird-1312	68	3	системы	системы	PROPN
ajird-1312	68	4	формирования	формирования	ADJ
ajird-1312	68	5	логического	логического	PROPN
ajird-1312	68	6	мышления	мышления	PROPN
ajird-1312	68	7	шахматистов	шахматистов	PROPN
ajird-1312	68	8	:	:	PUNCT
ajird-1312	68	9	дис	дис	PROPN
ajird-1312	68	10	.	.	PUNCT
ajird-1312	68	11	...	...	PUNCT
ajird-1312	69	1	доктора	доктора	NOUN
ajird-1312	69	2	педагогических	педагогических	NOUN
ajird-1312	69	3	наук	наук	NOUN
ajird-1312	69	4	,	,	PUNCT
ajird-1312	69	5	волгогр	волгогр	PROPN
ajird-1312	69	6	.	.	PUNCT
ajird-1312	70	1	гос	гос	PROPN
ajird-1312	70	2	.	.	PUNCT
ajird-1312	70	3	акад	акад	PROPN
ajird-1312	70	4	.	.	PUNCT
ajird-1312	71	1	физ	физ	NOUN
ajird-1312	71	2	.	.	PUNCT
ajird-1312	72	1	культуры	культуры	ADJ
ajird-1312	72	2	.	.	PUNCT
ajird-1312	73	1	—	—	PUNCT
ajird-1312	73	2	волгоград	волгоград	ADJ
ajird-1312	73	3	,	,	PUNCT
ajird-1312	73	4	2005	2005	NUM
ajird-1312	73	5	.	.	PUNCT
ajird-1312	74	1	—	—	PUNCT
ajird-1312	74	2	506	506	NUM
ajird-1312	74	3	с	с	PROPN
ajird-1312	74	4	internet	internet	NOUN
ajird-1312	74	5	sites	site	NOUN
ajird-1312	74	6	:	:	PUNCT
ajird-1312	74	7	1	1	X
ajird-1312	74	8	.	.	X
ajird-1312	74	9	www.uz	www.uz	PROPN
ajird-1312	74	10	chess.uz	chess.uz	PROPN
ajird-1312	74	11	chess	chess	NOUN
ajird-1312	74	12	federation	federation	NOUN
ajird-1312	74	13	of	of	ADP
ajird-1312	74	14	uzbekistan	uzbekistan	PROPN
ajird-1312	74	15	.	.	PUNCT
ajird-1312	75	1	2	2	NUM
ajird-1312	75	2	.	.	X
ajird-1312	75	3	www.fide.com	www.fide.com	PROPN
ajird-1312	75	4	international	international	PROPN
ajird-1312	75	5	chess	chess	PROPN
ajird-1312	75	6	federation	federation	PROPN
ajird-1312	75	7	fide	fide	NOUN
ajird-1312	75	8	.	.	PUNCT
ajird-1312	76	1	3	3	X
ajird-1312	76	2	.	.	NUM
ajird-1312	76	3	www.europechess.org	www.europechess.org	X
ajird-1312	76	4	european	european	PROPN
ajird-1312	76	5	chess	chess	PROPN
ajird-1312	76	6	union	union	PROPN
ajird-1312	76	7	.	.	PUNCT
ajird-1312	77	1	4	4	X
ajird-1312	77	2	.	.	X
ajird-1312	77	3	www.iccf.com.international	www.iccf.com.international	ADJ
ajird-1312	77	4	correspondence	correspondence	NOUN
ajird-1312	77	5	chess	chess	PROPN
ajird-1312	77	6	federation	federation	PROPN
ajird-1312	77	7	ikchf	ikchf	NOUN
ajird-1312	77	8	.	.	PUNCT
ajird-1312	78	1	5	5	X
ajird-1312	78	2	.	.	X
ajird-1312	78	3	www.chesspro.ru	www.chesspro.ru	VERB
ajird-1312	78	4	chess	chess	NOUN
ajird-1312	78	5	site	site	NOUN
ajird-1312	78	6	.	.	PUNCT
