Ghostscript wrapper for D:\Digitalizacja\MTS88_t26_z1_4_PDF_artykuly\02mts88_t26_zeszyt_2.pdf M E C H AN I K A TE OR E TYC Z N A I  STOSOWAN A 2,  26  (1988) QUASI- STATYCZNA  SPRĘ Ż YSTO- LEPKOPLASTYCZN OŚĆ  DLA  M ATERIAŁU N IEŚ CIŚ LIWEG O.  ROZWIĄ ZAN IE  M ES MACIEJ  BANYŚ Politechnika W rocł awska 1.  Wprowadzenie Zagadnienia  quasistatycznej  lepkoplastycznoś ci  są   rozwią zywane  efektywnie  przy zastosowaniu  procedur  iteracyjno- przyrostowych  typu  N ewtona- Raphsona  [3, 2].  Tego typu metody zarówno w przypadku  bez wzmocnienia, jak  i ze wzmocnieniem kinematycz- nym są  bezwarunkowo  stabilne dla parametru aproksymacji  liniowej  O  ^  —-  i  umoż liwiają uzyskanie  rozwią zań  sprę ż ysto- plastycznoś ci,  jako  stanów  ustalonych  odpowiadają cych duż ym  czasom.  Dotychczasowe  rozwią zania  pozwalają   n a  stwierdzenie,  że  jedynie  dla parametru 0 = 1  niezależ nie od wielkoś ci  przyrostu czasu  dt uzyskuje  się  wyniki  praktycz- nie  dowolnie  dokł adne.  D la parametru 0  e (—;  11 dokł adność w  istotny  sposób  zależ ała od  wartoś ci  przyrostu  dt,  przy  czym  im  mniejsza  wartość  0  tym,  w  celu  zapewnienia, dokł adnoś ci, należy  stosować  mniejsze  dt. W  dotychczasowych  rozważ aniach koncentro- wano  się  gł ównie na weryfikacji  metod pod ką tem  ich stabilnoś ci  i  dokł adnoś ci  pomijają c przypadek  materiał u  nieś ciś liwego  w  zakresie  sprę ż ystym  i  plastycznym.  Istnieje  kilka moż liwoś ci  uwzglę dnienia  tej  wł asnoś ci  materiał u  [7], jednakże  istnieją   procedury,  które „zał amują "  się  i  uniemoż liwiają   osią gnię cie  poż ą danej  dokł adnoś ci. W  pracy skoncentro- wano  się   na  przebadaniu jednej  z  czę ś ciej  stosowanych  moż liwoś ci,  która  zadowalają co uwzglę dnia  efekt  nieś ciś liwoś ci. 2.  Procedura numeryczna Model  ł epkoplastyczny  zaproponowany  w  pracy  [4]  umoż liwia  stosowanie  róż nych kryteriów  uplastycznienia  i  typów  wzmocnienia.  Dla* kryterium  H ubera- Misesa  i  wzmoc- nienia  kinematycznego  moż na zapisać  model  ł epkoplastyczny  w  postaci: 360  M .  BAN YŚ gdzie  e" — wektor  odkształ ceń niesprę ź ystych, y  oznacza  lepkoś ć, crc — aktualna  granica  plastycznoś ci  na rozcią ganie, Sk =  SflCjt,  s k   oznacza  wektor  dewiatora  naprę ż enia  wzglę dnego, S D  — macierz  dewiatorowa, a k   =  er—c  I Ile", a k  oznacza,  naprę ż enie  wzglę dne. M acierz  II jest  macierzą   diagonalną   wynikają cą   z  zastosowania  zapisu  wektorowego ten sora  a, a  macierz  III przedstawia  macierz  diagonalną   wynikają cą   ze stosowania  od- kształ ceń  inż ynierskich  Iz pominię ciem—przy  odkształ ceniach e Xy \ .  Współ czynnik c okreś la  wzmocnienie  kinematyczne.  Metody  opisane  w pracach  [2, 6] uwzglę dniają   od- jkształ cenia  sprę ż yste  poprzez  równanie  konstytutywne: ff  =   Dee,  (2.2) gdzie:  D  — macierzą   sprę ż ystoś ci, 8e — oznacza  wektor  odkształ ceń  sprę ż ystych. Równanie równowagi  dla obszaru  V dla zastosowanej  dyskretyzacji  wprowadzonej poprzez macierz  odkształ ceń  B ma  postać VadV =  R,  (2.3) Y gdzie:  s =   BK, H  oznacza  wektor  przemieszczeń wę zł ów, R jest  wektorem  wszystkich  obcią ż eń zewnę trznych. Wprowadzają c  iteracyjno- przyrostowy  zapis  powyż szych  równań,  aproksymację   liniową i  rozwinię cie  w szereg  Taylora  prę dkoś ci  odkształ ceń niesprę ź ystych  i"  moż emy  wypro- wadzić  procedurę  typu  N ewtona- Raphsona  tak jak  w pracy  [2]. Rozwią zanie  sprowadza się  wówczas  do rozwią zywania  ukł adu równań liniowych tworzonych na nowo dla  kolejnej i- tej  iteracji  w  zastosowanym  («+ l)- szym  przyroś cie: K'- Aui +1  = J- YUi,  (2.4) gdzie:  K' jest  macierzą   sztywnoś ci  postaci: K ' =   /   BTD "BrfF ,  (2.5) v / v Au  przedstawia  przyrost przemieszczeń pomię dzy kolejnymi  iteracjami. Wektory  prawej  strony  równania  (2.4) tzw.  sił  równoważ ą cych  mają   postać: Ui  /   i+ 1 rfF- 2?B ł l,  (2.6) v v gdzie: xUi  =  <5  - y,  jednakż e, im  mniejsza  wartość  & a , tym  mniejsza  dokł adność wyników  (rys  5); zwł aszcza  dla  gra- nicznej wartoś ci  6 a   =  0,5  obserwujemy  duże zaburzenia.  W  przypadku  ze wzmocnieniem kinematycznym  najbardziej  interesują cy  jest  wpł yw  drugiego  parametru  aproksymacji, tzn. © E  (przy O a   =   1). Jeż eli  0 e   =  0, to pomijamy  wpł yw  pochodnej czą stkowej  wzglę dem s"  i  procedura jest  typu  N ewtona- Raphsona dla