Ghostscript wrapper for D:\BBB-ARCH\MTS64\MTS64_t2z2\mts64_t2_z2.pdf M E C H AN I K A TEORETYCZNA I  STOSOWANA 2,  2 (1964) Z  BADAŃ   F OTOSPRĘ Ż YSTYCH   STAN U   N APRĘ Ż EN IA  WYWOŁANEGO CIĘ Ż AREM   WŁASN YM   Z  U WZG LĘ D N IEN IEM   WPŁYWU   POD ŁOŻA R OM AN   ST E F AN   D O R O S Z K I E W I C Z  (WARSZAWA) 1.  Wstę p F otosprę ż ystość  jest  jedną   z najbardziej  znanych i ogólnie stosowanych  metod analizy  naprę ż eń.  Jednakż e,  o ile  autorowi  wiadomo,  przeprowadzono  dotych- czas  jedynie  nieliczne  badania  fotosprę ż yste  stanu  naprę ż enia  ciał   niejedno- rodnych  obcią ż onych  cię ż arem  wł asnym  pomimo  tego,  że  omawiany  problem ma  duże  znaczenie  dla  praktyki  inż ynierskiej.  W  badaniach  tych,  dotyczą cych wyznaczania  rozkł adu  naprę ż eń  w  zaporach,  wpł yw  róż nych  współ czynników sprę ż ystoś ci  podł uż nej  E  zapory  i  podł oż a, wyznaczano  przez  zbadanie  modelu pł askiego  o  odpowiednich  stosunkach  gruboś ci  obszarów  modelują cych  zaporę i  podł oż e.  Wyznaczony  tym  sposobem  stan  naprę ż enia w  punktach  dostatecznie odległ ych  od  linii  kontaktu  obu  modeli  nie  budzi  zastrzeż eń.  N atomiast w  bez- poś rednim  są siedztwie  poł ą czenia  tych  modeli  wprowadzano  trójwymiarowy stan naprę ż enia, co wyklucza  moż liwość  wyznaczenia  wartoś ci  naprę ż eń  faktycz- nie  panują cych  w  punktach  brzegu  kontaktu  zapory  i  podł oż a. Brak  wzmianek  w  literaturze  fachowej  o  dokł adniejszych  badaniach  foto- sprę ż ystych  powyż szego  zagadnienia  moż na  wyjaś nić  jedynie  wielkimi  trud- noś ciami  laboratoryjnymi,  jakie  nastrę czają   badania  tego  rodzaju.  W  pracy niniejszej  autor  przedstawia  swe  pierwsze  badania  mają ce  na  celu  opracowanie metody  fofosprę ż ystoś ci  umoż liwiają cej  bardziej  dokł adne  rozwią zanie  zadań z  zakresu  tego  problem u. 2.  P rzeprowadzone  badania  stanu  naprę ż enia  wywoł anego cię ż arem  wł asnym  z  uwzglę dnieniem  wpł ywu  podł oża 2.1.  Kilka  fotosprę ż ystych  metod  modelowania  stanu  naprę ż enia  wywo- ł anych  dział aniem  cię ż aru  wł asnego  wykorzystuje  analogię ,  jaka  zachodzi mię dzy  wyraż eniami  na  wartość  naprę ż eń  powstał ych  od  obcią ż enia  cię ż arem wł asnym  i  sił ami  odś rodkowymi  [4].  O  ile  wykonamy  model  o  dostatecznie mał ych  wymiarach  w  stosunku  do  promienia  wirowania,  to  bł ą d  spowodowany niejednorodnoś cią   pola  sił   odś rodkowych  moż emy  sprowadzić  do  wartoś ci bł ę dów,  z  jakimi  rozwią zujemy  przecię tne  zadania  z  zakresu  budownictwa. 16 R O M AN   STE F AN   D O E O SZ K I E WI C Z Podstawowa  róż nica  pomię dzy  tymi  metodami  zachodzi  w  sposobie  utrwa- lania  fotosprę ż ystego  obrazu  naprę ż eń.  W  omawianych  badaniach  korzystano z  dwu  takich  sposobów. W  pierwszym  etapie  badań  zastosowano  wirowanie  z  wykorzystaniem  zja- wiska  «zamraż ania  naprę ż eń ».  Jak  wykazał y  wyniki  tych  badań,  wpł yw  «za- mraż aniao  modeli  zł oż onych  na  ich  stan  naprę ż enia  jest  znaczny  szczególnie w  strefie  poł ą czenia  (rys.  1).  Współ czynniki  rozszerzalnoś ci  termicznej  dla materiał ów  fotosprę ż ystych  nie  są   wartoś cią   stał ą ,  lecz  są   róż ne  dla  róż nych ^^^!?9ElflU flll^fcrn Rys.  1.  Izochromy poł ówkowe  modelu  17,  wywoł ane  ł ą cznym dział aniem naprę ż eń  termicznych oraz  metodą   wirowania  z  zamraż aniem zakresów  temperatury.  Ponadto  nawet  dla  materiał ów  fotosprę ż ystych  tego samego  rodzaju  współ czynniki  rozszerzalnoś ci  termicznej  mogą   się   zmieniać w  zależ noś ci  od ich skł adu chemicznego i przyję tej  techniki obróbki termicznej. Z  tego  też  wzglę du  po  przeprowadzeniu  wstę pnych  badań  metodą   wirowania z  zamraż aniem  uznano  za  konieczne  poszukanie  innych  sposobów  rozwią zania postawionego  zadania. W  badaniach  etapu  drugiego  korzystano  z  lamp  bł yskowych  i  tę   metodę nazwano  «błyskową   metodą   wirowania)).  W  metodzie  tej  najpierw  analizowa- no  wizualnie  obraz  naprę ż eń  przy  pomocy  stroboskopu  (moż na  by  to  na- zwać  «zamraż aniem  optycznym  naprę ż eń ))).  N a  podstawie  tych  obserwa- cji  stwierdzano,  czy  gradient  naprę ż eń  jest  dostatecznie  wielki  oraz  czy obraz  naprę ż eń  nie  budzi  zastrzeż eń  odnoś nie  przebiegu  oraz  stopnia  wy- razistoś ci  izochrom  i  izoklin.  Po  zanalizowaniu  tego  obrazu  wprowadzano ewentualne  poprawki  w  ustawieniu  modelu  lub  w  liczbie  obrotów  wirówki. N astę pnie usuwano  lampę  stroboskopową ,  a na jej  miejsce  wprowadzano  lampę bł yskową   emitują cą   pojedyncze  bł yski,  ale  o  znacznie  wię kszym  natę ż eniu ś wiatł a. Korzystają c  z  tych  bł ysków  sporzą dzano  fotografie  obrazów izochrom i  izoklin. 2.2.  Podstawową   aparaturą ,  umoż liwiają cą   prowadzenie  badań  «bł yskową metodą   wirowania))  jest  specjalnie  w  tym  celu  zaprojektowana  i  wykonana Z  BADAŃ   FOTOSPREŻ YSTYCH   STANU   NAPRĘ Ż ENIA  WYWOŁANEGO  CIĘ Ż AREM   WŁASNYM 17 wirówka  wraz  z  urzą dzeniem  do synchronizacji  chwili  bł ysku, poł oż enia  modelu oraz  chwili  ekspozycji  negatywu  w  kamerze  fotograficznej,  (rys.  2).  Wirów- ka  ta  posiada  dwa  wymienne  wirniki  (ramiona)  (rys.  3). Rys.  2.  Wirówka  do fotosprę ż ystych  badań w temperaturze pokojowej  z  zastosowaniem  techniki  bł yskowej.  Widok  od strony  analizatora Rys.  3.  Ramiona  wirówki Pierwszy  z  nich  daje  znaczne  przecią ż enie,  dochodzą ce  do  2000  g,  ale  tylko na  mniejszym  promieniu  wirowania  nie  przekraczają cym  55  cm.  Ten  wirnik jest  przeznaczony  do  badań  modeli  mniejszych,  wykonanych  z ż ywic  twardych o  E  =   25 000- 40  000  kG / cm 2  i  K  — 7- 10  kG / cm 2.  D rugi  wirnik  umoż liwia wirowanie  na  dł uż szym ramieniu  o dł ugoś ci  80  cm modeli  o wię kszych  wymia- rach,  wykonanych  z  wysokoczuł ych  ż ywic  gumopodobnych  o  E  =  10- 300 kG / cm 2  oraz  K  =   0,3- 1  kG / cm 2  przy  przecią ż eniach  rzę du  200- 400  g. N apę d  z  silnika  na  wrzeciono  przeniesiony  jest  przy  pomocy  wymiennych kół   i  pasków  klinowych.  W  wirniku  znajduje  się   wycię cie  w  kształ cie  prosto- ką tnego  okna,  w  którym  umieszczony  jest  model  fotosprę ż ysty  pomię dzy dwiema  pł ytkami  ze  szkł a. Praca  przy  pomocy  wirówki  polega  n a : a)  badaniu  wizualnym  obrazu  naprę ż eń  w  modelu, b)  dokonywaniu  zdję ć  izochrom  i  izoklin  za  pomocą   kamery  fotograficznej. 2  Mechanika  teoretyczna  i  stosowana 18 R O M AN   STE F AN   D O R O SZ K I E WI C Z W  przypadku  a) uż yta  zostaje  lampa  stroboskopowa,  której  bł yski  sterowane są   przez  wirnik  za  poś rednictwem  fotokomórki.  W  przypadku  b)  do  zdję ć wykorzystana  zostaje  lampa  bł yskowa  na  bł ysk  pojedynczy,  wyzwalany  przez obracają cy  się   wirnik;  wyzwolenie  bł ysku  nastę puje  przez  naciś nię cie  migawki w  aparacie  fotograficznym. 2.3.  Wł aś ciwe  badania  fotosprę ż yste  przeprowadzone  ((błyskową   metodą wirowania*  obję ły  nastę pują ce  sześć  modeli1  (tablica  1): 1.  Model  klejony  wzdł uż  powierzchni  kontaktu  i  skł adają cy  się   z podł oż a, wykonanego  z  tekstolitu  i  trójką ta  ze  zmodyfikowanej  ż ywicy  epoksydowej P- 81  o  niskiej  wartoś ci  współ czynnika  sprę ż ystoś ci  podł uż nej  E;  stosunek moduł ów  Younga  E,  : E p   =  0,011. 2.  Model klejony,  zł oż ony z  dwóch  róż nych zmodyfikowanych  ż ywic  epoksy- dowych  P- 81  oraz  P- 47;  E t :E„  =  0,36. 3.  Model  klejony,  wykonany  z  ż ywic  epoksydowych  P- 51  i  P- 47,  o  zbliż o- nych  wł asnoś ciach  sprę ż ystych;  E t   : E p   =   0,82;  model  ten  sł uż ył   do  spraw- dzenia  wpł ywu  klejenia  na  rozkł ad  naprę ż eń  w  pobliżu  krawę dzi  styku. 4.  Model  jednolity  trójką ta  wraz  z  podł oż em,  wykonany  z  ż ywicy  P - 51; E t :  E p   =   1. 5.  Model klejony,  zł oż ony z dwóch róż nych ż ywic P- 47 i P - 81; E t   : E p   =   2,76. 6.  Model  klejony  zł oż ony  z  podł oża  wykonanego  z  ż ywicy  P- 81  i  trójką ta z  tekstolitu;  E t   : E p   =   90. Tablica  1.  Zestawienie  badanych  modeli N r m o de- lu 1 2 3 4 5 6 Materiał   modelu trójką ta/ podł oża P- 81*/ Tekstolit P- 81/ P- 47 P- 51*/ P- 47* P- 51 P- 47/ P- 81 Tekstolit/ P- 81 12,2/ 1100=   0,011 12,2/ 33,7 =   0,36 27,7733,7 =   0,82 27,7/ 27,7 =   1 33,7/ 12,2 =   2,76 1100/ 12,2 =   90 k G c m ^ r z 0,18/ — 0,18/ 0,22 0,21/ 0,22 0,21 0,22/ 0,18 - / 0. 18 U wagi Rys.  5c** Rys.  6b** Rys.  4b,  Sb M odel  jednolity. Rys.  4a,  6a,  7,  8 Rys.  6c** Rys.  6d** *  P- 47,  P- 51  oraz  P- 81  są   modyfikowanymi  ż ywicami  epoksydowymi  polimeryzowanymi  we  wł asnym zakresie  w  Pracowni  Analizy  N aprę ż eń  I P P T - P AN.  Wartość  izochromy  k  wyznaczano  metoda,  apólpł a- szczyznys  [5], **  M odel  zł oż ony  (klejony). Badania  przeprowadzono  w  pł askim  stanie  naprę ż enia2.  Wielkość  elementu podł oża  przyję to  dostatecznie  dużą   w  stosunku  do trójką ta,  tak  aby  otrzymane 1  Przyję to  oznaczenia:  Et  jest  • współczynnikiem  sprę ż ystoś ci  podł uż nej  materiał u  modelu trójką ta;  E p   moduł em Younga  materiał u  modelu pół pł aszczyzny. a  Opisane  w  pracy  badania  przeprowadzono  na  terenie  Pracowni  Analizy  N aprę ż eń  I P P T - - PAN   pod  kierunkiem  autora. Z  BADAŃ   FOTOSPRĘ Ż YSTYCH   STANU   NAPRĘ Ż ENIA  WYWOŁANEGO  CIĘ Ż AREM   WŁASNYM 19 wyniki  badań  modelowych  moż na  był o  ewentualnie  porównać  z  wynikami teoretycznymi  dla  trójką ta,  poł ą czonego  z  pół pł aszczyzną . M odele  spoczywał y  swobodnie  w  pojemniku  wirówki.  Pomię dzy  bocz- nymi  powierzchniami  podł oż a,  a  ś ciankami  pojemnika  zachowano  luz,  umoż li- wiają cy  swobodne  odkształ cenie  się   podł oż a. Rys.  4.  Obrazy  izochrom  modeli  wirowanych  metodą   bł yskową   a)  M .4—- jednorodnego  z  P - 51; b)  M .3 —  zł oż onego  z  P- 51  oraz  P- 47;  E,:E P =  0,82 D la  wszystkich  wymienionych  modeli  wykonano  zdję cia  izochrom  cał kowi- tych  i  poł ówkowych  oraz  zdję cia  izoklin.  N a  podstawie  uzyskanych  zdję ć izochrom  (rys.  4)  sporzą dzono  wykresy  izochrom  (rys.  5),  naprę ż eń  brze- gowych  (rys.  6)  i  róż nicy  naprę ż eń  gł ównych  wzdł uż  linii  styku  trójką ta  z pół - pł aszczyzną . D la  modelu  jednolitego  sporzą dzono  zbiorcze  wykresy  izoklin  (rys.  7)  oraz wykresy  trajektorii  naprę ż eń  gł ównych  (rys.  8)  i  trajektorii  maksymalnych naprę ż eń  stycznych.  D la  pozostał ych  modeli trajektorii  nie wykreś lono,  gdyż wykazują   one we wszystkich przypadkach  przebieg  podobny  jak  w  modelu  je- dnolitym. Badania  wykazał y,  że  istnieje  zasadnicza  jakoś ciowa  róż nica  pomię dzy  roz- kł adem  naprę ż eń  w  trójką cie  równoramiennym  wykonanym  z  materiał u  sprę - 2 * 20 ROMAN   STEFAN   DOROSZKIEWICZ ż ystego  o  niskim  współ czynniku  sprę ż ystoś ci  E t ,  spoczywają cym  na  podł ożu sprę ż ystym  wykonanym  z  materiał u  o  wyż szym  module  E p   =   3E t   (rys.  6b), a  rozkł adem naprę ż eń w  trójką cie  sztywnym,  spoczywają cym  na  podł ożu  o ni- skim  E  (rys.  6d). Element  2 E Rys.  5.  Wykresy  izochrom modelu: a) jednorodnego M.4,  b)  zł oż onego M.3  (E t   : E p   =   0,82); c)  M .l  zł oż onego z  P- 81  i  tekstolitu  (E t   : E p   =  0,011) Z  BADAŃ   FOTOSPRĘ Ż YSTYCH   STANU   NAPRĘ Ż ENIA  WYWOŁANEGO  CIĘ Ż AREM   WŁASNYM   21 W  pierwszym  przypadku  obserwujemy  maksimum  wartoś ci  naprę ż eń w ś rod- ku  dł ugoś ci  podstawy  trójką ta  i brak. spię trzeń  naprę ż eń w naroż ach. W  drugim natomiast  przypadku  wystę pują   wyraź ne  spię trzenia  naprę ż eń  w  naroż ach podstawy,  a minimum ich wartoś ci w ś rodku  podstawy. Rys.  6.  N aprę ż enia brzegowe  m odeli:  a) jednorodnego  M .4,  b)  zł oż onego M.2  (E t   : E p   —  0,36); c)  zł oż onego  M.5  (E,  : E p   —  2,76);  d)  zł oż onego M.6  (E t   : E p   =   90).  N a rys.  6b,  6c, 6d wzdł uż linii  styku  trójką ta  z pół pł aszczyzną  sporzą dzono wykres  efektil  optycznego  mierzonego w rzę dach izochrom 22 R O M AN   ST E F AN  D O R O SZ K I E WI C Z Jednakże  wpł yw  róż nicy  współ czynników  sprę ż ystoś ci  E  na  stan  naprę ż enia trójką ta jest  istotny  dopiero w  przypadkach  znacznych róż nic obu współ czynni- ków sprę ż ystoś ci  E. Przy dwu-  lub nawet trzykrotnym stosunku  współ czynników E  materiał ów  podł oża  i  trójką ta  wpł yw  ten  mieś ci  się   w  granicach  bł ę du E Elemeritź Rys.  7.  Izokliny  modelu  jednolitego  M .4  z  P- Sl E Element 2 Rys.  8.  Trajektorie  naprę ż eń  gł ównych  modelu  M .4 pomiarowego,  wystę pują cego  przy  tego  rodzaju  badaniach  fotosprę ż ystych (tj.  w  przedziale  10- 20%). W  celu  okreś lenia  wpł ywu  skł adowych  sił   odś rodkowych,  prostopadł ych do  osi  symetrii  modelu,  przeprowadzono  badania  uzupeł niają ce.  W  wykonanej Z  BADAŃ   FOTOSPRĘ Ż YSTYCH   STANU   NAPRĘ Ż ENIA  WYWOŁANEGO  CIĘ Ż AREM   WŁASNYM   23 przez  Pracownię   wirówce  oś  obrotu  jest  prostopadł a  do  pł aszczyzny  modelu, co  powoduje  nierównoleglość  kierunków  dział ania sił   odś rodkowych.  Powstał e skł adowe  sił   odś rodkowych  równoległ e  do  podstawy  modelu  powodują   rozcią - ganie  podł oża w  tym  kierunku.  W  celu  oceny  tego  wpł ywu  zbadano trzy róż ne modele  podł oż a: a) model  prostoką tny,  swobodnie  stoją cy  w  pojemniku,  b) mo- del  trapezowy,  również  swobodnie  stoją cy  oraz  c)  model  trapezowy  oparty na wał eczkach gumowych,  mają cych  na celu  wyeliminowanie  skł adowej  stycznej dział ają cej  na  podstawę   podł oża  (rys.  9).  D la  wszystkich  badanych  modeli podł oża sporzą dzono  zdję cia  izochrom cał kowitych i poł ówkowych  oraz wykresy Rys.  9.  M odel  trapezowy  oparty  na  wał eczkach  gumowych izochrom  oraz  naprę ż eń  brzegowych.  Jak  wykazał y  przeprowadzone  badania, wpł yw  sił  masowych,  prostopadł ych  do osi  symetrii  modelu  (o szerokoś ci  równej ok.  1/4  promienia  wirowania)  na  rozkł ad  naprę ż eń  w  podł ożu jest  znaczny. W  przypadku  dział ania  jednorodnego  pola  sił   cię ż koś ci  o  kierunkach  równo- legł ych  w  elemencie  podł oża powinny  wystą pić  naprę ż enia  pionowe  a y ,  zmniej- szają ce  się   liniowo  od  zera  na  górnym  swobodnym  brzegu  do  maksymalnej wartoś ci  przy  podstawie.  N aprę ż enia  gł ówne  «poziome»  (prostopadł e  do  osi symetrii)  powinny  być  w  takim  przypadku  równe  zeru.  F aktyczny  rozkł ad naprę ż eń  w  badanym  modelu  podł oża  odbiega  znacznie  od  tego  stanu.  Po- nieważ jednak przedm iotem prowadzonych  badań był o jedynie  ustalenie  wpł ywu róż nych  moduł ów  E  na  rozkł ad  naprę ż eń,  otrzymana  zaś  niejednorodność naprę ż eń  we  wszystkich  modelach  ma  charakter  taki  sam,  to  nie  powinna  ona mieć wpł ywu  w rozpatrywanym  przypadku  na dokł adność otrzymanych wyników badań .  * 24  R O M AN   STE F AN   D O R O SZ K I E WI C Z U wagi  koń cowe «Błyskowa  metoda  wirowania))  umoż liwia  badanie  stanu  naprę ż enia  modeli zł oż onych  z  róż nych  materiał ów.  Metodą   tą   moż na  również  modelować  stany naprę ż enia  wywoł ane  dział aniem  cię ż aru  wł asnego.  W  tym  przypadku  należy dą ż yć  do  tego,  aby  stosunek  szerokoś ci  modelu  do  promienia  wirowania  był jak  najmniejszy.  W  ten  sposób  ograniczamy  do  minimum  wartość  ką ta,  jaki tworzą   mię dzy  sobą   kierunki  sił  odś rodkowych,  dział ają cych  na  skrajne  (w  kie- runku  szerokoś ci)  punkty  modelu.  Jednakże  w  przypadku  modelowania  gra- witacyjnego  pola  sił   bardziej  prawidł owy  rozkł ad  naprę ż eń  dawał yby  sił y  od- ś rodkowe  o  kierunkach  równoległ ych  do  siebie.  Takie  wł aś nie  moż liwoś ci daje  zaproponowana  przez  autora  nowa  metoda  wirowania.  M etoda  polega na  wprowadzeniu  do  ((błyskowej  metody  wirowania))  dwu  zasadniczych  zm ian : a)  wirowania  dookoł a  osi  leż ą cej  w  pł aszczyź nie  modelu  (zamiast  osi  prosto- padł ej  do  tej  pł aszczyzny);  b)  obserwowanie  i  rejestrowanie  obrazów  naprę - ż eń  w  pł aszczyź nie  wirowania.  Jak  się   okazał o,  nasuwają ce  się   trudnoś ci kon- strukcyjne  są   do pokonania. W  najbliż szym  czasie  bę dą   prowadzone  w  Pracowni pierwsze  badania  tą   metodą . L it e r a t u r a [1]  A.  U .  H OG G EN BEKG ER,  T alsperren—  Messtechnik,  1951,  101- 103. [2]  M .  M I LBAU E R ,  Fotoelasticimetrie  a  jeji  pouSiti  v  praxi,  P r a h a  1953. [3]  51. .3BOPH H U KH H ,  JIojiHpusaą uoHHO- onmuHecKue  uccjiedoeamin  e  tlexoc/ ioeaifKou HayK.  TpyR bi  KoncjiepeH mur. «nonH pH 3auH OH H ooimwecKH ii MeTOfl nccneflOBaHHsi HanpH>iKeHHoro  COCTOHHHH  Tpeyroji&HHKa H arpy>KeH H oro coScTBeHHBiM   BecoM.  HccjiefloBaHO  mecTb  MOflejieił   co  aneflyiomnM n  oTHOineHHHMH l O n r a  MaTepnajioB  TpeyrojibHHKa  H  ocH OBaH na: 0 , 0 1 1 ;  0, 36;  0, 82;  1 ;  2, 76;  90. nposeH eH fci  n a  MOflejinx  MSTOHOM  t^oToynpyrocTH .  '  * B  npeflBapHTejiLHBix  H cnbiTaH iwx  HcnoJlb30BaH   Meipfl  BpamenH H   c  npuMeiienH eM   3aM0pa- B  flajiLH eftulH X:  "MeTOfl  BpameHHH   co  Bcn biulK oii".  Bo  BTopoM   H3  n epeiH C Jiem ibix flJM   npOH3BOflCTBa  MOflejieft  HCnOJIŁ3OBaHbI BblCOKO îyBCTBHTejIbHbie,  pe3H H O- nOflo6nbie CMOJIbl,  nOJIHMepiI3OBaHHbie flJIH   HCIIŁITaHHH. cnpoeKTHpoBaHHan  ' H   cflejiamian  B  JI a6opaTopnH   ' AnajlH 3a  H a n p n H O I I T ,  —  I 1AH   cnemiajibnafi  an n apaT fpa  npHMeHaeMan  B  3TH X  Hccrtep;oBaHHHx. Z  BADAŃ   FOTOSPRĘ Ż YSTYCH   STANU   NAPRĘ Ż ENIA WYWOŁANEGO  CIĘ Ż AREM   WŁASNYM   25 B  KOH ue  p a S o T b i  n p o B e fle H   KpaTKH H   aH ajiH 3 TCH   H flen  H O Bo ro  M eTofla,  flaiomero  BO3MO}Ki- iocTb  n o jiyiH T Ł  6 o n e e  n p a BiijibH o e p a c - H anpH H ceH H H   fljra  c r iyn a H   fleftcTBH H   C H J I O BO T O  n o j m  TsiroTeH H H  H a  T ejia H 3  oSn acTC H   c  pa3H M M H   yn p yr H M H   C BoiicTBam n . S u m m a r y P H OTO- E LASTIC  I N VE ST I G AT I O N  OF  T H E  STATE  OF   STRESS  P ROD U CED   BY OWN   WE I G H T  I N  A  T R I AN G LE  R E ST I N G  ON  E LASTI C F OU N D ATI ON T h e  problem  of  stresses  in  a  triangle  loaded  by  own weight  is  discussed.  Six  models  have been  tested  with  the following  ratios  of  the  Young  moduli  of  the  triangle  and the  foundation; 0.011; 0.36;  0.82;  1; 2.76;  90. T h e introductory experiments were based  on the centrifugal  method combined  with  freezing;  then  the  flash  light  method has been  employed.  In the  latter  tests  the models  were  made  of  high- sensitive  rubberlike  epoxy  resins  polimerized  in the  laboratory  of the Institute. Special  equipment  designed  and built  in the  Laboratory  of  Stress  Analysis  of the IBTP- PAN has  been  described. A  brief  discussion  of the  obtained  results  follows,  and  the idea  of  a new method  is  outlined enabling  us to obtain  a more  correct  stress  distribution  in the  case  when  a field  of  gravitational, forces  is acting  upon a body  composed  of parts  having  different  elastic  properties. ZAKŁAD  M ECHANIKI  OŚ RODKÓW  CIĄ GŁYCH INS TYTUTU  PODS TAWOWYCH  PROBLEMÓW  TECHNIKI  PAN Praca  został a  zł oż ona  w  Redakcji  dn.  4  kwietnia  1964  r.