Ghostscript wrapper for D:\BBB-ARCH\MTS63\mts63_t1_z1.pdf M E C H A N I K A TEORETYCZN A I  STOSOWAN A 1, I (1963) KONFERENCJA  N AU KOWA  MECHANIKI OŚ RODKÓW  CIĄ GŁYCH  W  KRYNICY.  PRZEGLĄ D  REFERATÓW Z.  D Ż Y G A D Ł O,  M .  S O  K O Ł O  W  S K I ,  S.  Z A H O R S K I  (WARSZAWA) M .  Ż Y C Z K O W S KI  (KRAKÓW) 1. W  dniach od 2 do  13 wrześ nia  1962  roku odbył a się   w  Krynicy  tradycyjna  już  (siódma z kolei) konferencja  naukowa  Zakł adu  M echaniki  Oś rodków  Cią gł ych  I P P T  P AN .  Z grupował a  ona, jak  zwykle,  wię kszość  polskich  pracowników  nauki  i  inż ynierów  zainteresowanych  problematyką mechaniki  oś rodków  cią gł ych,  w  szczególnoś ci  teorią   sprę ż ystoś ci,  plastycznoś ci  i  wytrzymał oś ci materiał ów.  W  programie  konferencji  znalazł a  się   także  pokaź na  liczba  referatów  poś wię conych wybranym  zagadnieniom  teorii  konstrukcji.  Wś ród  uczestników konferencji  ponad  50%  stanowili pracownicy  nauki  z  I n stytutu  Podstawowych  Problemów  Techniki  P AN ,  na  resztę   zaś  zł oż yło się   kilkudziesię ciu  zaproszonych  goś ci  ze  szkół   wyż szych  i  instytutów  podległ ych  M inisterstwu Szkół  Wyż szych,  z instytutów  resortowych  oraz  dziesię ciu  goś ci  zagranicznych  (z  U SA,  W.  Bry- tanii,  CSRS,  Rumunii  i N R D ) . Ocena  naukowych  rezultatów  konferencji,  wobec  jej  n ader  obszernej  i  bogatej  tem atyki, wykracza  poza  ramy  naszego  przeglą du.  W  zwią zku  z  tym  ograniczymy  się   tutaj  do  krótkiego omówienia przedstawionych  w  Krynicy  referatów  kł adą c nacisk n a prace—n aszym zdaniem —  bą dź to  najbardziej  interesują ce,  bą dź też najbardziej  charakterystyczne dla dział alnoś ci róż nych oś rodków i  grup  naukowych.  W  ten  sposób  nasze  opracowanie n ie  bę dąc  w  stanie dać  gł ę bokiej  i  krytycznej analizy  dorobku naukowego  konferencji  krynickiej  stanowić może materiał   informacyjny,  charakte- ryzują cy  kierunki  badań  i  stopień  ich  zaawansowania  w  poszczególnych  oś rodkach  naukowych w  Polsce. D la  uł atwienia  orientacji  w  bogatym  materiale  konferencji  podzielono  siedemdziesią t  wygł o- szonych  na  niej  referatów  na  kilka  mniej lub  bardziej  luź no ze sobą   powią zanych  grup  tematycz- nych.  D o  pierwszej  grupy  zaliczono  prace  z  zakresu  klasycznej  teorii  sprę ż ystoś ci,  term osprę ż ys- toś ci, zagadnień  nieliniowych  teorii sprę ż ystoś ci  oraz fizyki  ciał a stał ego. G rupa  ta  był a powią zana ś ciś le z drugą   grupą , w  której  umieszczono prace z zakresu  zagadnień  podstawowych  fizyki  oś rodka cią gł ego  ze  szczególnym  uwzglę dnieniem  zagadnienia  pól  sprzę ż onych. N astę pna  grupa  obejmował a  zagadnienia  podstawowe  reologii,  teorii  peł zania  i  plastyczn oś ci; poprzez  zastosowania  metody  noś noś ci  granicznej  w  obliczaniu  konstrukcji  wią zała  się   ona tema- tycznie  z grupą   nastę pną, która dotyczył a bezpoś rednich zastosowań wyników badań podstaw  owych w  zagadnieniach  technicznych  i  konstrukcyjnych.  G rupa ta obejmował a wybrane  zagadnienia z za- kresu  teorii  konstrukcji  dź wigarów  powierzchniowych  i  ukł adów prę towych,  sprę ż ystych  i  sprę - ż ysto- plastycznych.  Przeglą d  zamykał a  skromna  obję toś ciowo  grupa  prac  eksperym entalnych w bad aniach  wytrzymał oś ciowych. 2.  G rupę   referatów  poś wię conych  teorii  sprę ż ystoś ci,  termosprę ż ystoś ci  i  fizyki  ciał a  stał ego otwierał a  praca  G . C.  M OI SI LA  (Rumunia),  dotyczą ca  pł askich  zagadnień  teorii  sprę ż ystoś ci  ciał anizotropowych.  Prace dwóch  amerykań skich  uczestników  konferencji,  E.  SAIBELA  i  W.  A.  N ASH A dotyczył y  duż ych  sprę ż ystych  ugię ć  pł yt  cienkich  oraz  dynamicznej  statecznoś ci  cienkich  powł ok sprę ż ystych.  E .  JERABEK  (CSRS) w swym przeglą dowym  referacie  omówił  pewne  osią gnię cia  uczo- nych  czechosł owackich,  dotyczą ce  badania  rozprzestrzeniania  się   fal  uderzeniowych  w  kon strukcjach. 1  00  Z .  D Ż YG AD ŁO,  M.  SOKOŁOWSKI,  S.  ZAHORSKI  i  M .  Ż YCZKOWSKI Jeś li  chodzi  o  autorów  polskich,  t o  J.  IONACZAK  (Warszawa)  wygł osił   referat  omawiają cy  kwestię zupeł n oś ci  naprę ż eniowych  równań  ruchu  (Beltramiego—Mitchella)  liniowej  teorii  sprę ż ystoś ci. W  program ie  konferencji  krynickiej  znalazł y  się   także  zagadnienia w minimalnym tylko stopniu reprezen towan e  na  poprzednich  konferencjach.  N ależą   do  nich  zagadnienia  zwią zane  z  teorią skoń czonych  odkształ ceń  sprę ż ystych.  N a  fakt  ten  wpł ynę ło  bezsprzecznie  systematyczne  zajmo- wanie  się   tymi  zagadnieniami  w  Zakł adzie  M echaniki  Oś rodków  Cią gł ych  I P P T  PAN ,  a  także zwię kszone  zainteresowanie  się   tą   problematyką   w  innych  oś rodkach  naukowych. Z agadnieniem  statecznoś ci  ciał   sprę ż ystych  poddanych  wstę pnym  odkształ ceniom  skoń czonym Ką ję lo  się   kilku  autorów.  W  swojej  pracy  przeglą dowej  W.  U RBAN OWSKI  (Warszawa)  podją ł  zadanie peł nego  przedstawienia  problemów  statecznoś ci  począ wszy  od  pierwszych  prac  A.  E.  G reena, R.  S.  Rivlina,  R.  T .  Shielda,  E.  W.  Wilkesa,  A.  J.  M .  Spencera  i  innych, aż do  ostatnich wyników uzyskanych  w  kraju.  Zagadnienie  statecznoś ci  rozważ ano  nakł adają c  na  ciał o,  poddane  wstę pnym odkształ ceniom  skoń czonym,  pewne  dodatkowe  mał e  odkształ cenia  i  rozwią zując  nastę pnie  od- powiedni  problem  brzegowy.  D la  ukł adów  zachowawczych  sposób  ten  umoż liwia  obliczenie  kry- tycznych  wartoś ci  parametrów,  przy  których  nie jest już  moż liwa  trwał a  równowaga  ciał a  wstę pnie odkształ conego.  N a  drodze  tej  rozwią zano  zagadnienia  statecznoś ci  rozcią ganej  i  skrę canej  rury koł owej,  walców  i  pł yt  rozcią ganych  lub  ś ciskanych  na  swoich  obwodach, statecznoś ci pasma roz- cią ganego  itp. W  tej  samej  grupie  tematycznej  przedstawiono  również  dwie  oryginalne  prace  poś wię cone zagadnieniom  statecznoś ci. W pierwszej  z nich pt.  «Wariowane  stany  duż ych odkształ ceń membran » G uo—ZH ON O—H EN G   (Warszawa),  w  oparciu  o  zał oż enia teorii  membran,  okreś lił   stan  bliski  stanowi odkształ cenia  m em bran y  wyznaczają c  pierwsze  • wariacje  wszystkich  wielkoś ci  charakteryzują cych jej  odkształ cenie. W ten sposób  zagadnienie statecznoś ci sprowadzone  został o do rozwią zania  ukł adu równań  liniowych  z  trzem a  niewiadomymi  skł adowymi  wariacji  wektora  poł oż enia. N astę pna  praca  przedstawiona, przez  Z.  WESOŁOWSKIEG O  (Warszawa)  rozwią zuje  zagadnienie statecznoś ci  walca  koł owego  poddanego  skoń czonemu  rozcią ganiu  w  kierunku  osi.  D la  walca wykonanego  z  m ateriał u  nieliniowo  sprę ż ystego  i  nieś ciś liwego  okreś lono  stan  naprę ż enia, a  n astę pn ie  nał oż ono  n a  niego  dodatkowy  ukł ad  mał ych  odkształ ceń  niejednorodnych  sprowa- dzają c  w  ten  sposób  zagadnienie  do  problem u  brzegowego,  którego  wartoś ci  wł asne są   poszukiwa- n ym i  wydł uż eniami  krytycznymi.  Rozwią zanie  uzyskano  korzystają c  z  szeregów  trygonome- tryczn ych ;  szczegół owa  dyskusja  przeprowadzona  został a  na  konkretnym  przykł adzie  liczbowym- S.  ZAH ORSKI  (Warszawa)  zają ł   się   zbudowaniem  równań  teorii  duż ych  odkształ ceń  sprę ż ystych w  powią zaniu  z  geometrią   ciał a  nieodksztalconego.  Przedstawiony  przez  autora  sposób  rozwią zy- wania  zagadnienia  brzegowego  znajduje  zastosowanie  w  takich  przypadkach,  w  których  nie  udaje się  przewidzieć a priori geometrii ciał a odkształ conego nawet  z dokł adnoś cią  do pewnych  dowolnych funkcji  lub  param etrów.  Okreś lono  warunki  równowagi  i  warunki  brzegowe,  warunek  nieś ciś li- woś ci,  pracę   przygotowaną   i  równania  fizyczne  oraz  wykazano  ich  powią zanie  z  zależ noś ciami stosowanymi  w  metodach  odwrotnych  i  pół odwrotnych. D ruga  praca  Guo—ZHONG—HENGA  dotyczył a  pochodnej  czasowej  tensorów  w  mechanice  konti- n u u m .  Autor  poddał   w  niej  kryty cznej' analizie  róż ne  definicje  pochodnych  czasowych,  wprowa- dzanych  gł ównie  przy  formuł owaniu  równań  konstytutywnych  oś rodków  Teologicznych.  Opie- rają c  się   n a  pewnych  sześ ciu  wł asnoś ciach,  jakimi  —  zdaniem  autora  —  powinna  charaktery- zować  się   pochodna  czasowa  tensora,  oraz  eliminują c  czę ść  bierną   danego  tensora,  pochodzą cą od  obrotu  czą stki  kon tin uum ,  zdefiniowano  ogólną   pochodną   czasową   tensora  wzglę dnego, tzw.  pochodną   konstytutywną .  W  szczególnych  przypadkach  definicja  ta  pokrywa  się   z  definicją Z arem by  i  Jaumanna. C z.  WOŹ N I AK  (G liwice)  w  pracy  p t .  ((Odkształ cenia skoń czone  oś rodka  cią gł ego  w  uję ciu  teorii grup )> rozważ ał   sposób  opisu  duż ych  odkształ ceń oś rodka  cią gł ego, otwierają cy  nowe  moż liwoś ci. Z amiast  odwzorowań  punktowo- punktowych  przestrzeni  za  pun kt  wyjś cia  przyję to  odpowiednie przekształ cenia  tensorów  metrycznych  dla  oś rodka  odkształ conego  i  nieodksztalconego.  Przy  usta- lonej m etryce oś rodka  nieodkształ conego przekształ cenia takie tworzą   grupę  otrzymywaną   na drodze holomorficznego  odwzorowania  pewnej  grupy  afinorów  nieosobliwych.  Rozkł adają c  peł ną   grupę KONFERENCJA  NAUKOWA  ZAKŁADU   MECHANIKI  OŚ RODKÓW  CIĄ GŁYCH   W  KRYNICY  101 liniową   otrzymano trzy  podgrupy  przekształ ceń anizometrycznych, okreś lają ce  odkształ cenia równo—  " obję toś ciowe  i  odkształ cenia  zachowują ce  ką ty  mię dzy  liniami  współ rzę dnych.  P ropon owan y opis  odkształ cenia  zastosowano  w  przykł adzie  duż ych  odkształ ceń  powł oki  cienkoś ciennej. Tematem  pracy  P .  WILD EG O  (G dań sk)  był y  skoń czone  odkształ cenia  termiczne  w  cienkich pł ytach o zerowej  sztywnoś ci  zginania. Stan naprę ż enia w pł ycie wyznaczono  z warunku,  aby  —n ie - zależ nie  od  zmiany  tensora  metrycznego  powierzchni  ogrzanej  pł yty  —  powierzchnia  pł yty  p o - został a  euklidesowa.  W  ogólnym  przypadku  powierzchnia  pł yty  stał aby się   powierzchnią   R iem an n a. W  szczególnoś ci  dla  pł yt  koł owo- symetrycznych  i  pasm  pł ytowych  zanalizowano  zagadnienie odprowadzenia  ciepł a  z  powierzchni  oraz  rozważ ono  rozwią zania  uwzglę dniają ce  wył ą cznie  efekty drugiego  rzę du. Bardziej  klasyczny  kierunek  termosprę ż ystoś ci  reprezentował a  praca  S.  ZlELlŃ SKlEGO (Ł ódź ), który  zają ł   się   zagadnieniem  statecznoś ci  pł yty  koł owej  o brzegach  swobodnych,  poddan ej  dział a- n iu  pola  temperatury.  Ź ródło  ciepł a  umieszczone  wewną trz  pł yty  koł owej  moż e,  przy  okreś lonej wydajnoś ci,  spowodować  wyboczenie  takiej  pł yty.  Autor  zajmował   się   dyskusją   moż liwych  po- staci  takiego  wyboczenia. Osobną   grupę   stanowił y  cztery  referaty  M .  MATCZYŃ SKIEOO,  Z.  OLESIAKA,  M .  SOKOLOWSKIEG O (wszyscy  z  Warszawy)  i  G .  SZEFERA  (Kraków).  D otyczył y  on e  stanu  naprę ż enia,  w  szczególnoś ci koncentracji  naprę ż eń,  zwią zanych  z  niecią gł ymi  warunkami  brzegowymi  w  teorii  sprę ż ystoś ci- Autorzy  zastosowali  tu  dwie  róż ne metody  rozwią zywania  problem u.  M .  MATCZYŃ SKI  i  M .  SOKO- ŁOWSKI  rozważ ali  zagadnienia  ś ciskania  pasm  tarczowych  czę ś ciowo  utwierdzonych,  czę ś ciowo zaś  swobodnych  na  krawę dziach.  Zagadnienia  tego  rodzaju  dają   się   sprowadzić  do  równania  cał - kowego  (zazwyczaj  osobliwego)  lub  do  ukł adu  takich  równań.  W  tym  przypadku  autorzy  poszli inną   drogą   i  omijają c  równania  cał kowe  rozwią zali  równoważ ne  równania  typu  Wien era- H opfa. Zastosowano  przy  tym  wersję   przybliż oną   metody  Wienera—H opfa,  co  pozwolił o  autorom  otrzy- mać  efektywne  i  wzglę dnie  proste  rozwią zanie  ukł adu  równań  cał kowych.  Z astosowana  przez autorów  metoda  okazuje  się   szczególnie  uż yteczna  wtedy,  gdy  sztywność  podpór n ie jest  nieskoń- czona  (podpory  typu  winklerowskiego),  tj.  gdy  równoważ ne  równania  cał kowe  F redholm a  są drugiego  rodzaju. N ieco  inaczej  podeszli  do  zagadnienia  Z .  OLESIAK  i  G .  SZEFER.  Rozważ ali  oni  zagadnienia osiowo- symetryczne.  Pierwsze  z  nich  —  to  problem  szczeliny  koł owej  w  nieograniczonej  prze- strzeni  zł oż onej  z  dwóch  oś rodków  sprę ż ystych  o  róż nych  charakterystykach  m echanicznych i  termicznych.  D rugi  problem  dotyczył   nieograniczonej  warstwy  sprę ż ystej  opartej  dolną   p o - wierzchnią   na  niepodatnym  podł ożu  z  wyją tkiem  obszaru  koł owego,  w  którym  powierzchnia ta  był a  swobodna  od  naprę ż eń.  Zagadnienie  to  stanowi  wyidealizowany  model  mogą cy  znaleźć zastosowanie  przy  budowie  kopalń  i  tuneli. Oba  wymienione  zagadnienia  przez  zastosowanie  cał kowej transformacji  H ankela  sprowadzon e został y  do ukł adów dualnych  równań  cał kowych. Równania  tego  rodzaju  przy  dostatecznie  prostej budowie  dają   się   rozwią zać  w  sposób  ś cisł y.  W  przypadku  pracy  G .  SZEFERA  zastosowano  pewną metodę   przybliż oną.  W  pracy  Z .  Olesiaka  z  powodu  otrzymania  ukł adu  dwóch  par  dualnych równań  cał kowych  zagadnienie  okazał o  się   bardziej  zł oż one. Przeglą d  prac  pierwszej  grupy  tematycznej  koń czą   referaty  M .  Ż ÓRAWSKIEGO  (Warszawa) i  Z.  MOSSAKOWSKIEJ  (Warszawa).  M .  Ż ÓRAWSKI  omawiał  problem  doboru  najwł aś ciwszej  geometrii kontinuum,  sł uż ą cej  do opisu  defektów  siatki  krystalicznej  ( n p. dyslokacji).  W  literaturze  dotyczą - cej  tego  tematu  brak  dotą d jednomyś lnoś ci  w  tym  wzglę dzie  i  dlatego  autor  podją ł   próbę   przedy- skutowania  w  tym  aspekcie  przydatnoś ci  róż nych  geometrii,  w  szczególnoś ci  geometrii  Riemanna i  geometrii  przestrzeni  ze  skrę ceniem.  Analiza  stanu  dyslokacji,  bę dą cego  cią głą   funkcją   poloż enia> oparta  został a  na  poję ciu  wektora  Burgersa. Z .  MOSSAKOWSKA  w  krótkim  komunikacie  omawiał a  pewne  aspekty  zagadnienia  statecznoś ci walca  pod  wpł ywem  naprę ż eń  wł asnych  przy  zał oż eniu  duż ych  odkształ ceń.  Asum pt  do  tych rozważ ań  dał y  pewne  zjawiska  zwią zane  z  krystalizacją   roztopionych  metali. 3.  Omówienie  zagadnienia  pól  sprzę ż onych  w  mechanice  oś rodka  cią gł ego,  które  zaliczyliś my do  drugiej  grupy  tematycznej,  rozpoczą ł   referat  W.  N OWACKIEG O  (Warszawa)  zatytuł owany  «Z a- 102  Z .  D Ż YG AD ŁO,  M.  SOKOŁOWSKI,  S.  ZAHORSKI  i  M .  Ż YCZKOWSKI gadnienia magneto- termosprę ż ystoś ci».  Autor  omówił   w  nim  wyniki  swych  badań  teoretycznych n ad  efektem  sprzę ż enia  w  ciał ach  stał ych  trzech  pól:  pola  elektromagnetycznego,  termicznego oraz  pola  odkształ ceń  sprę ż ystych. Zł oż oność  efektów  pł yną cych z  tego  sprzę ż enia  nie  zezwala  na  otrzymanie rozwią zań  efektyw- n ych,  dotyczą cych  bardziej  zł oż onych ukł adów. Autor  ograniczył  się   zatem do omówienia  pewnych problemów  jedn o-   i dwuwymiarowych  ze  szczególnym  uwzglę dnieniem  zagadnienia rozchodzenia się   fali  pł askiej  w  warstwie  nieograniczonej. W  swym  pierwszym  referacie  S.  KALISKI  (Warszawa)  omówił  cykl  prac, w  których  rozpatruje się   prom ieniowanie typu  Czerenkowa  w  dielektrykach  i przewodnikach  przy  uwzglę dnieniu  sprzę - ż onych  efektów  magneto- mechanicznych. Zjawisko  promieniowania  elektronu  poruszają cego  się   w  oś rodku  z  prę dkoś cią   nadś wietlną, wykryte  doś wiadczalnie  przez  P.  A.  CZERENKOWA  W  1934  r.  i  uzasadnione  teoretycznie  przez I .  A.  T AM M A  oraz  I.  M .  FRANKA  W  1937  r.,  znalazł o w  ostatnich  latach  szereg  zastosowań  prak- tycznych, n ie tylko  w fizyce  czą stek  o duż ej  energii, ale również w  radiotechnice wysokich  czę stoś ci, astrofizyce  i  in n ych  dział ach  fizyki. W  omawianym  cyklu  prac  rozważ ają cych  promieniowanie  Czerenkowa  na  gruncie  fenomeno- logicznej  teorii  poł ą czonych  pól  magneto- mechanicznych  wykryto  nowe  jakoś ciowo  zjawiska, bę dą ce  skutkiem  sprzę ż enia  pól  magnetycznych  i  mechanicznych. U stalono,  że  czą stka  nał adowana, poruszają ca  się   w cieczy  dielektrycznej  w polu  magnetycznym z  prę dkoś cią   nadś wietiną,  emituje  dwa  stoż ki  promieniowania: jeden  znany  uprzednio  i  drugi  — sprzę ż ony  z  polem  mechanicznym,  t j.  ze  stoż kiem  fali  akustycznej.  Stwierdzono,  że  promienio- wanie  typu  Czerenkowa  pojawia  się   również,  gdy  ł adunek  porusza  się   w  oś rodku  z  prę dkoś cią podś wietlną,  ale  naddź wię kową;  powstaje  wówczas  jeden  stoż ek  ś wiecenia  zwią zany  ze  sprzę - ż eniem akustycznym.  Ź ródł em takiego  promieniowania może być  także poruszają cy  się   z prę dkoś cią naddź wię kową   lub  nadś wietlną   im puls  mechaniczny. Z  prac  S.  Kaliskiego  wynika  również ,'  że  w  dielektryku  sprę ż ystym  umieszczonym  w  polu m agnetycznym  ł adunek  poruszają cy  się   z  prę dkoś cią   nadś wietlną   emituje  trzy  stoż ki  promienio- wania:  jeden  znany  z  p rac  dotychczasowych  oraz  dwa  nie  znane  dotą d,  zwią zane  ze stoż kami  fal sprę ż ystych  podł uż n ych  i  poprzecznych. P odobn e  efekty  uzyskano  rozważ ając  doskonał y  przewodnik  sprę ż ysty  w  polu  magnetycznym. Okazał o  się   przy  tym, że wielkość efektu  promieniowania w  doskonał ym przewodniku,  wywoł anego przez  im puls  mechaniczny poruszają cy  się   z prę dkoś cią   naddź wię kową,  może być  znacznie wię kszy od  klasycznie  znanego  i  dlatego  nabiera  praktycznej  wartoś ci. W  n astę pn ym  referacie  S.  KALISKI  wyprowadził   równania  magneto—sprę ż ystych  drgań  prę tów, pł yt  i powł ok  cylindrycznych.  D zię ki  zał oż eniu doskonał ej przewodnoś ci  oraz zastosowaniu  zasady pł askich  przekrojów  otrzymano  równania  ruchu  i  pola  elektromagnetycznego  w  materiale we  współ rzę dnych wektora  przemieszczenia  oraz współ rzę dnych powierzchniowych  tensorów napię ć M axwella,  które  wyraż ają   oddział ywanie  pola  na  ukł ad  drgają cy  w  próż ni  lub  gazie.  U zyskano w  ten  sposób  istotne uproszczenie  postaci  równań. Zagadnienia  t e  mają   szerokie  zastosowanie  w  teorii  plazmotromów,  plazmowodów  oraz  w  teorii aero- m agneto- flatteru  ru r  przewodzą cych  ciecz  zjonizowaną . W  ostatniej  swej  pracy  S.  KALISKI  przedstawił   model  oś rodka  cią gł ego, w  którym  —  na  skutek wprowadzenia  bezwł adnoś ci  obrotowej  punktów  —•   wystę puje  sześć  lokalnych  stopni  swobody oraz  istotnie  niesymetryczny  tensor  napię ć  mechanicznych. P raca  referowana  przez  L.  SOLARZA  (Warszawa),  a wykonana  wespół   z  S.  KALISKIM , jest  konty- nuacją   uprzedn ich  prac  autorów,  w  których  rozpatrywano  flatter  pł yty 'opł ywanej  gazem  o  do- skonał ej  przewodnoś ci  elektrycznej  w  pierwotnym  polu  magnetycznym.  W  referowanej  pracy uwzglę dniają cej  skoń czoną   przewodność  elektryczną   gazu  rozważ ono  w  dalszym  cią gu  drgania pł yty  opł ywanej  w  przypadku,  gdy  pole  magnetyczne jest  skierowane  prostopadle  do  pł aszczyzny pł yty  Z  przeprowadzon ej  analizy  liczbowej  bardzo  zł oż onego  równania  czę stoś ci  wynika,  że skoń czona  przewodność  gazu  nie  m a  w  tym  przypadku  istotnego  wpł ywu  na  charakter  drgań; pozostją   on e  nadaal  tł um ion e  przy  dowolnie  duż ych  prę dkoś ciach  oplywu. KONFERENCJA  NAUKOWA  ZAKŁADU   MECHANIKI  OŚ RODKÓW  CIĄ G ŁYCH   W  KRYN ICY  103 U zyskane  wyniki  znaleźć  mogą   zastosowanie  w  teorii  plazmowodów  i  innych  ukł adów  sprę ż y- stych  opł ywanych  zjonizowanym  gazem. Z.  D Ż YG AD ŁO  (Warszawa)  zreferował   pracę   rozpatrują cą   drgania  samowzbudne  powł oki  wal- cowej  opł ywanej  gazem.  Powł oka  ta  jest  wycinkiem  zamknię tego  walca  koł owego,  który  na  po- został ej  czę ś ci  obwodu  jest  nieodkształ calny.  W  takim  przypadku  wystę puje  sprzę ż en ie  mię dzy drganiami  powł oki  i  opł ywem  nie  tylko  w  kierunku  osiowym,  pokrywają cym  się   z  kierun kiem opł ywu,  lecz  również  w  kierunku  obwodowym  (sprzę ż enie  poprzeczne). W  pracy  tej  zbadano  wpł yw  sprzę ż enia  poprzecznego  na  postać  drgań  oraz  n a  wartość  para- metrów  krytycznych  stosują c  ś cisłą   (zlinearyzowaną )  teorię   opł ywu.  U zyskane  wyniki  porówn an o z  zależ noś ciami  otrzymanymi  po  zastosowaniu  asymptotycznego  wyraż enia  n a  róż nicę   ciś nień (przybliż enie  tł okowe), nie uwzglę dniają cego  sprzę ż enia  poprzecznego. Stwierdzono, że  sprzę ż en ie to  ma  istotny  wpł yw  na  parametry  krytyczne  przy  umiarkowanych  wartoś ciach  liczby  M acha. W  pracy  przedstawionej  przez  J.  KACPRZYŃ SKIEGO  (Warszawa)  podano  metodę   rozwią zania dynamicznego  problemu  ś cię tego  stoż ka  sprę ż ystego.  Rozwią zanie uzyskano metodą   perturbacyjną traktują c  obszar  stoż ka  jako  obszar  walcowy  z  mał ym  zaburzeniem.  Otrzymuje  się   w  t en  sposób rozwią zanie  w  postaci  nieskoń czonego  szeregu  funkcji  wł asnych  obszaru  niezaburzonego. Współ - czynniki  tego  szeregu  wyznacza  się   drogą   rozwią zania  nieskoń czonego  ukł adu  liniowych  równań algebraicznych.  Podano przykł ad  rozwią zania  problemu  brzegowego  z  warunkami  przemieszcze- niowymi  typu  Sommerfelda,  a  uzyskane  wyniki  porównano  z  wynikami  otrzymanymi  metodą perturbacyjną . 4.  Poś ród  tradycyjnej  już  tematyki  prac  poś wię conych  teorii  plastycznoś ci  i  teorii  oś rodków sprę ż ysto- lepkich  gł ówne  miejsce  zaję ła  praca  W.  OLSZAKA  (Warszawa.)  i  Z .  BYCHAWSKIEG O (Kraków),  dotyczą ca  kryterium  zniszczenia  w  takich  oś rodkach.  Kryterium  to  umoż liwia  prze- widywanie  wytrzymał oś ci  czasowej  lub  czasu  zniszczenia  materiał ów  ł epko- sprę ż ystych.  K o n - cepcja  M .  REIN ERA  uplastycznienia  materiał ów  sprę ż ystych  przy  maksymalnej  wielkoś ci  energii sprę ż ystej  nagromadzonej  w  ciele  nie  obejmuje  wielu  przypadków  ciał   bardziej  zł oż onych.  N a przykł ad  w  warunkach  peł zania  zniszczenie  materiał u  obserwuje  się   p o  upł ywie  dostatecznie duż ego  czasu  już  przy  naprę ż eniach  niż szych  od  granicy  sprę ż ystoś ci.  Biorą c  pod  uwagę   cał ko- witą   ilość  energii  doprowadzonej  do  ciał a  autorzy  przyję li,  że  zniszczenie  w  warun kach peł zania nastę puje  przy  okreś lonej  granicznej  wartoś ci  pewnej  kombinacji  energii  sprę ż ystej  i  energii rozproszonej.  W  oparciu o to zał oż enie sformuł owano kryterium zniszczenia materiał ów sprę ż ysto- lepkich  i  zastosowano  je  do  róż nych  przypadków  modeli  Teologicznych. Z.  M RÓZ  (Warszawa)  w  pracy  pt.  «N iestowarzyszone  prawa  pł ynię cia plastycznego»  odstą pił od  powszechnie  przyjmowanego,  stowarzyszonego  z  warunkiem  plastycznoś ci  prawa  pł ynię cia, nie  potwierdzonego  w  zupeł noś ci  przez  badania  doś wiadczalne.  Opierają c  się   na  twierdzeniu o jednoznacznoś ci rozwią zania  zagadnienia  brzegowego  przy  danych prę dkoś ciach sił  powierzchnio- wych  i  przemieszczeń  na  powierzchni  ograniczają cej  ciał o  zbadano  moż liwość  zbudowania  praw pł ynię cia,  w  których  wektor  plastycznego  pł ynię cia zmienia  swój  kierunek  przy  zmianie  kierunku wektora  prę dkoś ci  naprę ż enia.  D la  ciał   ze  wzmocnieniem  odstą piono  od  zasady  prostopadł oś ci wektora  prę dkoś ci  odkształ cenia do  powierzchni  pł ynię cia  i  rozważ ono  przypadek  prawa  pł ynię - cia, w  którym  <