SONUÇ BİLDİRİSİ www.sosyalbilgiler.org Journal of Social Studies Education Research Sosyal Bilgiler Eğitimi Araştırmaları Dergisi i FROM EDITOR Greetings, Despite chaotic events experienced in our region during 2012, we still cling to the hope of creating a world in which peace and democracy dominate, human rights and freedoms are experienced, and welfare is shared fairly. As the social studies educators gathered under the roof of SBEB/ASSE: Assocation for Social Studies Educators, we believe that we have a strategic role about this issue. It is the requirement of both scientists and educators to adopt this role. As SBEB/ASSE which acts with this awareness, we have planned to take sound steps to improve social/political participation through generating and sharing information being a civil trade body: (i) make scientific and popular publications, (ii) arrange national and international symposiums/congresses and workshops. Towards the end of 2012 what makes us happy was that we could considerably actualized two of our predetermined goals. That is;  In November, 2012; 5th issue of SBEAD/JSSER: Journal of Social Studies Education Research was published. This journal which draws great interest completed its institutionalization to a great extent. With the advantage of being an –e- journal; it has achieved international recognition.  The first USBES/ISSSE: International Symposium on Social Studies Education which was organized by SBEB/ASSE was held in Istanbul in April, 2012 with Marmara University hosting the event. This symposium which has the theme of education of democracy and citizenship was EDİTÖRDEN Merhaba, 2012 yılında bölgemizde yaşanan kaotik olaylara rağmen, barış ve demokrasinin egemen olduğu, insan hak ve özgürlüklerinin yaşandığı, refahın adilce paylaşıldığı bir dünya kurma idealinin bir gün gerçekleşeceğine dair umudumuzu koruyoruz. Türkiye’de Sosyal Bilgiler Eğitimcileri Birliği Derneği (SBEB/ASSE: Assocation for Social Studies Educators)’nin çatısı altında toplanan sosyal bilgiler eğitimcileri olarak, bu konuda bizlere stratejik bir rol düştüğüne inanıyoruz. Bu role sahip çıkmak hem entelektüellik ve bilim adamlığının hem de eğitimciliğin gereğidir. Bu bilinçle hareket eden SBEB/ASSE, söz konusu idealin gerçekleşmesi için bir sivil meslek örgütü olarak bilgi üretme ve paylaşımı ile sosyal/siyasal katılımın gelişmesine yönelik sağlam adımlar atmayı planlamıştık: (i) bilimsel ve popüler yayınlar yapmak, (ii) ulusal ve uluslararası sempozyum/kongre ve çalıştaylar düzenlemek. İşte, 2012 yılı sona ererken bizi mutlu eden şey, yola çıkarken belirlediğimiz hedeflerden ikisini büyük ölçüde gerçekleştirmiş olmamız. Şöyle ki;  Kasım 2012 itibariyle Sosyal Bilgiler Eğitimi Araştırmaları Dergisi (SBEAD/JSSER: Journal of Social Studies Education Research)’nin 5’inci sayısı yayınlandı. Büyük bir ilgi gören bu dergi artık kurumsallaşmasını önemli ölçüde tamamladı. E dergi olmanın sunduğu avantajla uluslararası ölçekte iyi bir tanınırlık seviyesine ulaştı.  SBEB/ASSE tarafından organize edilen Uluslararası Sosyal Bilgiler Eğitimi Sempozyumu (USBES/ISSSE: International Symposium on Social Studies Education)’nun ilki Nisan Journal of Social Studies Education Research 2012: 3(2) ii supported by Turkish Republic Ministry of Education (MEB) and Eruopean Council. The second symposium will be held in April, 2013 with Aksaray University hosting the event (for info see. http://usbes.aksaray.edu.tr). The first symposium took place in the mood of science festival and the second one already draws attraction. This is a pleasing development for the future of social studies education as an academic discipline. New Social Studies Movement in Turkey and SBEB/ASSE In fact, the developments mentioned above can be regarded as quite moderate and ordinary events when they are considered through the eyes of countries which have strong tradition in social studies; however these things have much more importance in Turkey which have spent ¾ of their 50-year lifetime. It can shortly be said that these moderate developments are the products of New Social Studies Movement which has been experienced in the last 15 years. The term which was firstly used by Bülent Tarman and İsmail Acun in the article titled as Social Studies Education and a New Social Studies Movement” (www.jsser.org/index.php/JSSER/article/vie wFile/17/pdf) published in the first issue of SBEAD/JSSER, is the name of innovation and development period which began in the second half of 1990’s in the field of social studies education. In fact it is a movement which induces serious developments practically if not in the sense of philosophical and theoretical activity and depth. Seminars conducted under the chairmanship of Prof. Dr. James L. Barth in the scope of YÖK and World Bank Teacher Pre-service Education Project, programs of training instructors in foreign countries which began earlier and finally postgraduate education programs have important roles in the birth of this movement. Then as a result of these studies many scientists were raised, tens of books and hundreds of articles and notices were published. Non-governmental 2012’de Marmara Üniversitesi’nin ev sahipliğinde İstanbul’da yapıldı. Demokrasi ve vatandaşlık eğitimi temalı bu sempozyum Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) ve Avrupa Konseyi tarafından da desteklendi. Sempozyumun ikincisi Aksaray Üniversitesi’nin ev sahipliğinde Nisan 2013’te yapılacak (bilgi için bak. http://usbes.aksaray.edu.tr). İlki tam bir bilim şöleni havasında geçen kongrenin yenisine de daha şimdiden ilgi büyük. Bu veriler dahi sempozyumun kurumsal bir kimlik kazanmaya başladığını gösteriyor. Bu da akademik bir disiplin olarak sosyal bilgiler eğitiminin geleceği bakımından sevindirici bir gelişme. Türkiye’de Yeni Sosyal Bilgiler Hareketi ve SBEB/ASSE Esasında yukarıda değinilen gelişmeler sosyal bilgiler eğitimi alanında güçlü bir geleneği olan ülkelerden bakıldığında çok mütevazı ve olağan bir hadise olarak görülebilir; fakat elli yıllık yaşantının ¾’ünü boşa geçiren bir ülke olan Türkiye’de bunlar çok daha derin anlamlar taşımaktadır. Bunların ayrıntısına girmeden kısaca, bu mütevazı gelişmelerin son on beş yılda yaşanan Yeni Sosyal Bilgiler Hareketinin ürünleri olduğu söylenebilir. Burada kastedilen anlamda ilk kez Bülent Tarman ve İsmail Acun tarafından SBEAD/JSSER’nin ilk sayısında yayınlanan “Sosyal Bilgiler Eğitimi ve Yeni Bir Sosyal Bilgiler Hareketi . Social Studies Education and a New Social Studies Movement” başlıklı makalede kullanılan (www.jsser.org/index.php/JSSER/article/vie wFile/17/pdf) bu terim, sosyal bilgiler eğitimi alanında 1990’ların ikinci yarısında başlayan yenilik ve gelişme döneminin adıdır. Gerçekten de Türkiye söz konusu tarihten itibaren felsefî ve kuramsal etkinlik ve derinlik bakımından değilse de uygulama alanında ciddî gelişmeleri tetikleyen bir harekettir. Bu hareketin doğuşunda YÖK ve Dünya Bankası Hizmet Öncesi Öğretmen Eğitimi Projesi kapsamında Prof. Dr. James L. Barth’ın başkanlığında yürütülen http://usbes.aksaray.edu.tr/� http://www.jsser.org/index.php/JSSER/article/viewFile/17/pdf� http://www.jsser.org/index.php/JSSER/article/viewFile/17/pdf� Cemil ÖZTÜRK iii organizations which were in the aim of contributing this field were founded; national and international meetings were held. In short, important developments have been experienced since the second half of 1990’s up to now. Both SBEB/ASSE itself and publication and symposium projects actualized by it are the manifestations of the mentioned accumulation in the field of practice. SBEAD/JSSER which was searched by various domestic and foreign indexes is an important contribution of Turkey made periodicals which form basis to international interaction and sharing in the field of social studies. The next goal of SBEB/ASSE is to sustain and improve scientific publications and organizations, while developing publication and education projects for educators at schools. Publication of a popular journal in a short time is on the agenda. II. Symposium of International Social Studies Education As we have mentioned above, one of our most important activities is International Social Studies Education Symposium and the second one is will be held in Aksaray which is one of the Middle Anatolian cities on April 26-28, 2013. One of the guest speakers of the symposium which will be hosted by Aksaray University is Prof. Dr. Murry Nelson. The main theme is “Disadvantageous Groups and Social Participation”. Subthemes are: a. Social Studies and Social Participation b. ICT (Information and Communication Technologies) and Social Participation c. New School System and Citizenship Education d. Children Rights, disadvantageous groups and social participation e. European Union, life-long learning and Education of Human Rights and Citizenship f. Values, education of values and seminerlerin, daha erken tarihlerde başlayan yurt dışında öğretim elemanı yetiştirme uygulamalarının ve nihayet yurt içinde lisansüstü eğitim programların önemli rolü vardır. Zira gerçekleştirilen çalışmaların sonunda bu alanda bir kariyer sistemi kurulmuş, çok sayıda bilim adamı yetiştirilmiş, onlarca kitap, yüzlerce makale ve bildiri yayımlanmıştır. Bu alana katkıda bulunmayı amaçlayan sivil toplum kuruluşları tesis edilmiş; ulusal ve uluslararası bilimsel toplantılar yapılmıştır. Özetle 1990’lı yılların ikinci yarısından bugüne Türkiye’de sosyal bilgiler eğitimi alanında önemli gelişmeler olmuştur. Gerek bizatihi SBEB/ASSE’nin kendisi gerekse onun hayata geçirmiş olduğu süreli yayın ve sempozyum projeleri, sözü edilen birikimin uygulama alanındaki tezahürleridir. Birçok yerli ve yabancı indeks tarafından da taranan SBEAD/JSSER sosyal bilgiler eğitimi alanında uluslararası etkileşim ve paylaşıma zemin hazırlayan süreli yayınlara Türkiye’nin yaptığı önemli bir katkıdır. SBEB/ASSE olarak bundan sonraki hedefimiz, bir yandan başlatılan bilimsel yayın ve organizasyonları geliştirerek sürdürmek, diğer yandan de okullardaki uygulamacılar için yayın ve eğitim projeleri geliştirmektir. Yakın vadede popüler bir derginin çıkarılması gündemde. II. Uluslararası Sosyal Bilgiler Eğitimi Sempozyumu Yukarıda belirttiğimiz gibi, en önemli faaliyetlerinden biri Uluslararası Sosyal Bilgiler Eğitimi Sempozyumu’dur ve ikincisi 26-28 Nisan 2013’te bir Orta Anadolu kenti olan Aksaray’da yapılacak. Ev sahipliğini adını kentten alan Aksaray Üniversitesi’nin üstlendiği sempozyumun çağrılı konuşmacılarından biri Prof. Dr. Murry Nelson. Ana tema “Dezavantajlı Gruplar ve Sosyal Katılım”. Alt temalar ise şunlar: a. Sosyal Bilgiler ve Sosyal Katılım b. BİT (Bilgi İletişim Teknolojileri) ve Sosyal Katılım Journal of Social Studies Education Research 2012: 3(2) iv education of social studies We wish to be together in this symposium which will be held in Aksaray that gives the opportunity to explore or revisit Cappadocia which has extraordinary natural beauty and gorgeous historical richness. In This Issue In the 5th issue of SBEAD/JSSER, we have published five articles, four of which are about education of democracy/citizenship. Halil İbrahim Sağlam analyzes perception of sufficiency of elementary school teacher about efficient citizenship in the sense of various variables. Stephen Lafe and Hasan Aydın discuss the importance of decision making processes in education programs and practices which aim to realize the ideal of democratic society. Alexander Pope and Timothy Patterson emphasize the fact that education of sustainable citizenship should focus on natural life as much as political and urban issues. On the other hand, Kasım Kıroğlu, Cevat Elma, Alper Kesten and Şule Egüz enlighten another issue about education: tolerance among university students as a democratic value. Derek L. Anderson, Don Barr and Christina LaBaij study the effect of “repetitive micro- education” practices carried out at elementary schools on the skills of learning teaching of pre-service teachers. All these five studies have valuable contributions on education literature of social studies. Therefore I do congratulate researchers. Acknowledgment As final remarks, I would like to thank everyone who provides support to reach readers of JSSER which has been growing quality with every passing day; especially to the co-editor Bülent Tarman , to all my teammates, advisory council and reviewer committee and to authors. Also, I would like to thank to our readers for motivating with their attention and constructive criticism to be better. Very Truly Yours Prof. Dr. Cemil Öztürk c. Yeni Okul Sistemi ve Sosyal Bilgiler ve Vatandaşlık Eğitimi d. Çocuk hakları, dezavantajlı gruplar ve sosyal katılım e. Avrupa Birliği, hayat boyu öğrenme ve İnsan Hakları ve Vatandaşlık Eğitim f. Değerler, Değerler eğitimi ve sosyal bilgiler eğitimi Olağan üstü doğal güzelliğe ve muazzam tarihî zenginliğe sahip Kapadokya’yı keşfetme veya yeniden görme imkanı bulacağınız bir konuma sahip Aksaray’da gerçekleşecek sempozyumda birlikte olmayı diliyoruz. Bu Sayıda SBEAD/JSSER’nin 5. sayısında dördü demokrasi/vatandaşlık eğitimi ile ilgili olmak üzere, beş makaleye yer verdik. Halil İbrahim Sağlam ilköğretim öğretmenlerinin etkili vatandaşlık yeterlik algılarını çeşitli değişkenler açısından inceliyor. Stephen Lafe ve Hasan Aydın demokratik toplum idealini gerçekleştirmeyi hedefleyen öğretim program ve uygulamalarında demokratik karar verme süreçlerinin önemini tartıştışıyor. Alexander Pope ve Timothy Patterson ise sürdürülebilir vatandaşlık eğitiminin siyasal ve kentsel konular kadar doğal yaşama da odaklanması gerektiğini vurguluyor. Diğer taraftan Kasım Kıroğlu, Cevat Elma, Alper Kesten ve Şule Egüz vatandaşlık eğitimiyle ilgili bir başka konuya ışık tutuyor: üniversite öğrencilerinde demokratik bir değer olarak hoşgörü. Derek L. Anderson, Don Barr ve Christina LaBaij ilköğretim okullarında yapılan “tekrarlanan mikroöğretim” uygulamalarının öğretmen adaylarında öğretmeyi öğrenme becerilerinin gelişimi üzerindeki etkilerini araştırıyor. Beş araştırma da sosyal bilgiler eğitimi literatürüne değerli katkılar getiriyor. Bu nedenle araştırmacıları kutluyorum. Teşekkür Sözlerime son verirken SBEAD/JSSER’nin Cemil ÖZTÜRK v Editor in Chief her geçen gün artan bir kaliteyle okuyucuyla buluşmasını sağlayan herkese; başta yardımcım Doç. Dr. Bülent Tarman olmak üzere tüm ekip arkadaşlarıma, danışma ve hakem kurulu üyeleri ile yazarlara müteşekkirim. Ayrıca, ilgileri ve yapıcı eleştirileriyle bizi daha iyi olmak için motive eden okuyucularımıza da teşekkür ediyorum. En derin saygılarımla. Prof. Dr. Cemil Öztürk Baş Editör