211 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia Naturae, 1: 211–215, 2016, ISSN 2543-8832 On September 30th 2016 took place the 10th edition of Researchers Night in Małopolska. More than 30 di�erent research institutions, educational and cultural, took part in this scienti�c project. Many activities in the �elds of chemistry, physics and astronomy, geology and geography, mathematics and computer science, bio-medical sciences, humanities, social and economic, art and technology, were prepared that night. In the bio-medical �eld, among oth- ers, Institute of Biology at the Pedagogical University in Kraków was presented. On this occasion, the employees, graduate stu- dents and students organised workshops, laboratories, lectures, games and fun. �ese presentations were not intended only for children, but also for adults. As part of Re- searchers Night many interesting scienti�c issues related to biological �eld were pre- sented. Each participant could learn some- thing about the “secrets of the living and nonliving world” and see how complex sci- enti�c equipment works. During the chemistry workshops, en- titled “Salts in our environment; analytical reaction; chemiluminescence” the properties of chloride, sodium nitrate (V) of potassi- Researchers Night in Małopolska at the Institute of Biology of the PU in Kraków, September 30th 2016 Małopolska Noc Naukowców w Instytucie Biologii UP w Krakowie, 30 września 2016 30. września 2016 roku odbyła się dziesiąta już edycja Małopolskiej Nocy Naukowców. W przedsięwzięciu tym wzięło udział ponad 30 różnych instytucji naukowych, oświato- wych i  kulturalnych. Przygotowano na nią wiele atrakcji w  dziedzinach: chemii, �zyki i astronomii, geologii i geogra�i, matematy- ki i informatyki, nauk biologiczno-medycz- nych, humanistycznych, społecznych i  eko- nomicznych, sztuki oraz techniki. W  dziedzinie nauk biologiczno-me- dycznych zaprezentował się m.in. Insty- tut Biologii Uniwersytetu Pedagogicznego w  Krakowie. Pracownicy Instytutu, dok- toranci oraz studenci zorganizowali z  tej okazji warsztaty, pokazy laboratoryjne, wy- kłady, gry oraz zabawy. Przygotowano je nie tylko z przeznaczeniem dla dzieci, ale także dla dorosłych. W ramach wydarzenia zapre- zentowano wiele ciekawych zagadnień na- ukowych, dotyczących szeroko rozumianej problematyki biologicznej. Każdy uczestnik mógł zagłębić się przynajmniej w  niektóre „tajemnice świata ożywionego i  nieożywio- nego” oraz zapoznać z działaniem skompli- kowanej aparatury badawczej. Na warsztatach z  chemii, zatytułowa- nych „Sole w naszym otoczeniu; reakcje ana- 212 um hydrogen carbonate and ammonium carbonate and calcium were demonstrated (Fig. 1). Presentations of precipitation of colourful salt deposits and decomposition of hydrogen peroxide were also conducted. Additionally, during the course “Colloids in cosmetics – receiving creams and lipsticks” participants tried to independently receive creams, lipsticks and lip glosses. Department of Biochemistry, Biophysics and Biotechnology, under the theme “Ele- ments of biochemistry in everyday life”, organ- ised workshops for detection of proteins con- tained in milk, juice, tap water etc., and impact of alcohol and heavy metals salts on the pro- tein was explained. �e experiments connect- ed to surface tension within the framework of issues “Elements of biophysics in everyday life” were also presented during that night (Fig. 2). During the lecture “�e fruit �y as a model organism in genetic research” in the Department of Cell Biology and Genetics, lityczne; chemiluminescencja”, demonstrowa- no uczestnikom właściwości chlorku sodu, azotanu (V) potasu, wodorowęglanu sodu i amonu oraz węglanu wapnia (Ryc. 1). Prze- prowadzono także pokazy strącania barw- nych osadów soli oraz rozkładu perhydrolu. Podczas zajęć „Układy koloidalne w kosmety- ce – otrzymywanie szminek i kremów” uczest- nicy warsztatu podejmowali natomiast próby samodzielnego wykonywania kremów, szmi- nek oraz błyszczyków. W  Zakładzie Biochemii, Bio�zyki i  Bio- technologii, w  ramach tematu „Elementy biochemii w życiu codziennym”, zorganizowa- no warsztaty dotyczące wykrywania białek, m.in. w  mleku, soku, wodzie z  kranu itp., wpływu alkoholu oraz soli metali ciężkich na białka. Demonstrowano również doświad- czenia dotyczące napięcia powierzchniowego w  ramach problematyki „Elementy bio�zyki w życiu codziennym” (Ryc. 2). Fig. 1. Preparations for Researchers Night in Małopolska in chemistry lab (Photo. W. Wojtaś) Ryc. 1. Przygotowania do Małopolskiej Nocy Naukowców w laboratorium chemicznym (Fot. W. Wojtaś) R ep or ts 213 R eports on the example of the model organism were presented to participants, among other, the human problems induced by changes in the genetic material. �e genetic issues have been very popular for many years now. �e aim of the lecture and presentation titled “�e environmental detective on the trail” was for participants to see the labora- tory equipment and methods used in various measurements on biological material. What is more, presentation entitled “Mercury in food products” made participants aware of danger of this element for human health, and showed them how to protect themselves from its toxic e�ects. Both lectures took place at the Department of Vertebrate Zoology and Human Biology. �is department proposed also participation in a lecture about bats, their nutrition and interactions with plants, which was entitled “Secrets of the bats”. �e Department of Invertebrate Zool- ogy prepared three interesting lectures and W  trakcie wykładu „Muszka owocowa jako organizm modelowy w  badaniach ge- netycznych”, przygotowanego w  Zakładzie Biologii Komórki i Genetyki, na przykładzie modelowego organizmu, zaprezentowano uczestnikom m.in. zagadnienia induko- wanych przez człowieka zmian w  materiale genetycznym. Tematyka ta od lat cieszy się dużym zainteresowaniem. Celem prelekcji i  pokazu „Detektyw środowiskowy na tropie” było zapoznanie uczestników ze sprzętem laboratoryjnym oraz sposobami wykonywania różnorod- nych pomiarów na materiale biologicznym, natomiast podczas prezentacji tematu „Rtęć w  produktach spożywczych” uświadamiano zainteresowanym jak pierwiastek ten jest nie- bezpieczny dla zdrowia człowieka oraz w jaki sposób chronić się przed jego toksycznym działaniem. Obydwie prelekcje zorganizowa- no w Zakładzie Zoologii Kręgowców i Biolo- gii Człowieka. Zakład ten proponował rów- Fig. 2. Young participants of Researchers Night in Małopolska (Photo. W. Wojtaś) Ryc. 2. Młodzi uczestniczy Małopolskiej Nocy Naukowców (Fot. W. Wojtaś) 214 demonstrations. During the lecture “Insects and mites, pests of stored food products – a problem with which the world can not deal” were presented the live specimens of insects and mites living in barns and food ware- houses. Additionally, simple ways to detect and combat such insects were discussed. �e lectures entitled “Attention! Season for ticks! What each Kraków inhabitant should know” and “Ticks – dangerous mites. �e medical and veterinary importance of most common species of ticks in Poland” were designed to present an overview of the epidemiological situation of tick-borne diseases in Poland, with particular emphasis on signi�cance of ticks in medicine and veterinary. Moreover, the �rst symptoms of tick-borne diseases, as well as areas of high risk of developing such diseases in Poland (including recreational areas, parks, forest paths etc.) were indicat- ed. Basic knowledge of this subject plays a very important role in the prevention of these diseases. For fans of the plant world was prepared the lecture in dendrology �eld “What do wood grains say – the story stored in wood” (Department of Ecology and Environmental Protection). During the meeting the struc- ture and secondary growth of trees was dis- cussed. In addition, the lecture participants had the opportunity to carry out an inde- pendent dendrochronological analysis, con- sisting of determining the age of trees on the basis of annual growth rings paying attention to the conditions for their growth. �e lecture “Light as inspiration for plants” and workshops prepared by sta� and PhD students of the Department of Plant Physiology were addressed to people inter- nież uczestnictwo w  wykładzie o  nietoper- zach, ich odżywianiu i  interakcjach z  rośli- nami, zatytułowanym „Tajemnice nietoperzy”. W  Zakładzie Zoologii Bezkręgowców przygotowano trzy interesujące prelekcje, połączone z  pokazami. W  prelekcji „Owady i  roztocze, szkodniki magazynowanych pro- duktów spożywczych – problem, z  którym nie może uporać się świat”, zaprezentowa- no żywe okazy owadów i  roztoczy żyjących w spichrzach oraz magazynach spożywczych. Omawiano także proste sposoby ich wy- krywania i  zwalczania. Pozostałe wykłady: „Uwaga! Sezon na kleszcze! Co każdy krako- wianin o  kleszczach wiedzieć powinien” oraz „Kleszcze – niebezpieczne roztocza. Znaczenie medyczne i  weterynaryjne najczęściej wystę- pujących w  Polsce gatunków kleszczy”, miały na celu przedstawić słuchaczom przegląd sytuacji epidemiologicznej chorób odklesz- czowych na terenie Polski, ze szczególnym uwzględnieniem kleszczy o  największym znaczeniu medycznym i  weterynaryjnym. Ponadto przedstawiono pierwsze objawy chorób odkleszczowych, jak również obszary wysokiego ryzyka zachorowań na tego ro- dzaju choroby w  Polsce (m.in. tereny rekre- acyjne, parki, ścieżki leśne itp.). Podstawowa wiedza na ten temat odgrywa bardzo ważną rolę w pro�laktyce tych chorób. Dla miłośników świata roślin przygoto- wano prelekcję z  zakresu dendrologii „Co mówią słoje - historia zapisana w  drewnie” (Zakład Ekologii i  Ochrony Środowiska). Podczas tej prelekcji omawiano budowę i przyrost wtórny drzew. Dodatkowo uczest- nicy prelekcji mieli możliwość przeprowa- dzenia samodzielnej analizy dendrochrono- logicznej, polegającej na określeniu wieku R ep or ts 215 R eportsested in laboratory experiments on plant ma- terial. During the workshop about plants, the role of the light intensity and colour during germination, etiolation and intensity of pho- tosynthesis were discussed. Based on the Institute of Biology of the PU example we can see how rich was the thematic range of this year’s Researchers Night. Certainly it satis�ed both young and older “regulars” of the event. It is therefore not surprising that over the years Research- ers Night in Małopolska rises more and more interest among the inhabitants of the city and surrounding area. Recent data shows that so far more than 70 000 people were interested in this event. It allows participants to have a close look at the work of scientists and ask specialists about things that every day are not very easy to understand. For scientists it gives the opportunity of direct contact with public, which might be an inspiration to take on new scienti�c topics as well. �erefore, the next editions of the Researchers Night in Małopolska will be among the most liked and respected meetings popularising science in society. Katarzyna Możdżeń1, Beata Barabasz-Krasny2 1 Department of Plant Physiology, Pedagogical University of Kraków, Podchorążych 2, 30-084 Kraków, Poland, kasiamozdzen@interia.pl 2 Department of Botany, Pedagogical University of Kraków, Podchorążych 2, 30-084 Kraków, Poland drzew na podstawie słojów przyrostów rocz- nych, ze zwróceniem uwagi na warunki ich wzrostu. Wykład „Światło inspiracją dla roślin” oraz warsztaty przygotowane przez pracow- ników i doktorantów Zakładu Fizjologii Ro- ślin przeznaczono dla osób zainteresowanych eksperymentami laboratoryjnymi na mate- riale roślinnym. W  trakcie zajęć omawiano rolę natężenia i  barwy światła w  przebiegu kiełkowania, etiolacji oraz natężenia fotosyn- tezy u roślin. Na przykładzie Instytutu Biologii UP widać, jak bogata była oferta tematyczna te- gorocznej edycji Nocy Naukowców. Z  pew- nością zadowoliła ona zarówno młodych, jak i  starszych „bywalców” tej imprezy. Nie jest zatem dziwne, że z  upływem lat Małopolska Noc Naukowców wzbudza coraz większe za- interesowanie wśród mieszkańców Krakowa i  okolic. Z  ostatnich danych wynika, że do tej pory przyciągnęła ponad 70 000 zainte- resowanych. Pozwala ona przyjrzeć się pracy naukowców z  bliska, zapytać o  to, co na co dzień nie sposób łatwo zrozumieć. Naukow- com daje możliwość bezpośredniego kontak- tu ze społeczeństwem, co może być również inspiracją do podjęcia nowej tematyki ba- dawczej. Dlatego kolejne edycje Małopolskiej Nocy Naukowców wpisują się w  kalendarz lubianych i cenionych spotkań popularyzują- cych naukę w społeczeństwie.