Ghostscript wrapper for D:\Digitalizacja\MTS84_t22z1_4_PDF_artyku³y\mts84_t22z3_4.pdf
M E C H A N I K A
T E O R E T Y C Z N A
I S T O S O W A N A
3 4 , 22 (1984)
S T A T E C Z N O Ś Ć P R O S T O K Ą T N Y CH P Ł Y T P R Z E K Ł A D K O W Y C H O Z M I E N N E J
S Z T Y W N O Ś CI W Y P E Ł N I A C Z A
W Ł A D Y S Ł A W W A L C Z A K , M A R I A K O T E Ł K O ( Ł Ó D Ź )
Politechnika Łódzka
1. Wstęp
Konstrukcje c i e n k o ś c i e n n e, w k t ó r y c h g ł ó w n y m i elementami n o ś n y mi są jednowarstwo
we p ł y t y izotropowe b ą dź cienkie t r ó j w a r s t w o w e płyty p r z e k ł a d k o w e , znajdują obecnie
coraz wię ksze zastosowanie nie tylko w przemyś le lotniczym, lecz r ó w n i e ż i w innych dzie
dzinach techniki. W wielu przypadkach p ł y t o w e elementy tych konstrukcji pracują przy
obcią ż eniach typu tarczowego i wówczas poziom obcią ż enia całej konstrukcji limitowany
jest na ogół poziomem obcią ż eń krytycznych tych elementów .
W przypadku płyt jednowarstwowych, pracują cych przy obcią ż eniach typu tarczo
wego, skutecznym sposobem p o d w y ż s z e n ia ich noś noś ci jest zastosowanie odpowiedniego
u ż e b r o w a n i a. S p o s ó b ten, wprawdzie moż liwy do zastosowania r ó w n i e ż w przypadku
płyt p r z e k ł a d k o w y c h , nie jest jednak tak powszechny jak w przypadku płyt jednowarstwo
wych. Zastosowanie bowiem w e w n ę t r z n e go u ż e b r o w a n ia wzmacniają cego, tj. u ż e b r o w a n ia
umieszczonego p o m i ę d zy o k ł a d z i n a m i z e w n ę t r z n y mi płyty p r z e k ł a d k o w e j (wewną trz
wypełniacza), wią że się z t r u d n o ś c i a mi natury technologicznej, natomiast zastosowanie
u ż e b r o w a n ia z e w n ę t r z n e go jest w wielu konstrukcjach p r z e k ł a d k o w y c h bardzo niepoż ą
dane. Z tego wzglę du w ostatnich latach z r o d z i ł a się koncepcja p o d w ż y s z a n ia noś noś ci
Płyt p r z e k ł a d k o w y c h , pracują cych w warunkach obcią ż enia tarczowego nie przez stosowanie
ż eber wzmacniają cych, lecz przez o d p o w i e d n i ą z m i a n ę sztywnoś ci ich wypełniacza.
W przypadku lekkich wypełniaczy, np. typu pianki poliuretanowej, z m i a n ę sztywnoś ci
uzyskuje się przez o d p o w i e d n i ą , racjonalną z m i a n ę gę stoś ci wypełniacza. Jak bowiem
wynika z danych literaturowych oraz b a d a ń w ł a s n y c h , m o d u ł sprę ż ystoś ci postaciowej
Gw pianki poliuretanowej jest — w przybliż eniu — k w a d r a t o w ą funkcją jej gę stoś ci.
Zagadnienie wzrostu obcią ż alnoś ci p ł y t p r z e k ł a d k o w y c h przez zastosowanie lekkich
wypełniaczy typu piankowego o zmiennej sztywnoś ci jest j e d n a k ż e rozpoznane w bardzo
skromnym zakresie. Z d o s t ę p n y ch o p r a c o w a ń w y m i e n i ć tu m o ż na prace [3], [4] i [5].
Z wymienionych prac dwie.pierwsze dotyczą obcią ż eń krytycznych p r o s t o k ą t n y ch tarcz
P r z e k ł a d k o w y c h z wypełniaczem , k t ó r e g o sztywność zmienia się wzdłuż przekroju poprzecz
nego tarczy. N a szczególną u w a g ę zasługują rozpatrzone w pracy [3] przypadki tarcz
0 skokowo zmiennej sztywnoś ci wypełniacza, poddanych d z i a ł a n i u r ó w n o m i e r n e g o ,
jednokierunkowego ś ciskania. Rozpatrzono w niej teoretyczny przypadek tarczy t r ó j
364 W . W A L C Z A K , M . K O T E Ł K O
warstwowej o n i e s k o ń c z o n ej szerokoś ci, a t a k ż e trójwarstwowej tarczy p r o s t o k ą t n e j,
które j sztywność wypełniacza z m i e n i a ł a się w kierunku r ó w n o l e g ł y m do kierunku ś ciska
nia.
W pracy [5] rozpatrzono natomiast przypadek zmiany sztywnoś ci wypełniacza w kie
runku p r o s t o p a d ł y m do płaszczyzny ś r o d k o w ej tarczy. Stanowi to jednak o d r ę b ne zagadnie
nie, dotyczą ce głównie grubych tarcz, ulegają cych lokalnej utracie statecznoś ci.
Jak wynika z procesu technologicznego, istnieje moż liwość uzyskania zmiany gę stoś ci,
a zatem i modelowania sztywnoś ci piankowych wypełniaczy p ł y t p r z e k ł a d k o w y c h w sto
sunkowo łatwy s p o s ó b . Z tego wzglę du przeprowadzenie analizy w p ł y w u r o z k ł a d u sztyw
noś ci w y p e ł n i a c z a na poziom obcią ż eń krytycznych cienkich, p r o s t o k ą t n y ch płyt prze
k ł a d k o w y c h z l e k k i m wypełniaczem oraz wykorzystanie w y n i k ó w tej analizy do optymal
nego modelowania sztywnoś ci wypełniacz a ma duże znaczenie z a r ó w n o poznawcze, jak
i aplikacyjne.
2. Przyję te założ enia i podstawowe równania
Przedmiotem r o z w a ż ań jest p r o s t o k ą t na t r ó j w a r s t w o w a p ł y t a p r z e k ł a d k o w a z lekkim
wypełniacze m o długoś ciach krawę dzi a i b. Z a k ł a d a się, że p ł y t a jest cienka, tj. g r u b o ś ć
c a ł k o w i t a gc = 2(h + t) płyty jest m a ł a w stosunku do długoś ci jej k r a w ę d z i. R o z p a t r y w a n ą
p ł y t ę opisano w p r o s t o k ą t n ym u k ł a d z i e w s p ó ł r z ę d n y ch 0, x, y, z (rys. 1).
R y s . 1. P o d s t a w o w e o z n a c z e n i a t r ó j w a r s t w o w e j p ł y t y p r o s t o k ą t n e j.
W przypadku o g ó l n y m r ó w n a n i e statecznoś ci tak opisanej p ł y t y — otrzymane w wyniku
zredukowania u k ł a d u r ó w n a ń r ó w n o w a g i , w y r a ż o n y ch w przemieszczeniach [2] — ma
p o s t a ć :
82w
2B (л +1| v > > ) +11 - $L V 2 ) J 2 Z > W ) №
8x2
^ ^ + 2 ^ — | = 0,
gdzie:
Nx, Ny i Nxy — siły przekrojowe bę dą ce z z a ł o ż e n ia funkcjami zmiennych x oraz y;
w = w(x, y) — s k ł a d o w a przemieszczenia dowolnego punktu płyty w kierunku
osi z;
Gw — m o d u ł sprę ż ystoś ci postaciowej m a t e r i a ł u w y p e ł n i a c z a ;
S T A T E C Z N O Ś Ć P R O S T O K Ą T N Y CH P Ł Y T 3 6 5
В
Et
D =
lv2
Et3
sztywność o k ł a d z i n y ;
p ł y t o w a sztywność zginania o k ł a d z i n y ;
12(1 v 2 )
E—moduł sprę ż ystoś ci Y o u n g a m a t e r i a ł u o k ł a d z i n y ;
v — w s p ó ł c z y n n i k Poissona m a t e r i a ł u o k ł a d z i n y .
Wymienione wyż ej siły przekrojowe Nx,Ny oraz Nxy mogą być w y r a ż o ne za p o m o c ą
jednego tylko parametru obcią ż enia N0 • W p r o w a d z a j ą c mianowicie funkcje Fw = Fw(x, y),
Fp — Fp(x,y) oraz F, = Ft(x,y), siły te m o ż na p r z e d s t a w i ć w nastę pują cy s p o s ó b :
Ł = F*(x, y)N0; Ny = Fp(x, y)N0;
Nxy = Ft(x,y)N0.
( )
Postacie funkcji Fw(x, y), Fp(x, y) oraz Ft(x,y) zależą od charakteru tarczowego obcią
ż enia płyty. D l a k i l k u p r z y k ł a d o w o wybranych t y p ó w obcią ż enia płyty, podano je w ta
blicy 1.
T a b l i c a 1
F u n k c j e F w ( A \ y) Fp(x, y) i F,(x, y) d l a w y b r a n y c h p r z y p a d k ó w o b c i ą ż e n ia p ł y t y .
L p C h a r a k t e r o b c i ą ż e n ia p ł y t y Fy,(x, y) Fp(x,y) F,(.x,y)
R ó w n o m i e r n e , j e d n o k i e r u n k o w e ś c i s k a n ie
J e d n o k i e r u n k o w e , n i e j e d n a k o w e ś c i s k a n ie
z u d z i a ł e m ś c i n a n ia
D w u k i e r u n k o w e r ó w n o m i e r n e ś c i s k a n ie
No
tttttfff
J e d n o k i e r u n k o w e l i n i o w o z m i e n n e ś c i s k a n ie ze ś c i n a
n i e m
Л ц (п
x
D 1
1
hi)
la
366 W . W A L C Z A K , M . K O T E Ł K O
W celu uproszczenia obliczeń oraz u o g ó l n i e n i a ich w y n i k ó w wprowadzono bezwymia
rowe w s p ó ł r z ę d n e:
oraz bezwymiarowe w s p ó ł c z y n n i k i :
— k s z t a ł t u płyty
(4)
obcią ż enia
p o d a t n o ś ci wypełniacza
N0b\\v
2)
fi">f<"'>f'"") = °> i=h2,...m. (12)
1= 1
W r ó w n a n i a c h tych symbolem Lit oznaczono nastę pują ce w y r a ż e n i a:
Ln = ę {X4
2{\+k0X4
2)Frlfi2W\+k0l
2i2)Ftilf;[kQX
1i2F?l +
(l+k0Pi
2)Ffl]fi"+2k0AiFllfi'"+k0Frlfi""} dla 1ф 1
oraz
(13)
Ux = J ^ 2 ' 2 ^2Pi2 + ^ao{\+k0X4
2)FĄ fl2F^fi'"
dla i = 1. (14)
W powyż szych w y r a ż e n i a ch
я
Ffi = f iKG> 0)smOe)$m№ № , (15)
o
TC
Fk = f [PĄ S, 0 ) c o s ( i Ł ) s i n ( / | ) ] # .
S T A T E C Z N O Ś Ć P R O S T O K Ą T N Y CH P Ł Y T 369
W dalszym p o s t ę p o w a n iu u k ł a d r ó w n a ń r ó ż n i c z k o w y ch (12) zostaje przekształcony
w u k ł a d r ó w n a ń całkowych .
Uwzglę dniając ogólną p o s t a ć w a r u n k ó w brzegowych przy 0 = 0 (dla obydwu przyję
tych w a r u n k ó w podparcia krawę dzi у = 0 i у = b płyty) oraz wykorzystując ich jednorod
noś ć, poszukiwane funkcje ft = ft(6) m o ż na wyrazić przez ich czwarte pochodne:
в о o o
(16)
ft = ~ c2l • Q« + cu ^ + / / f f /Г "(в ) [dd]\
a ° o o o o
0 0 0
# = c 2 i e p + c u ~ + f j f / г ' т Ш
z О ОО
f* = с 2 Г Р + с 1 Г в +J f / / ' " ( в ) д а ,
о о
о
/ Г = си+[л 'у Ц в у т ,
о
gdzie: а = 1 oraz /3 = 0 — przy z a ł o ż e n iu w a r u n k ó w brzegowych (8), а = 2 oraz / 3 = 1 —
Przy założ eniu w a r u n k ó w brzegowych (9). W a r t o ś ci s t a ł y c h С ] ; i C2l wyznacza się z wa
runku brzegowego dla в = т с , tj. dla krawę dzi у = b płyty.
W p r o w a d z a j ą c zależ noś ci (16) do u k ł a d u r ó w n a ń (12) otrzymuje się nastę pują cy u k ł a d
równań całkowych.
m
%Ltt[A\
lW,A\2m> А \аЩ , А ?Щ ] = 0 , / = 1 , 2 , . . . ш , (17)
gdzie:
о
AV\0) = Jfr"(P)dO,
о
о о
л ?\о ) = f f г г т т2 ,
о о
О ОО
А \Щ = J J J fi""(в ) [d&l3,
(18)
О ОО
o o o o
А ?Щ = Jff ff""(0)[clOy
0 0 0 0
Układ r ó w n a ń c a ł k o w y c h (17) rozwią zuje się n a s t ę p n ie m e t o d ą sum s k o ń c z o n y ch [4],
stosując macierze c a ł k o w a n i a [9]. Przy zastosowaniu tej metody przedział c a ł k o w a n i a
t<5, т с] dzieli się na n p o d p r z e d z i a ł ó w , o t r z y m u j ą c w ten s p o s ó b (n+1) p u n k t ó w oblicze
niowych Oj, przy czym j = 1,2, . . . . (n+1). F u n k c j ę cią głą k0 = k0(Q), przedstawiają cą
2 m i a n ę w s p ó ł c z y n n i k a p o d a t n o ś ci płyty, zastę puje się funkcją skokowo z m i e n n ą , k t ó r a
w k a ż d ym z p o d p r z e d z i a ł ó w obliczeniowych ma stałą w a r t o ś ć (k0)j. Dobierając odpowied
Mcch. Teoret. i Stos. 34/84
370 W . W A L C Z A K , M . K O T E Ł K O
nio liczbę p o d p r z e d z i a ł ó w c a ł k o w a n i a n, m o ż na z okreś loną dokładnoś cią o d w z o r o w a ć
przebieg cią gły funkcji k0 za p o m o c ą przebiegu skokowo zmiennego.
W wyniku zastą pienia całek, wystę pują cych w układzie r ó w n a ń (17), przybliż onymi
w y r a ż e n i a mi zawierają cymi sumy s k o ń c z o ne [9] otrzymuje się u k ł a d algebraicznych rów
n a ń jednorodnych wzglę dem niewiadomych хи = fi""(Qj). Układ ten ma p o s t a ć :
gdzie współczynniki bik są zależ ne od p a r a m e t r ó w geometrycznych i materiałowyc h płyty,
a także jej obcią ż enia.
A b y u k ł a d r ó w n a ń (19) m i a ł niezerowe rozwią zanie, jego wyznacznik charakterystyczny
musi być r ó w n y zeru. Z warunku tego m o ż na obliczyć ciąg wartoś ci własnych , o z n a c z o n ą dalej j a k o c?kr.
P r z e d s t a w i o n ą powyż ej m e t o d ę wykorzystano do rozwią zania r ó w n a n i a statecznoś ci
t r ó j w a r s t w o w y c h płyt p r z e k ł a d k o w y c h o zmiennej sztywnoś ci wypełniacza. Realizowany
w praktyce cią gły r o z k ł a d tej sztywnoś ci, zwią zany z cią głym r o z k ł a d e m gę stoś ci wypełnia
cza, z a s t ą p i o no r ó w n o w a ż n ym w przybliż eniu r o z k ł a d e m zmiennym skokowo, zacho
wując okreś loną d o k ł a d n o ś ć odwzorowania.
D l a przeprowadzenia odpowiednich obliczeń numerycznych opracowano specjalny
program na e.m.c. w j ę z y ku F O R T R A N . Program ten umoż liwia wyznaczanie wartoś ci
krytycznych wszystkich podstawowych obcią ż eń typu tarczowego dla p r o s t o k ą t n y ch płyt
p r z e k ł a d k o w y c h o dowolnym, skokowo zmiennym rozkładzie sztywnoś ci wypełniacza.
Jedynym ograniczeniem jest dopuszczalna — ze wzglę du na obszar pamię ci zajmowany
przez program w e.m.c. — liczba n p o d p r z e d z i a ł ó w obliczeniowych.
P r z y k ł a d o w e obliczenia numeryczne przeprowadzono dla p r o s t o k ą t n y ch płyt przekład
k o w y c h z lekkim wypełniaczem o zmiennej gę stoś ci, swobodnie podpartych wzdłuż ob
wodu i poddanych d z i a ł a n i u jednokierunkowego obcią ż enia ś ciskają cego. Rozpatrzono
trzy r ó ż ne przypadki obcią ż enia płyt , dla k t ó r y c h znane są rozwią zania dotyczą ce ich
obcią ż eń krytycznych, przy założ eniu stałej gę stoś ci w y p e ł n i a c z a : przypadek r ó w n o m i e r
nego ś c i s k a n ia [2] niejednakowego ś ciskania z u d z i a ł e m ś c i n a n ia [10] oraz szczególny przy
padek liniowozmiennego ś ciskania, a mianowicie zginania tarczowego [11].
D l a k a ż d e go z tych p r z y p a d k ó w obcią ż enia przyję to w obliczeniach takie warianty
r o z k ł a d u gę stoś ci wypełniacza, a tym samym funkcji k0 = k0(y) lub k0 = k0(x) jego po
d a t n o ś c i, aby u z y s k a ć moż liwie najwię kszy wzrost wartoś ci w s p ó ł c z y n n i k a q>kr obcią ż enia
krytycznego płyty.
W przypadku jednokierunkowego, r ó w n o m i e r n e g o ś ciskania (poz. 1 tablicy 1), tj.
gdy w s p ó ł c z y n n i k obcią ż enia rj = 1, a także niejednakowego ś ciskania z jednoczesnym
ś cinaniem (poz. 2 tablicy 1), tj. gdy i] ф 1, najsłuszniejsze było przyję cie, że gę stość wy
pełniacza zmienia się skokowo w kierunku osi y, ale z zachowaniem symetrii wzglę dem
Л ! ( Л+ i )
bikxtk = 0, / = 1 , 2 , ...,m(n+\), (19)
4. Przykładowe wyniki obliczeń
S T A T E C Z N O Ś Ć P R O S T O K Ą T N Y CH P Ł Y T 371
osi symetrii płyty — równoległej do kierunku ś ciskania. Jak w y k a z a ł a w s t ę p na analiza,
dla wszystkich wartoś ci w s p ó ł c z y n n i k a г / najbardziej racjonalnym był wariant, gdy w wy
pełniaczu płyty przyjmowano jedno tylko pasmo o p o d w y ż s z o n ej gę stoś ci, leż ą ce wzdłuż
wspomnianej osi symetrii płyty. Pasmo takie o zmniejszonej p o d a t n o ś ci s t a n o w i ł o pewną
analogię wzmocnienia tarczy jednorodnej symetrycznym ż ebrem p o d ł u ż n y m, równoległym
do kierunku ś ciskania.
Zagadnienie rozpatrzono przyjmując róż ne szerokoś ci ob pasma (0 ^ Q ̂ 1) o zwię k
szonej gę stoś ci i róż ne wartoś ci w s p ó ł c z y n n i k a wzmocnienia q, zdefiniowanego wzorem:
„ (G„)2 (*o)i n m
(kr(e) — dla róż nych wartoś ci w s p ó ł c z y n n i k a ą — odpowiadają ce rozkładowi
gę stoś ci wypełniacza, oznaczonego symbolem S (tablica 2) przedstawiono odpowiednio:
dla jednokierunkowego, r ó w n o m i e r n e g o ś ciskania — na rys. 3 oraz dla jednokierunko
wego niejednakowego ś ciskania z udziałem ś cinania — przy wartoś ci parametru obcią
ż enia /у = 0,4 — na rys. 4.
D l a tego ostatniego przypadku obcią ż enia płyty, na rys. 5 przedstawiono przebieg
zmiany wartoś ci w s p ó ł c z y n n i k a odpowiadają cy przypad
kowi czystego zginania tarczowego przy przyję tych uprzednio założ eniach, dla p r z y k ł a
dowej wartoś ci w s p ó ł c z y n n i k a q = 10. W y n i k i obliczeń numerycznych, przedstawione
w postaci w y k r e s ó w pokazanych na rysunkach 3н б, otrzymano przy z a ł o ż e n iu funkcji
Powierzchni wyboczenia p ł y t y zgodnie z w y r a ż e n i em (10), biorąc do obliczeń w k a ż d y m,
kolejnym punkcie obliczeniowym wyraż enie o liczbie w y r a z ó w m = 1 do m = 5. W przy
padkach jednokierunkowego, r ó w n o m i e r n e g o ś ciskania (rj = 1) oraz niejednakowego
374 W . W A L C Z A K , M . K O T E Ł K O
1 2 4 6 8 10
q
R y s . 5. W y k r e s z a l e ż n o ś ci / = 0,4) wystarczają cą d o k ł a d n o ś ć obliczeń otrzymano
dla funkcji jednowyrazowej (m = 1). W przypadku czystego zginania tarczowego wystar
czają cą d o k ł a d n o ś ć otrzymano dla funkcji trójwyrazowej (m = 3).
Z punktu widzenia projektowania konstrukcji p r z e k ł a d k o w y c h interesują ce jest rów
nież — o p r ó c z analizy wpływu r o z k ł a d u gę stoś ci wypełniacza na poziom obcią ż enia kry
tycznego rozpatrzenie wpływu tego r o z k ł a d u ma cię ż ar konstrukcji, a ś ciś lej na sto
S T A T E C Z N O Ś Ć P R O S T O K Ą T N Y CH P Ł Y T 375
sunek siły krytycznej do cię ż aru elementu tarczowego. Z a kryterium optymalizacyjne mo
ż na wówczas przyjąć współczynnik lekkoś ci tarczy zdefiniowany wzorem:
f — Q — » (21)
gdzie (yV0)kr jest wartoś cią siły krytycznej, a g — cię ż arem tarczy.
W s p ó ł c z y n n i k ten m o ż na również okreś lić za p o m o c ą wzoru o nastę pują cej ogólnej
postaci:
? = C x . (22)
W wyraż eniu tym С jest w s p ó ł c z y n n i k i e m , zależ nym jedynie od p a r a m e t r ó w m a t e r i a ł o
wych i w y m i a r ó w geometrycznych p ł y t y :
T ' I / • 1 I a i л 2(е + j)
c=... , 2 V ' , (23)
gdzie: yw — cię ż ar właś ciwy m a t e r i a ł u wypełniacza o najmniejszej gę stoś ci.
h b
/ 7 t
W s p ó ł c z y n n i k zaś y. wyraża się nastę pują cymi wzorami — zależ nie od r o z k ł a d u gę
stoś ci wypełniacza p ł y t y :
'n = % (24a)
— dla płyty z wypełniaczem o stałej sztywnoś ci,
. K V* (24b)
Ą \ +L , ( y ' q \ ) \ + K
— dla płyty, które j gę stość wypełniacza zmienia się według schematu S oraz Z (poz.
1 i 3 tablicy 2),
x = . (24c)
eli +
— dla płyty, o liniowo zmiennej gę stoś ci wypełniacza (poz. 2 w tablicy 2).
We wzorach tych
gdzie y o k i — cię ż ar właś ciwy m a t e r i a ł u o k ł a d z i n .
P r z y k ł a d o w o , na rys. 7 przedstawiono wykresy w s p ó ł c z y n n i k a H odpowiadają ce przy
padkowi tarczy poddanej d z i a ł a n i u r ó w n o m i e r n e g o ś ciskania (// = 1,0) oraz jednokierun
kowego niejednakowego ś ciskania z udziałem ś cinania przy parametrze obcią ż enia щ =
5 0,4 — w przypadku r o z k ł a d u gę stoś ci wypełniacza typu S. Wykresy s p o r z ą d z o no przy
'^stę pują cych z a ł o ż e n i a c h:
\
376 W . W A L C Z A K , M . K O T E Ł K O
0,200
0,175
0,150
0,125
1— — j l
1
ł
j
i
i
L _ _ — J i
l, 4
R y s . 7. W y k r e s y z a l e ż n o ś ci w s p ó ł c z y n n i k a x — X(Q) d l a p ł y t y poddanej d z i a ł a n i u r ó w n o m i e r n e g o ś ciska
n i a t a r c z o w e g o ('n = 1) o r a z niejednakoweg o ś c i s k a n ia z u d z i a ł e m ś c i n a n ia 0? = 0,4)
e = 5 oraz AT = 18, co odpowiada przypadkowi tarczy z o k ł a d z i n a m i duralowymi
(y 0 ki = 2700 [kg/m
3]) oraz wypełniaczem o cię ż arze właś ciwym (yw)i = 150[kg/m
3 ].
5. Wnioski
1. Przedstawiona metoda obliczeniowa pozwala na przeprowadzenie analizy statecz
noś ci tarcz p r z e k ł a d k o w y c h z l e k k i m wypełniaczem o zmiennej sztywnoś ci w szerokim
zakresie w a r i a n t ó w r o z k ł a d u tej sztywnoś ci, w podstawowych przypadkach obcią ż enia
typu tarczowego.
S T A T E C Z N O Ś Ć P R O S T O K Ą T N Y CH P Ł Y T 3 7 7
2 . Z przytoczonych p r z y k ł a d ó w obliczeniowych wynika, że racjonalna zmiana sztywno
ś ci wypełniacz a w znaczą cy s p o s ó b w p ł y w a na wzrost obcią ż enia krytycznego.
3. Odpowiednie k s z t a ł t o w a n i e r o z k ł a d u zmiennoś ci sztywnoś ci wypełniacza m o ż e być
w pewnych przypadkach skutecznym n a r z ę d z i em optymalizacji z punktu widzenia stosu
nku noś noś ci elementu tarczowego do jego cię ż aru.
4. Z przebiegu krzywych przedstawionych na rys. 7 wynika, że efekt racjonalnego
k s z t a ł t o w a n i a gę stoś ci wypełniacza, mierzony wartoś cią w s p ó ł c z y n n i k a x, a tym samym
i w s p ó ł c z y n n i k a lekkoś ci %, jest znacznie wyraź niejszy w przypadku płyt poddanych dzia
łaniu jednokierunkowego niejednakowego ś ciskania z u d z i a ł e m ś c i n a n ia (г ) Ф 1) niż
w przypadku płyt poddanych d z i a ł a n i u r ó w n o m i e r n e g o ś ciskania tarczowego {r\ = 1)
L i t e r a t u r a cytowana w t e k ś c ie
U ] F . R O M A N Ó W , L . S T R I C K E R , J . T E Y S S E Y R E , Statecznoś ć konstrukcji przekładkowych. W y d . P o l i t e c h n i k i
W r o c ł a w s k i e j , W r o c l a w 1972.
[2] А . С . В О Л Ь Л Ш Р, У с т о й ч и в о с т ь д е ф о р м и р у е м ы х с и с т е м , И з д а т. „ Н а у к а ", М о с к ва 1 9 6 7 .
[3] В . Н . Р А Й М У Ш И Н, Н . К . Г А Л И М О В, И . Н . С о т о в, У с т о й ч и в о с т ь т р е х с л о й н ы х п л а с т и н с з а
п о л н и т е л е м п е р е м е н н о й ж е с т к о с т и — Т р у ды С е м и н а ра п о т е о р ии о б о л о ч е к, К а з а нь 1 9 7 4 .
[4] А . М . Г О Л Ь Д Е Н С Т Е Й Н, У с т о й н и в о с т ь б е з к о н е ч н о ш и р о к о й п л а с т и н ы с з а п о л н и т е л е м п е р е м е н н о й
ж е с т к о с т и п р и с ж а т и и — И з в. В У З, С т р о и т е л ь с т во и А р х и т е к т у р а, H p . 1, 1 9 7 7 .
[5] F . R O M A N Ó W , Obcią ż enia krytyczne konstrukcji wielowarstwowych. Prace n a u k o w e Itu K o n s t r u k c j i
i E k s p l o a t a c j i M a s z y n P o l i t e c h n i k i W r o c ł a w s k i e j , N r 3 6 seria 8, M o n o g r a f i e , W y d . P o l i t e c h n i k i
W r o c ł a w s k i e j , W r o c ł a w 1979.
[6] К . H . H A H N , Uber die statische Stabilitat einer einseitig gedriickten, mit einer mittigen Langsrippe
versteiften rechteckigen Sandwichscheibe bei unterschiedlichen Randlagerungsarten, praca d o k t o r s k a ,
Instytut M e c h a n i k i Stosowanej P o l i t e c h n i k i Ł ó d z k i e j , Ł ó d ź 1979.
[7] 3 . В . К А Н Т О Р О В И Ч, В . И . К Р Ы Л О В, П р и б л и ж е н н ы е м е т о д ы в ы с ш е г о а н а л и з а — Г о с. И з д а т.
Т е х н. — Т е о р е т. Л и т ., М о с к в а, Л е н и н г р а д, 1 9 5 2 .
[8] 3 . В . К А Н Т О Р О В И Ч, О д и н п р я м о й м е т о д п р и б л и ж е н н о г о р е ш е н и я з а д а ч и о м и н и м у м е д в о й н о г о
и н т е г р а л а — И з в. А к. Н а ук С С С Р, I I с е р и я, И р. 5 , 1 9 3 3 .
[9] М . В . В л х и т о в, И н т е г р и р у ю щ и е м а т р и ц ы — а п п а р а т г и с л е н н е г о р е ш е н и я д и ф ф е р е п ц и я л ь н ы х
у р а в н е н и й с т р о и т е л ь н о й м е х а )ш к и — И з в. В У З. А в я ц и о н н а яа т е х н и к а, H p . 3 , 1 9 6 5 .
110] М . K O T E Ł K O , Statecznoś ć prostoką tnej płyty trójwarstwowej z mię kkim wypełniaczem poddanej dzia
łaniu nierównomiernego ś ciskania, Z e s z y t y N a u k o w e P o l i t e c h n i k i Ł ó d z k i e j N r 393, M e c h a n i k a z. 6 2 ,
Ł ó d ź 1981
t H ] W . W A L C Z A K , R . M A N I A , Statecznoś ć prostoką tnej płyty trójwarstwowej poddanej działaniu jednokie
runkowego, liniowo zmiennego ś ciskania przy róż nych warunkach podparcia krawę dzi płyty — A r c h .
B u d o w y M a s z y n T o m X X I X , z . 3 4 , P . W . N , W a r s z a w a 1982.
„ •
Р е з ю ме
У С Т О Й Ч И В О С ТЬ П Р Я М О У Г О Л Ь Н Ы Х, Т Р Е Х С Л О Й Н ЫХ П Л А С Т ИН О П Е Р Е М Е Н Н ОЙ
Ж Е С Т К О С ТИ З А П О Л Н И Т Е ЛЯ
В р а б о те и с с л е д у е т ся в л и я н ие п е р е м е н н ой ж е с т к о с ти л е г к о го з а п о л н и т е ля п е н к о го т и па н а
У с т о й ч и в о с ть „ в ц е л о м" п р я м о у г о л ь н ой п л а с т и н ы. П ри р а с с м а т р и в а н ии з а д а чи и с п о л ь з у е т ся
Ч и с л е н н ый м е т о д, б л а г о д а ря к о т о р о му я в л я е т ся в о з м о ж н ым о п р е д е л е н ие к о э ф ф и ц и е н т ов к р и т и
ч е с к о го у с и л ия п л а с т и ны в с л у ч ае д и с к р е т но п е р е м е н н ой ж е с т к о с ти з а п о л н и т е л я. В р а б о те п р е д
с т а в л е ны р е з у л ь т а ты н у м е р и ч е с к их в ы ч и с л е н ий д ля н е к о т о р ых с л у ч а ев н а г р у з ки д и с к о в о го т и п а.
.478 W . W A L C Z A K , M . K O T E L K O
S u m m a r y
S T A B I L I T Y O F R E C T A N G U L A R S A N D W I C H P L A T E S A T V A R I A B L E R I G I D I T Y
O F T H E P L A T E C O R E
I n the paper a n influence o f v a r i a b l e r i g i d i t y o f the cor e o n general stabilit y o f rectangular s a n d w i c h
plates was c o n s i d e r e d . I n c o n s i d e r a t i o n s the special n u m e r i c a l m e t h o d was u t i l i s e d . A p p l i c a t i o n o f the
m e t h o d a l l o w e d for d e t e r m i n a t i o n o f coefficients