Ghostscript wrapper for D:\Digitalizacja\MTS80_t18z1_4_PDF_artyku³y\mts80_t18z3.pdf M E C H AN I K A TEORETYCZN A I STOSOWAN A 3, 18 (1980) ANALIZA PŁYTY K O Ł O WE J G RU BEJ O OR TOTR OP I I CYLIN D RYCZN EJ SP OC Z YWAJĄ C EJ NA SPRĘ Ż YSTYM POD ŁOŻU WACŁAW Z W O L I Ń S KI (Ł ÓD Ź ) 1. Zał oż enia podstawowe Obliczanie koł owej pł yty grubej izotropowej spoczywają cej n a sprę ż ystym podł ożu przedstawił w pracy [1] D . F R E D E R I C K W oparciu o t eorię E. R eissn era. W wielu kon st ru k- cjach pł yty tego typu wykon an e są z m ateriał u o wł asn oś ciach ortotropowych . P ł yta per- forowana otworam i tworzą cymi siatkę trójką tną m oże być przykł adem pł yty o o rt o t ro - pii konstrukcyjnej [2]. Przyję to do obliczeń n astę pują ce stał e m ateriał owe p ł yt y: .< E x , G x , v x — m oduł y sprę ż ystoś ci i liczbę P oisson a w pł aszczyź nie pł yty. E", C z, vl — m oduł y sprę ż ystoś ci i liczbę P oisson a w kierun ku prost opadł ym d o pł asz- czyzny pł yty. P on adto za ł o ż o n o: a) m ateriał pł yty podlega uogóln ion em u prawu H o o ke'a, b) grubość elem en tu m ierzon a wzdł uż n orm aln ej do powierzchn i ś rodkowej n ie ulega zmianie podczas odkształ cen ia pł yty [3], Rys. 1. 450 W. ZWOLIŃ SKI c) n aprę ż en ia styczne r rz i T t e (lub odpowiadają ce im odkształ cenia yr„ i y^ z) zmieniają się wzdł uż gruboś ci pł yty wedł ug okreś lonej funkcji [1, 3, 4, 5]. N a rysun ku 1 przedstawiono przyję ty walcowy ukł ad osi współ rzę dnych oraz obcią - ż enie elementu pł yty. Ciś nienia p t , p 2 dział ają na powierzchnię pł yty, zaś p = kw oznacza oddział ywanie podł oża sprę ż ystego (k — stał a sprę ż ystego podł oż a, w — ugię cie ś rodko- wej powierzchni pł yty). Z ał oż ono, że obcią ż enie pł yty jest symetryczne i wywoł uje syme- tryczne odkształ cenia i przemieszczenia u, w, (v = 0) poszczególnych elementów płyty. T ak wię c przemieszczenia, odkształ cenia i naprę ż enia bę dą funkcjami współ rzę dnych: r, z (rys. 1) [4]. 2. Odkształ cenia i naprę ż enia N aprę ż enie styczne x rz wystę pują ce w rozpatrywanej pł ycie okreś lono na podstawie prac [1, 3, 4, 5] w postaci: (2. 1 ) gdzie: h — grubość pł yty
x
q>\ \ v
z
E
x
du u I , d2w I dw\ zh2
+ Z K + +
dw\
— - ±- +dr r \ dr2 r dr I &GZ
(2.10) " 1 1 - 3 ^ 1 ^ + ^ 1 + ^
?x - Pa - few)
1 3 z / 4 z 2
(2.11) (T2 = - ^ ( p x + p 2 + /CW) + y — | l
(2.12)
3. Sił y przekrojowe
Siły i momenty przekrojowe dział ają ce w pł ycie (rys. 1) wyraż one w funkcji przemiesz-
czeń po uwzglę dnieniu wyraż eń (2.9)- ł- (2.12) przyjmują postać [3]:
(3.,, ,, = 7• * - T^r^f)- ^^^*- '-
E
x
h I ,du u\ v
x
h E(3.2) JV9= J y z . . ^ ^ U - + _ ^ _ ^ ( p . + p . + fcw),
l- (y*)
a
\
dr r
l 2( 1- **) E*
~2
h
(3.3) Q
r
- J r „ d z -
~ 2
452 • W . Z WO L I Ń S KI
A
2
/ . E*hz \
x
d
2
w 1 dw h2
(3.5) M
o
= J (TflzJz = - . - „ _ A - ,2 1 y - zr+ — - ir- ^ Kń T [v r
E
x
4 . R ówn an ia równ owagi
Równania równowagi elementu rozpatrywanej pł yty (rys. 1) w tym przypadku mają
. postać [7]:
(4.1) _i_ (riVr)- jVa. = O, •
(4- 2) ~ (rQ
r
) + r fo - p2 - few) - 0,
(4.3) - | _( r M r ) - Ma - ra = 0
Wstawiają c do tych równań sił y i momenty okreś lone zależ noś ciami (3.1)4- (3.5) otrzy-
m am y:
,. ., d2u 1 du u dw
K
'
}
dx
2 +
x dx ~ x
2 " V dx '
(4- 5) • • - ±
gdzie:
^ ~ '; ^ P 5 " " 1 P ~ Dx
(4 7) c- l\ 6k vZ(PVz EX] 3k f 1
2 [S^/ iG 1 10(1 - yx) Ez J 5yS2/i [ G 1
Tak wię c otrzymano ukł ad trzech równań róż niczkowych (4.4) - r (4.6) w którym niewia-
domymi są funkcje, u, w, " (5.15) i „ w" (5.16) mogą tylko w tym
przypadku przyjmować wartoś ci skoń czone. N atom iast stał e cał kowania C x , C2, Ax m oż na
wyznaczyć z warunków obcią ż enia brzegu zewnę trznego, wię c:
(6- l) M r ( x = / f a ) = M a; iVr(x= / 3<1) = N a; Qr(x=^ a) == Qa
gdzie:
a — prom ień zewnę trzny pł yty. *
458 W. ZWOLIŃ SKI
W techn iczn ych zagadnieniach najczę ś ciej stał a C(5.1) przyjmuje wartość mniejszą od
jed n o ś ci. Z atem wstawiając funkcję „ w" (5.14), „ ,
\ 6k I JJ
— = C 1[Ber'(^ae
fa)cos2a+ Bei'(/ 5ae'I I)sin2oc] +
(6.3) +C
2
[ - B er (/ 3ae/a) sin 2a + Bei'(/ ?ae'a) cos 2a ]+
• @Y- = - C i [Ber'(/ 9ae'a) c o s2a+ Bei'( ^ ae fa ) sin 2a]+
+ C 2[Ber'(i9ae
(a)sin2o(;+ Bei'(/ Sae(a)cos2o£].
D alej m oż na traktować stał e cał kowania jako wielkoś ci znane. Przemieszczenia punk-
tów leż ą cych n a brzegu powierzchni ś rodkowej pł yty oraz kąt obrotu elementów liniowych
m ierzon ych wzdł uż gruboś ci pł yty, w otoczeniu ś rodkowej powierzchni pł yty (dla x = §a
i z = 0) w tym przypadku w oparciu o zależ noś ci (5.14), (2,6) m oż na przedstawić w po-
staci :
(6.5) , wa = £ Ł - g£ Ł + Ct Ber^ae'"*) + C2
u
a
= - r/ {C1[Ber'(/ ?ae'«)cos2a + Bei'(i3ae''
a)sin2a]+
(6.6)
+ C
2
[ - Ber '(/ 3ae/ a) sin2a+ Bei'(/ Sfle'a) cos 2a]+ fiaA
t
},
3 ̂ f r/
®a — —n m ™ i ^ i c o s2a -
(6.7)
+ C 2 Ber'(/ Sae'"
a)sin2a + I
gdzie:
du \ ~,z
dz
AN ALIZ A PŁYTY KOŁOWEJ G RUBEJ 459
D la weryfikacji podanych zależ noś ci przeprowadzono obliczenia dla pł yty wykonanej
z materiał u o ortotropii cylindrycznej takiej jak dla pł yt perforowanych w zależ noś ci od
współ czynnika perforacji okreś lonego w pracy T. SŁOTA [2]. N astę pn ie zał oż ono, że wł as-
noś ci materiał u w kierunku prostopadł ym do powierzchni pł yty są takie same jak w pł asz-
czyź nie pł yty przy danym współ czynniku perforacji (materiał izotropowy). Otrzym an o
mniejsze naprę ż enia dla pł yty ortotropowej w porównaniu z naprę ż eniami dla takiej sa-
mej pł yty izotropowej
a) dla współ czynnika perforacji 0,2 naprę ż enia otrzymano mniejsze o 17%
b) dla współ czynnika perforacji 0,4 naprę ż enia otrzymano mniejsze o 10%
c) dla współ czynnika perforacji 0,6 naprę ż enia otrzymano mniejsze o 3%
Podane zestawienie ś wiadczy o celowoś ci przeprowadzonej analizy i prawidł owoś ci
przyję tych zał oż eń.
D odatek
Zastosowana w pracy postać niektórych funkcji walcowych nie jest na ogół podawan a
w takiej formie w ogólnie dostę pnej literaturze. Zatem dla uł atwienia przeprowadzen ia
obliczeń podano niż ej postać tych funkcji (wystę pują cych pod nazwą funkcji D in n ika)
oraz podstawowe ich zależ noś ci:
(1) J
n
(xe
±la
) = Ber„(xe'«)± JBein(xe<"),
(2) H^ (xQ± ia) = H erB(:>ce
te)± ł H ei«(xe'«)
(3) - Berofre'*) - B e r ^ ) • Jj
k= a
H ero(xe'«) = H er( xe
la) = n -
( 5 ) 00 k
2 V ( - l) V*sin 2fc«
n ZJ 22k(k\ ) 2 ZJ m
fc= l N m = lm = l
H eio(xe'
a) - H ei(xe'"a) = —- H n - |- + cJBer( xe' a )
(6)
2 Vi (- l)Ł x2ł [cos2fca \TT 1
(7) Ber^xe'"") = cos a
2
2k
(k\ )
2
ZJ m
k=l
v J
m- l
460 W. ZWOLIŃ SKI
0 0
. . . . . V< (- - l)*:e2ft + 1cos2fca Vi (~l)kx2k+1sin2kx
(8) Be
h
(xc'«) = sin a ^ + °°S a 2
2"- "fc l( fc + l)l
l - — ( Be r ^ xe ™) - —lln ^
n j n \ 2
co r k+l k
2 / x \ I 2a\
xc'
a
) = — l n ^ r - +C Ber 1( xe'
0 l) + 1 }Bei1(xe
la) +
n \ 2 I \ n I
1 / 2cosc( xcostx\
1 V'(- l)'[^2fc+ 1cos(2fc+ l)a: [ y 1 V—1
~!̂ 2J~ ^25S+ T/ c!(fc+ l)! \ 2j~in + 2j~m\
gd zie: k = 0, 1, 2, 3 ...
m = 1, 2 . . .
C = 0, 57721566 —s t a ł a E ulera
(11) —j— [Ber(xe ™)] = — cos a Be r 1( xe
f a ) + sin a Bei1( xe'
a ) ,
(12) - j—[Bei(xe'a)] = — sin tfBer^xe'11)— c o sa Be i Ł ( xe '
a ) , ,
d
2
. . . , .
]
(13) • - j—j- [Ber(xe")] = —cos2aBer( xe'a) + sin 2aBei(xe"I ) +
+ — [cos a Ber 1( xe'
a ) - sin a Beii ( xe i a ) ] ,
J , x
d
z
(14) - 7-y [Bei(xe'a)] = - sin 2« Ber( xeI a) - cos 2a Bei(xe'a) +
+ —- [sin a Ber i (xe'a) + co s a Beii ( xe' a) ].
N ależy zwrócić uwagę , że dla x = 0 m am y:
Ber( xe' a ) = 1; Bei(xe'a) = 0; Ber^xe'01) = 0;
Bei1( xe
t e) = 0
, . • [ l _ , ,„ .1 c o sa ,. [ 1 „ . , . .1 sin a
h m — Ber L ( xe'
a ) = — T - ; h m — Beli (xe'
a) = —- ^ -~
a fun kcje H er(jce'a), H ei( xe' a ) , H er 1( xe'
o c ) , H e r ^ xe ' ") w tym przypadku przyjmują wartoś ci
n ieo kreś lo n e.
AN ALIZA PŁYTY KOŁOWEJ GRUBEJ 461
Aby obliczyć poch odn e funkcji H er(xe'H ) i H ei( ^ e / a ) należy we wzorach (ll)- r- (14)
zastą pić odpowiedn io funkcję Ber(xe'a) funkcją H er( > e i a ) , a funkcję Be\ (xeia) funkcją
P ozostał e funkcje walcowe są n a ogół zn an e i wystę pują w ogólnie dostę pn ej litera-
turze.
Literatura cytowana yt tekś cie
1, D . FREDERICK, On some problems in bending of thick circular plates on an eloastic fondation. Journ al
of Applied M echanics. June 1956.
2. T. SLOT, Ortotropic analysis ofthick perforated plate with pressure on one side. I n : Second I n tern ation al
Conference on Structural M echanics in Reaktor Technology. Berlin 10- 14.09.1973 vol. F 6/ 8.
3. S. A. AMBARCUMJAN. D . W. PIESTMALAŻ JAN, K tieorii ortotropnych obolocek iplastinok. Izwiestia A. N .
Arm. SSR (Fiz- mat, nauk) T —X I I N r 1 1959 r.
4. S. A. AMBARCUMJAN, K tieorii izgiba anizotropnych plastinok, Izwiestija AN — SSSR OTN N r 5 1958.
5. S. TIMOSZENKO, S. WOIN OWSKU — KRIEG IRE, T eoria pł yt i powł ok. Wyd. AR KAD Y 1962 r.
6. Sprawocznik Procnost—Ustojciwost — Koliebanija, Tom 1 I zd. M asinostroienie, M oskwa 1968 r.
7. W. Z. WŁASOW, Obsć aja tieoń a obolocek Izd. Tiechn — Tieoriet liter. Moskwa — Leningrad 1949 r.
8. W. U RBAN OWSKI, N iektóre przypadki zginania pł yt okrą gł ych poł ą czonych z podł oż em sprę ż ystym
o wł asnoś ciach uogólnionych. Zeszyty N aukowe Politechniki Warszawskiej, M echanika N r . 3 War-
szawa 1956
9. A. J. MARKU SIEWICZ, T ieoria analiticzeskich funkcji, G ostiechizdat, M oskwa — Leningrad 1950
10, J . M. RYZYK, J. S. G RADSZTEJM. : T ablice cał ek, sum, szeregów i iloczynów Wyd. P WN Warszawa
1964 r.
P e 3 M M e
TOJIC TAH K P yrJI Afl LJH JIH H .rCPiraECKH H O P T O T P O n H Afl I U I H T A
HA ynpyroM OCH OBAH H H
B ciaTBe npeflcraBiieH O aH am n OTecKoe p e m e im e fljia n ep t bo p u p o Bam io ft TOJICTOH K pyruoK I I J I H T M
jie>«ameii n a yn pyro M OC H OBSH U H H H arpyweH H oii naBjieH H eiw. ,Dtwpc$>epeHiwajii.Hbie yp a B H e n n a p a Biio -
peineH O fljist o Sm e r o c jiyq a a . I I ojiytieH H we (|)VH KIJ,H H n epeM em eH n ft cpefln eS n o Bep xH o crH
flaiOT B03M O>KCH OCTB onpeflejieH H H CH JIJ MOMeHTOB H H an pawceH trii B nioflOM e e cenemm. T la-
H H TerpH poBaanfl onpefleJieH o pjw ujannH Api- wecitK opTOTporrHofi miH Tbi H arpyjKceH H Oft
H MOMeHTOM Ha KOHType. B J I H o Sjiern eH H i npHMeHeHHii T eo p n u n epeiiiicjieH bi CBOHCTBa
S u m m a r y
A TH I C K ORTH OTROP IC CIRCU LAR PLATE ON AN ELASTIC F U N D AT I O N
In the paper the analytical solution for a thick orthotropic circular plate on an elastic fundation sub-
jected to pressure load is presented. A general solution of a differential equation of a plate has been car-
ried out. D isplacement functions of mid surface elements have been obtained permitting t o describe internal
forces, moments and stresses. I n the case of the plate loaded by edge forces and moments th e integral
constants were defined.
To facilitate the applications we have listed in Appendix the properties 'of cylindrical functions.
Ł ÓD Ż
' Praca został a zł oż ona w Redakcji dnia 12 stycznia 1979 roku
8 M ech . T eoret . i Stoso. 3/ 80