196 On 24–27 May 2017, the XVII edition of the Festival of Science and Art took place in Cracow. The Pedagogical University of the National Education Commission took cus- tody of the organisation of this event for the third time. Just like last year, the Vice-Rector for Development, Associate Professor Rob- ert Stawarz was the host of the festival. The main honorary patrons were the President of the city of Cracow, the Province Governor and Marshal of the Lesser Poland region, the Minister of Science and Higher Education, the Minister of Sport and Tourism, the Min- ister of National Education, the European Commission Representation in Poland, the President of the College of Rectors of Cracow and the National Centre for Research and Development. Traditionally, the centre of events was lo- cated on the Main Market Square in Cracow, where a scientific tent town was established (Fig. 1). This year’s edition of the Festival ran under the slogan “In harmony with nature”. On this occasion, the representatives of sci- entific centres prepared interesting exposi- tions and demonstrations. At the Main Mar- ket Square in Cracow, thousands of people XVII Festival of Science and Art in Kraków “In harmony with nature”, Kraków, 24–27th May 2017, Poland XVII Festiwal Nauki i Sztuki w Krakowie „W zgodzie z naturą”, Kraków, 24–27 maj 2017, Polska W dniach 24–27 maja 2017 r. odbyła się XVII edycja Festiwalu Nauki i Sztuki w Krakowie. Opiekę nad organizacją tego wydarzenia już po raz trzeci sprawował Uniwersytet Pedago- giczny im. Komisji Edukacji Narodowej. Po- dobnie jak w ubiegłym roku, rolę gospodarza tego Festiwalu pełnił Prorektor ds. Rozwoju Dr hab. Robert Stawarz. Głównymi patro- nami honorowymi byli prezydent miasta Krakowa, wojewoda i marszałek małopolski, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Mi- nister Sportu i  Turystyki, Minister Edukacji Narodowej, Przedstawicielstwo Komisji Eu- ropejskiej w  Polsce, Przewodniczący Kole- gium Rektorów Szkół Wyższych Krakowa oraz Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Tradycyjnie centrum wydarzeń zlokali- zowane było na Rynku Głównym w  Krako- wie, gdzie powstało namiotowe miasteczko naukowe (Ryc. 1). Tegoroczna edycja Festi- walu przebiegała pod hasłem „W  zgodzie z  naturą”. Z  tej okazji przedstawiciele kra- kowskich ośrodków naukowych przygotowa- li interesujące ekspozycje i pokazy. Na Rynku Głównym w  Krakowie tysiące osób miało możliwość wzięcia udziału w  prezentacjach i  eksperymentach naukowych. Dodatkowe Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia Naturae, 2: 196–203, 2017, ISSN 2543-8832 197 R eports were able to take part in presentations and scientific experiments. Additional attractions awaited visitors at the premises of individu- al universities and institutions involved in the organisation of this year science festival. During the Festival, one could visit muse- ums, scientific and cultural institutes, scien- tific laboratories, astronomy observatory, etc. The official inauguration of the Festival began with a concert performed by Lora Szarfan and Henryk Miśkiewicz and the performance of the Big Band of the Acade- my of Music in Cracow. During the Festival, the organizers encouraged visiting, among others, the railway control room of the Cra- cow Main Station, and watching a play en- titled “To DNA” performed by students of the Cracow State Higher School of Theatre of Ludwik Solski. The program, in addition atrakcje czekały na zainteresowanych w  sie- dzibach poszczególnych uczelni oraz insty- tucji zaangażowanych w  organizację tego- rocznego święta nauki. W  trakcie Festiwalu można było zwiedzać, m.in.: muzea, instytuty naukowe i  kulturalne, pracownie naukowe, obserwatorium astronomiczne itp. Uroczysta inauguracja Festiwalu roz- poczęła się koncertem w  wykonaniu Lory Szarfan i  Henryka Miśkiewicza oraz wystę- pem zespołu Big Band Akademii Muzycznej w Krakowie. W trakcie Festiwalu organizato- rzy zaprosili do zwiedzania, m.in. nastawni kolejowej Kraków Główny oraz do obejrze- nia spektaklu pt. „Do DNA”, w  wykonaniu studentów krakowskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego. W  programie obok prelekcji i  doświadczeń laboratoryjnych znalazły się także sportowe Fig. 1. View on a scientific town on Cracow Main Square (Photo. K. Strzeżoń) Ryc. 1. Widok na naukowe miasteczko na krakowskim Rynku Głównym (Fot. K. Strzeżoń) 198 R ep or ts to the lectures and laboratory experiments, also included sports competitions, “Naturally futsal!” art contest “Nature is a priceless gift,” photographic contest “Nature and human” and Prof. Walery Goetl’s memory seminar devoted to contemporary environmental is- sues. During the Cracow scientific festival, the Collegium Medicum of the Jagiellonian University organised interesting lectures for primary and pre-secondary schools, as well as for the inhabitants of Cracow. The staff of the Haematology Department and Clin- ic prepared a lecture “What can be found in blood? Blood – its ingredients and functions”. Stories about the treatment of obesity “One day from the surgeon’s life – that is, what the surgeon actually does” could be heard at the Ist Department of General Surgery. The answers to questions: “Are there any useful bacteria that affect human health and where to look for them?” were provided during the workshops at the Department of Microbiology. New technical advances used in the treatment of the central nervous system were presented by scientists from the Department of Neurosur- gery and Neurotraumatology during the lec- ture “Technology a precision in neurosurgery operations”. The Department of Pathomor- phology presented the problem of smog and its effect on human lungs, “Smog – is there an- ything to be afraid of ?” in the Zodiac Room of the Jagiellonian University. Researchers from the Haematology Department and Clin- ic, during the lecture “How to share life…, the secrets of transplantation and everything about being a bone marrow donor”, talked about bone marrow transplant, “What does it mean to be a conscious donor? Can blood rozgrywki „Naturalnie futsal!”, konkurs pla- styczny „Natura bezcennym darem”, fotogra- ficzny „Natura a  człowiek” oraz seminarium pamięci prof. Walerego Goetla, poświęcone współczesnym problemom ochrony środo- wiska. Podczas krakowskiego święta nauki Col- legium Medicum Uniwersytetu Jagielloń- skiego zorganizowało ciekawe wykłady dla szkół podstawowych, gimnazjalnych oraz dla mieszkańców Krakowa. Pracownicy Katedry i Kliniki Hematologii przygotowali prelekcję „Co tkwi w  kropli krwi? Krew – jej składni- ki i  funkcje”. Opowieści o  leczeniu otyłości „Dzień z  życia chirurga – czyli czym właści- wie zajmuje się lekarz chirurg” można było posłuchać w  I  Katedrze Chirurgii Ogólnej. Odpowiedzi na pytania: „Czy istnieją poży- teczne bakterie, jaki wpływ mają na zdrowie człowieka i  gdzie ich szukać?” zostały udzie- lone podczas warsztatów w Katedrze Mikro- biologii. O nowych zdobyczach technicznych wykorzystywanych w  leczeniu ośrodkowego układu nerwowego opowiadali naukowcy z Kliniki Neurochirurgii i Neurotraumatolo- gii podczas wykładu „Technologia a precyzja w  operacjach neurochirurgicznych”. Katedra Patomorfologii przedstawiła problem smogu i jego wpływu na płuca człowieka „Smog – czy jest się czego bać?” w Sali Zodiakalnej UJ. Na- ukowcy z Katedry i Kliniki Hematologii pod- czas wykładu „Jak podzielić się życiem…, czyli tajniki transplantacji i wszystko o byciu dawcą szpiku kostnego” mówili o transplantacji szpi- ku kostnego, z  czym wiąże się bycie świado- mym dawcą? Czy krew może zmienić płeć? Badacze z  Kliniki Gastroenterologii i  Hepa- tologii przekonywali słuchaczy do zdrowego trybu życia podczas wykładu „Zasady zdro- 199 R eports change sex?” Researchers from the Clinic of Gastroenterology and Hepatology persuaded their listeners to a healthy lifestyle during the lecture “Principles of healthy nutrition”. On the other hand, the Department of Forensic Medicine presented the toxicological and analytical aspects of using power-ups during the lecture “Power-ups – current trends and selected cases of poisoning from the practice of the Department of Forensic Medicine in Cra- cow”. The scientists presented the selected cases of poisoning with power-ups as a warn- ing, which were recorded in the Department of Forensic Medicine in Cracow. All Faculties of the Agricultural Univer- sity of Cracow also joined the Festival (Fig. 2–3). Employees, postgraduates, and stu- dents from this University were encouraged to admire ecological thermodynamic en- gines, vegetation of roofs and green terraces, wego odżywiania”. Natomiast Katedra Medy- cyny Sądowej zaprezentowała aspekty tok- sykologiczne i  analityczne stosowania dopa- laczy podczas prelekcji „Dopalacze – obecne trendy i wybrane przypadki zatruć z praktyki Zakładu Medycyny Sądowej w Krakowie”. Ku przestrodze naukowcy przedstawili wybrane przypadki zatruć dopalaczami, które odno- towano w  krakowskim Zakładzie Medycyny Sądowej. W  organizację Festiwalu włączyły się także wszystkie Wydziały Uniwersytetu Rol- niczego w Krakowie (Ryc. 2–3). Pracownicy, doktoranci i  studenci z  tej Uczelni zachęca- li do podziwiania ekologicznych silników termodynamicznych, roślinności dachów i  tarasów zielonych, grzybków kefirowych, roślin in vitro, roślin energetycznych, żywno- ści liofilizowanej itd. Przygotowali również warsztaty z  układania bukietów, malowania Fig. 2. Tent of University of Agriculture Faculty of Forestry (Photo. K. Strzeżoń) Ryc. 2. Namiot Uniwersytetu Rolniczego Wydziału Leśnego (Fot. K. Strzeżoń) 200 R ep or ts na mleku, czy ręcznego wyrobu drucianych zwierzątek. Działalność kulturalną Uniwer- sytetu Rolniczego przedstawiły na scenie: Studencki Zespół Góralski „Skalni”, Chór Uniwersytetu Rolniczego oraz Zespół Sygna- listów Myśliwskich „Hagard”. Pracownicy z  Zakładu Fizjologii Roślin Instytutu Biologii Uniwersytetu Pedagogicz- nego przygotowali doświadczenia z związa- ne z procesem fotosyntezy i wpływem świa- tła na rośliny. Zakład Zoologii Bezkręgow- ców i  Parazytologii prezentował szkodniki pasożytujące na produktach spożywczych, a  Pracownia Chemii postawiła w  tym roku na pokaz wpływu kwasów i  zasad na mate- riały organiczne. Elementy biofizyki w życiu codziennym, czyli eksperymenty z  napięcia powierzchniowego, metod wykrywania bia- kefir fungi, in vitro plants, energy plants, ly- ophilized food, etc. They also prepared work- shops in arranging bouquets, painting on milk, or making wire animals by hand. The cultural activities of the Agricultural Univer- sity were presented on stage by the Student Highlander Band “Skalni”, the Choir of the Agricultural University and the Hunting Sig- nal Team “Hagard”. Employees from the Department of Plant Physiology at the Institute of Biology of the Pedagogical University prepared experiments related to the process of photosynthesis and the effect of light on the plants. The Depart- ment of Invertebrate Zoology and Parasitol- ogy presented parasitic worms parasitizing on foodstuffs, and the Chemistry Laboratory this year decided to present the effect of acids Fig. 3. A scheme for the management of natural resources presented by the Faculty of Forestry of the University of Agriculture (Photo. K. Strzeżoń) Ryc. 3. Schemat dotyczący zarządzania zasobami przyrody prezentowany przez Wydział Leśny Uniwer- sytetu Rolniczego (Fot. K. Strzeżoń) 201 R eportsand alkali on organic materials. Elements of biophysics in daily life, i.e. surface tension ex- periments, methods of detecting proteins in milk, water, and juices were presented by the Department of Biochemistry, Biophysics, and Biotechnology. The construction of wood, the secondary growth of trees, and the factors influencing the production of their biomass were discussed by the employees, postgradu- ates, and students of the Department of Ecol- ogy and Environmental Protection. The most interested were also able to carry out an inde- pendent dendrochronological analysis, allow- ing them to determine the age of a tree, the conditions of growth, and the dating of distur- bances that took place in the past in its habitat. Apart from the lectures at the Main Square, the University of Economics organ- ised, among others, a lecture and debate on organic food in the University buildings. The participants were also able to discuss the air quality in Cracow and determine the direc- tions of improving the cleanliness of the en- vironment. The visitors could also participate in the workshops “Design thinking” and ad- mire the exhibition of eco-implementation prototypes. The debate “Full-time studies and gainful employment – un harmony with the students nature”. In the open air, the Cracow University of Technology prepared exhibitions of student paintings and drawings as well as architectur- al models. Experiments related to mechanics and electricity were presented by representa- tives of the Faculty of Physics, Mathematics, and Computer Science. Visitors could learn about IoT solutions in a smart home system equipped with motion, light, temperature and humidity sensors, and about a mobile łek w  mleku, wodzie, sokach prezentował Zakład Biochemii, Biofizyki i  Biotechnolo- gii. O budowie drewna, przyroście wtórnym drzew i  czynnikach wpływających na pro- dukcję ich biomasy opowiadali pracowni- cy, doktoranci i  studenci Zakładu Ekologii i  Ochrony Środowiska. Najbardziej zainte- resowani mieli również możliwość przepro- wadzenia samodzielnej analizy dendrochro- nologicznej, pozwalającej na określenie wie- ku drzewa, warunków wzrostu i  datowaniu zaburzeń, które miały miejsce w przeszłości w jego siedlisku. Uniwersytet Ekonomiczny oprócz poka- zów, prelekcji na Rynku Głównym, zorgani- zował w  budynkach Uczelni, m.in. wykład i  debatę o  żywności ekologicznej. Uczest- niczy mogli także podyskutować o  jakości powietrza w  Krakowie i  wyznaczeniu kie- runków udoskonalania czystości środowiska. Odwiedzający mogli wziąć również udział w  warsztatach „Desing thinking” i  podziwiać wystawę prototypów eko-wdrożeń. Dla stu- dentów zorganizowano także debatę „Studia dzienne i praca zarobkowa – w zgodzie z na- turą studenta”. W  plenerze Politechnika Krakowska przygotowała wystawy studenckich prac malarskich i  rysunkowych oraz modeli ar- chitektonicznych. Doświadczenia związane z  mechaniką oraz elektrycznością prezen- towali przedstawiciele Wydziału Fizyki, Matematyki i  Informatyki. Odwiedzający mogli dowiedzieć się o  rozwiązaniach IoT w systemie inteligentnego domu wyposażo- nego w czujniki ruchu, światła, temperatury i wilgotności oraz o mobilnym systemie mo- nitoringu i sterowania. Interaktywne pokazy budowy konstrukcji inżynierskich „Zbuduj 202 R ep or ts monitoring and control system. Interactive demonstrations of engineering structures “Build your own bridge”, of individual pro- tection measures for high-altitude works and medical rescue in construction and commu- nication cases were organized by the Faculty of Civil Engineering. The Festival program also included the following: interactive trans- port games, vehicle motion simulations, prize contests, wind farm demonstrations, simula- tions of the effects of lack of ventilation in the cities and smog prevention measures, a Heron fountain, a model of a well with a deep water pump, and a model of a biological wastewater treatment, a presentation of rocks from different regions of the world, the rins- ing of gold and expensive stones, the opera- tion of thermal imaging cameras, and others. It is also worth mentioning the 3D mapping exhibition on the building of the Interde- partmental Education and Research Centre “Działownia”, organised by the students of the Compute Graphics Scientific Group and the computer graphics and multimedia special- ists of the Cracow University of Technology. The Department of Foundry Engineering of the Mining and Metallurgy Academy or- ganised three-dimensional scanning shows, and observations using the endoscopic cam- era “Look inside the engine”. The Faculty of Physics and Applied Computer Science para- phrased this year festival slogan “In harmony with physics!” and conducted experiments illustrating the formation of clouds, water and fire tornadoes, and lightning. Represent- atives of the Department of Mining Geodesy and Environmental Engineering performed chemical analyses of air, water, and soil. They also presented home-made water treatment swój most”, pokazy środków ochrony indy- widualnej przy robotach wysokościowych i  działania ratownictwa medycznego w  wy- padkach budowlanych oraz komunikacyj- nych zorganizował Wydział Inżynierii Lą- dowej. W  programie Festiwalu znalazły się również: interaktywne gry transportowe, pokazy symulacji ruchu pojazdów, konkur- sy z  nagrodami, prezentacje laboratorium wiatrowego, symulacje skutków braku prze- wietrzania miast oraz sposobów walki ze smogiem, fotanna Herona, model studni z pompą głębinową i biologiczne oczyszcza- nie ścieków, prezentacje skał z różnych rejo- nów świata, płukanie złota i drogich kamie- ni, działanie kamery termowizyjnej i  inne. Warto też wspomnieć o  pokazie 3D map- pingu na budynku Międzywydziałowego Centrum Edukacyjno-Badawczego „Dzia- łownia”, zorganizowanym przez studentów Koła Naukowego Grafiki Komputerowej oraz specjalistów grafiki komputerowej i multimediów Politechniki Krakowskiej. Wydział Odlewnictwa Akademii Gór- niczo-Hutniczej zorganizował pokazy skanowania trójwymiarowego, obser- wacje z  wykorzystaniem kamery endosko- powej „Zajrzyj do wnętrza silnika”. Wydział Fizyki i  Informatyki Stosowanej parafrazu- jąc tegoroczne hasło Festiwalu na „W  zgo- dzie z  fizyką!”, przeprowadził doświadcze- nia ilustrujące powstawanie chmur, tor- nad wodnych i  ogniowych oraz piorunów. Przedstawiciele Wydziału Geodezji Gór- niczej i  Inżynierii Środowiska wykonywali analizy chemiczne powietrza, wody i  gle- by. Zaprezentowali także domowe metody uzdatniania wody oraz zapraszali do ob- serwacji mikroorganizmów występujących 203 R eportsmethods and invited people to observe mi- croorganisms found in the rivers. Additional attractions included thermal images in an- ti-smog masks, demonstrations of how the cyclone works, and the possibility of shaping the surface of sandboxes scanned by a Kinect motion sensor. During the Festival, one could meet robots imitating emotions, robots and vehicles pow- ered by energy from renewable sources, and one could participate in workshops, “Creative design of the future”. In addition to screenings of films, exhibitions and performances, a spe- cial guest took part in the finale of the XVII Science Festival, Gheorghe Zamfir, a world famous virtuoso of the pan flute. His concert under the title of Nature: Mater et Magistra took place on May 26 in the St. Catherine of Alexandria church in Cracow. He was accom- panied by, among others, the Orchestra of the Pedagogical University and the Academic Choir headed by Prof. Adam Korzeniowski. There were many attractions during this year meeting with the world of science. It is impossible to mention all the events here, which were prepared by the representatives of Cracow universities and other scientific institutions. One can hope that next year we will meet again in the same place, in a group even bigger than before. The organisers will probably make every effort to surprise their guests once again. w rzekach. Dodatkową atrakcją były zdjęcia termalne w maskach antysmogowych, poka- zy jak działa cyklon oraz możliwość kształ- towania powierzchni piaskownicy skanowa- nej za pomocą sensora ruchu Kinect. Podczas Festiwalu można było spotkać roboty naśladujące emocje, roboty i  pojaz- dy zasilane energią ze źródeł odnawialnych, a także wziąć udział w warsztatach „Twórcze projektowanie przyszłości”. Oprócz pokazów filmów, wystaw i  spektakli, w  finale XVII Festiwalu Nauki wystąpił gość specjalny Gheorgha Zamfira, światowej sławy wirtuoz fletni Pana. Jego koncert pod hasłem Natura: Mater et Magistra odbył się 26 maja w  ko- ściele św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Kra- kowie. Towarzyszyli Mu, m.in. Orkiestra Uniwersytetu Pedagogicznego oraz Chór Akademickim pod dyrekcją Prof. Adama Korzeniowskiego. Atrakcji podczas tegorocznego spotka- nia ze światem nauki było wiele. Nie sposób wspomnieć tutaj o wszystkich wydarzeniach, które przygotowali przedstawiciele krakow- skich uczelni i innych instytucji naukowych. Można mieć nadzieję, że za rok znów się spotkamy w  tym samym miejscu, w  jeszcze większym gronie niż dotychczas. Zapewne organizatorzy dołożą wszelkich starań, by po raz kolejny zaskoczyć swoich gości. Anna Kocoń1, Katarzyna Możdżeń2 1Department of Invertebrate Zoology and Parasitology, Institute of Biology, Pedagogical University of Cracow, Podchorążych 2, 30-084 Kraków, Poland, a_kocon@up.krakow.pl 2Department of Plant Physiology, Institute of Biology, Pedagogical University of Cracow, Podchorążych 2, 30-084 Kraków, Poland