147 Makowiec Piotr. Influence of unwanted thoughts about other people on drivers' attention processes. Pedagogy and Psychology of Sport. 2020;6(2):147-158. elSSN 2450-6605. DOI http://dx.doi.org/10.12775/PPS.2020.06.02.014 https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/PPS/article/view/PPS.2020.06.02.014 https://zenodo.org/record/3996624 The journal has had 5 points in Ministry of Science and Higher Education parametric evaluation. § 8. 2) and § 12. 1. 2) 22.02.2019. © The Authors 2020; This article is published with open access at Licensee Open Journal Systems of Nicolaus Copernicus University in Torun, Poland Open Access. This article is distributed under the terms of the Creative Commons Attribution Noncommercial License which permits any noncommercial use, distribution, and reproduction in any medium, provided the original author (s) and source are credited. This is an open access article licensed under the terms of the Creative Commons Attribution Non commercial license Share alike. (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/) which permits unrestricted, non commercial use, distribution and reproduction in any medium, provided the work is properly cited. The authors declare that there is no conflict of interests regarding the publication of this paper. Received: 15.08.2020. Revised: 20.08.2020. Accepted: 23.08.2020. Influence of unwanted thoughts about other people on drivers' attention processes Piotr Makowiec MA in Psychology Affiliation Uniwersytet SWPS Country Poland Wpływ niepożądanych myśli o innych osobach na procesy uwagowe u kierowców Piotr Makowiec mgr psychologii Affiliation Uniwersytet SWPS Country Poland Abstract The author of this paper is interested in the significance of the emergence of unwanted automatic thoughts in the form of stereotypes for the attention abilities of drivers. Streszczenie Przedmiotem zainteresowania autora niniejszej pracy jest znaczenie pojawienia się niechcianych myśli automatycznych w postaci stereotypów dla uwagowych możliwości kierowców. Key words: attention, psychophysical efficiency, driver Słowa kluczowe: uwaga, sprawność psychofizyczna, kierowca Warszawa 2020 Spis treści http://dx.doi.org/10.12775/PPS.2020.06.02.014 https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/PPS/article/view/PPS.2020.06.02.014 https://zenodo.org/record/3996624 148 148 Streszczenie............................................................................................................................148 Rozdział 1...............................................................................................................................149 Wprowadzenie teoretyczne.................................................................................................. 149 Rozdział 2...............................................................................................................................150 Metodologia badań własnych...............................................................................................150 2.1. Problem badawczy: pytania i hipotezy................................................................... 150 2.2. Procedura, osoby badane i narzędzia badawcze.................................................... 150 2.3. Zmienne i wskaźniki zmiennych............................................................................ 151 Rozdział 3...............................................................................................................................151 Analiza wyników...................................................................................................................151 3.1. Statystyki opisowe zmiennych głównych....................................................................151 3.2. Weryfikacja hipotez.....................................................................................................153 Dyskusja wyników i podsumowanie..................................................................................1153 Bibliografia............................................................................................................................154 Załącznik 1. Zadanie uwagowe 1.........................................................................................155 Załącznik 2. Opis policjanta.................................................................................................156 Załącznik 3. Zadanie uwagowe 2.........................................................................................157 Streszczenie Bezpieczeństwo na drodze w dużej mierze zależy od sprawności umysłowych procesów poznawczych kierowców. Przedmiotem zainteresowania autora niniejszej pracy jest znaczenie pojawienia się niechcianych myśli automatycznych w postaci stereotypów dla uwagowych możliwości kierowców. W celu weryfikacji powyższego przeprowadzono badanie z udziałem zawodowych kierowców lub osób używających w pracy samochodu. W pierwszej części przedstawione zostały ramy teoretyczne pracy. W części badawczej pracy przedstawiona została metodologia przeprowadzonych przez autora badań na sześćdziesięcio osobowej grupie kierowców zawodowych lub osób używających w pracy samochodu (przedstawiciele handlowi) w wieku 20-60 lat. Kolejna część pracy to opis wyników badań oraz dyskusja. Z przeprowadzonych badań wynika, że zgodnie z postawioną hipotezą badawczą w sytuacji w której u kierowców uruchamia się myślenie stereotypowe obserwuje się zaniżony poziom uwagi co może przełożyć się na zmniejszenie skuteczności funkcjonowania procesów poznawczych a tym samym na bezpieczeństwo na drodze. Dodatkowo zauważono, że wśród kierowców zawodowych będzie to tendencja o słabszym nasileniu niż u kierowców będących przedstawicielami handlowymi. 149 149 Rozdział 1 Wprowadzenie teoretyczne Sprawność psychiczna kierowców jest jednym z istotnych elementów zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Procesy poznawcze związane między innymi z uwagą, podlegające wpływom emocji, są istotne dla sprawnego funkcjonowania kierowcy tak samo jak ogólna sprawność motoryczna. W stanie emocjonalnego pobudzenia strefa percepcji ulega zakłóceniu, co może się stać przyczyną wypadku drogowego. W badaniach amerykańskich nad przyczynami wypadków drogowych przeprowadzonymi na ponad 2000 przypadkach zidentyfikowano, że człowiek jest odpowiedzialny za około 92% wypadków (Niezgoda, 2012). Istnienie uwagi wynika z ograniczonych możliwości przetwarzania informacji przez umysł ludzki. Uwaga jest odpowiedzialna za selekcję informacji i zapobieganie negatywnym skutkom przeładowania systemu poznawczego przez nadmiar danych. Efektywne funkcjonowanie systemu poznawczego jest możliwe tylko wtedy, gdy w tym samym czasie analizujemy niewielkie ilości informacji. Uwaga umożliwia wybór informacji istotnych dla dalszego przetwarzania (selektywność). Rumar (1982, za: Niezgoda, 2012), w swoim modelu poznawczym, podkreślał istotne znaczenie procesów percepcyjnych i uwagowych w prowadzeniu pojazdów, szczególnie w zakresie poszukiwania i selekcji informacji. Poprawny odbiór i przetworzenie informacji umożliwia podjęcie decyzji oraz wykonanie adekwatnego do sytuacji drogowej manewru. Ważne jest także aby prawidłowa selekcja bodźców nie została zaburzona. Rumar (1982, za: Niezgoda, 2012) zaznacza, iż na proces selekcji informacji wpływają emocje, motywacja, doświadczenie i uruchamiane schematy myślowe, które zaburzają systemy uwagowe oraz proces selekcji informacji. Kierowca odbiera informacje z różnych źródeł jednocześnie. W związku z tym, niezbędna jest zdolność szybkiego przechodzenia od stanu koncentracji uwagi na określonym zjawisku, do stanu podzielności poprzez zakres, trwałość, przerzutność uwagi do koncentracji i odwrotnie (Bąk, 2008). Uwaga to złożony system, który musi cały czas dostosowywać się do szybkich zmian na drodze i działać sprawnie. Kahneman w swojej książce „Pułapki myślenia” opisuje działanie dwóch systemów wydających osądy o świecie i podejmujących decyzję. System 1 – szybki i automatyczny działa bez wysiłku oraz bez naszej kontroli. System 2 – wolny i racjonalny, uruchamia się kiedy niezbędne jest podjęcie świadomego wyboru, kontrolowanego działania. Myślenie automatyczne nie wymaga wysiłku. Opiera się na schematach myślowych oraz heurystykach wynikających z doświadczenia życiowego. Schematy są niezbędne do sprawnego organizowania świata, ale ich bezrefleksyjne nadużywanie prowadzi do wielu błędów w ocenie sytuacji. Schematyczne myślenie wpływa także na procesy uwagowe, których zasoby mamy ograniczone. Jeżeli wykorzystamy zbyt dużo uwagi w jednym miejscu, to będziemy mieć mniej zasobów w innym. Każde zakłócenie uwagi może skutkować błędami w procesie kierowania pojazdem i może doprowadzić do wypadku drogowego. Wyniki badań wskazują, iż uwaga ulega pogorszeniu pod wpływem zmęczenia, podobnie jak stałość reakcji, szybkość i zakres spostrzegania oraz szybkość reakcji (Łuczak, 2006). Czy zmienia się także pod wpływem niepożądanych myśli? W celu znalezienia odpowiedzi przeprowadziliśmy badania, których wyniki przedstawione zostały poniżej. 150 150 Rozdział 2 Metodologia badań własnych 2.1. Problem badawczy: pytania i hipotezy Celem niniejszego badania było wykazanie w jaki sposób stereotypowe spostrzeganie policjantów może wpływać na procesy uwagowe kierowców. Autor badania poszukiwał odpowiedzi na pytanie w jaki sposób zmieni się poziom uwagi badanych osób na skutek uruchomienia stereotypowego spostrzegania policjanta. Na podstawie przeglądu literatury przedmiotu i analizy dostępnych badań dotyczących kierowców postawiono hipotezę badawczą, że u osób którym uruchamia się myślenie stereotypowe obserwuje się zaniżony poziom uwagi. Zdaniem autora badania, sam widok policyjnego patrolu może wywołać wśród kierowców zaniżony poziom uwagi z powodu uruchomionych stereotypów, co tłumaczyć można koniecznością przejścia z myślenia szybkiego, automatycznego, na wolniejszy tryb - wymagający rozdzielenia procesów uwagowych (teoria Kahnemana). Dodatkowo przewiduje się, że wśród kierowców zawodowych będzie to tendencja o słabszym nasileniu, tj. zawodowi kierowcy w mniejszym stopniu ulegają stereotypowemu myśleniu niż osoby używające w pracy samochodu (przedstawiciele handlowi). 2.2. Procedura, osoby badane i narzędzie badawcze W badaniu wzięło udział 60 osób w wieku 20 – 60 lat. Byli to kierowcy zawodowi (38 osób) lub osoby używające w pracy samochodu (przedstawiciele handlowi - 22 osoby). W badaniu udział wzięli tylko mężczyźni gdyż w tych grupach zawodowych stanowią oni zdecydowaną większość. Badanie zostało przeprowadzone w Warszawie w kilku firmach transportowych. Osoby badane miały do wykonania dwa zadania uwagowe, między którymi przedstawiono im stereotypowy opis policjanta. Moc dyskryminacyjna opisu policjanta nie była badana. Zadanie pierwsze polegało na wyszukiwaniu i podkreśleniu słów powiązanych z pieniędzmi oraz wpisaniu obok liczby będącej dwukrotnością sumy liter tego słowa. Czas przeznaczony na wykonanie tego zadania wynosił dwie minuty. Formularz zadania znajduje się w Załączniku 1. Następnie uczestnik badania otrzymał do przeczytania opis kilku dni służby pewnego wyimaginowanego policjanta, z którego wyłaniały się stereotypy: branie łapówek w zamian za szybszą interwencję, niegrzeczne i lekceważące traktowanie kobiet, stronniczość wobec osób znajomych i nierówne traktowanie innych w podobnych okolicznościach, brak poszanowania wobec osób starszych, nieludzkie traktowanie innych, nadużywanie swoich uprawnień. Prezentowany opis znajduje się w Załączniku 2. Po przeczytaniu opisu, uczestnicy otrzymywali do wykonania drugie zadanie badające ich poziom uwagi. Na jego wykonanie mieli 3 minuty. Tym razem zadanie polegało na podkreśleniu słów nie związanych z pieniędzmi i wpisaniu obok liczby będącej trzykrotną wartością sumy liter tego słowa. Formularz zadania znajduje się w Załączniku 3. Treść zadań uwagowych oraz fikcyjny opis policjanta zostały zaczerpnięte z narzędzi do badań prowadzonych przez dr Kingę Piber nad uwagowymi kosztami tłumienia stereotypowych myśli. 151 151 2.3. Zmienne i wskaźniki zmiennych Otrzymane dane zostały wprowadzone do programu statystycznego i poddane analizie. Na podstawie otrzymanych wyników poprzez sumowanie prawidłowych odpowiedzi i odejmowanie od sumy odpowiedzi nieprawidłowych, wyznaczono dwa wskaźniki zmiennych: UWAGĘ 1 - wstępną oraz UWAGĘ 2 - po przeczytaniu historyjki o policjancie. Im wyższa wartość wskaźnika, tym wyższy poziom uwagi. Rozdział 3 Analiza wyników 3.1. Statystyki opisowe zmiennych głównych Statystyki opisowe dla poziomu uwagi w pierwszym pomiarze i drugim przedstawia Tabela 1 poniżej. Tabela 1. Statystyki opisowe zmiennych M Me Mo SD Skośność Kurtoza Min. Max. S-W p Uwaga 1 18,27 20 22 4,97 -1,75 2,5 2 22 0,75 p<0,001 Uwaga 2 15,47 18 22 7,41 -1,17 -0,07 0 22 0,78 p<0,001 Jak widać w Tabeli 1 rozkłady zmiennych w badaniu nie są zbliżone do rozkładu normalnego, na co wskazują istotne statystycznie wyniki testu Shapiro – Wilka. Rozkłady zmiennych przedstawiają wykresy 1 i 2 poniżej. 152 152 Wykres 1. Rozkład wyników zmiennej UWAGA 1 Wykres2. Rozkład wyników zmiennej UWAGA 2 153 153 3.2. Weryfikacja hipotez W celu weryfikacji hipotezy o różnicy pomiędzy pierwszym pomiarem uwagi (zmienna Uwaga 1), a drugim pomiarem poziomu uwagi (zmienna Uwaga 2) zastosowano test znakowanych rang Wilcoxona dla prób zależnych, tj. nieparametryczny odpowiednik testu t-studenta dla prób zależnych, z uwagi na niespełniony warunek o normalności rozkładu zmiennych. Wyniki analizy wskazują, że istnieją różnice pomiędzy pomiarami (T=255; p<0,001). W przypadku pierwszego pomiaru poziom uwagi był istotnie wyższy (M=18,27; SD=4,97) niż w przypadku drugiego pomiaru (M=15,47; SD=7,41), co potwierdza hipotezę badawczą. W celu weryfikacji hipotezy o różnicy pomiędzy kierowcami zawodowymi, a handlowcami w poziomie uwagi przeprowadzono test U Manna-Whitneya dla prób niezależnych, tj. nieparametryczny odpowiednik testu t-studenta dla prób niezależnych, z uwagi na niespełniony warunek o normalności rozkładu, a także w związku z niespełnionym założeniem o równoliczności grup (chi-kwadrat=4,27; p<0,05). Wyniki analizy wskazują, że w pierwszym pomiarze (zmienna Uwaga 1) nie występują istotne różnice pomiędzy grupą kierowców zawodowych a grupą handlowców (U=312,5; p>0,05). Analiza wykazała, że w drugim pomiarze (zmienna Uwaga 2) grupy różnią się między sobą (U=172; p<0,001). W przypadku zawodowych kierowców uwaga w drugim pomiarze była na istotnie wyższym poziomie (M=18,84; SD=3,61) niż wśród handlowców (M=16,5; SD=6,3). Dodatkowo badacze sprawdzili także czy osoby starsze różnią się od osób młodszych poziomem uwagi w drugim pomiarze. W celu weryfikacji przeprowadzono kategoryzację wizualna po medianie i uzyskano w ten sposób 2 kategorie wiekowe: osoby przed 39 rokiem życie i osoby po 39 roku życia. Przeprowadzona analiza różnic pomiędzy grupami z użyciem testu U Manna-Whitneya wykazała, że osoby starsze nie różnią się od młodszych pod względem poziomu uwagi w drugim pomiarze (U=531; p>0,05). Dyskusja wyników i podsumowanie Jak wskazano w teoretycznej części pracy w celu zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego należy szczególną uwagę zwrócić na sprawność psychiczna kierowców. Jest to tym bardziej istotne, kiedy zwróci się uwagę na fakt, że to czynnik ludzki odpowiada za większość drogowych wypadków. Jednym z czynników, który wpływa na sprawność psychiczną kierowców jest skupienie ich uwagi na tym co dzieje się na drodze. Człowiek ma ograniczone możliwości poznawcze, tym samym dąży do zminimalizowania ilości docierających do niego informacji i konieczności ich przetwarzania. Jedną z konsekwencji ekonomii funkcjonowania procesów poznawczych jest ograniczona możliwość przerzutności uwagi, posługiwanie się myśleniem heurystycznym czy uleganie stereotypom. W niniejszym badaniu badacze sprawdzali w jaki sposób uruchomienie stereotypowego myślenia o policjancie wpływa na procesy uwagowe, uznając w myśl omówionej wyżej teorii Kahneman, że w takich przypadkach posługujemy się szybkim i automatycznym systemem myślenia, tj. bez wysiłku oraz bez kontroli. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują, że stereotypowe spostrzeganie policjanta spowalnia procesy uwagowe. W przypadku osób u których uruchomiono myślenie automatyczne procesy uwagowe działają wolniej, co autor badania wyjaśnia koniecznością przejścia z automatycznego, szybkiego myślenia (system 1 wg teorii Kahneman), na myślenie bardziej refleksyjne, ale wolniejsze i wymagające więcej wysiłku i kontroli (system 2 wg teorii Kahneman). Wyniki przeprowadzonych badań sugerować mogą, że w przypadku osób, które 154 154 cechuje stereotypowe spostrzeganie funkcjonariuszy Policji sam widok patrolu na drodze może powodować zmniejszenie skuteczności funkcjonowania procesów poznawczych, poprzez spowolnienie procesów uwagowych. Tym samym w przypadku takich osób obecność patrolu na drodze stanowić może jeden z dodatkowych czynników osłabiających bezpieczeństwo na drodze, wbrew temu jakiemu celowi służą. Przyczyn takiego stanu rzeczy poszukiwać należy w nadal funkcjonujących stereotypowych ocenach policjantów. Tym samym zwiększeniu bezpieczeństwa na drodze służyć może próba zmiany, bądź osłabienia schematycznego, negatywnego myślenia o policyjnych patrolach na drodze. Przyczynić się do tego mogą społeczne akcje przedstawiające pracę policjantów oraz ukazujące ich wysiłek w lepszym świetle niż te będące podstawą stereotypów. Badanie wykazało także, że nie ma znaczenia wiek kierowców, tj. osoby starsze i młodsze w jednakowym stopniu ulegają stereotypom. Ma jednak znaczenie wykorzystywanie prawa jazdy do celów zawodowych, tj. kierowcy zawodowi są bardziej uważni i mniej ulegają stereotypom niż handlowcy. Wynik ten sugerować może, że kierowcy zawodowi są bardziej doświadczeniu w kierowaniu samochodem, a przez to bardziej odporni na widok policjanta na drodze. Kierowcy zawodowi dla których przestrzeganie przepisów jest warunkiem pracy jeżdżą bezpieczniej przez co obraz policjanta jest dla nich mniej absorbujący. Dodatkowo wpływ tutaj też może mieć zależność, w której kierowcy zawodowi częściej są kontrolowani i mają częstszy kontakt z funkcjonariuszami a przez to ich obraz policjanta wydaje się bliższy rzeczywistemu, który przecież jest znacząco inny niż ten przedstawiony w stereotypach. W pracy wykazano, że stereotypowe postrzeganie osób pracujących w Policji pogarsza zdolności poznawcze zatem osoby kierujące powinny dbać aby jak najmniej uszczuplać zasoby poznawcze, których brak dodatkowo sprzyja posługiwaniu się stereotypami i uprzedzeniami (np. Allen, Sherman, Conrey, Stroessner, 2009). Kierujący pojazdami powinni być skoncentrowani na prowadzeniu samochodu bez dodatkowych czynności w postaci rozmowy przez telefon komórkowy czy żywej dyskusji z pasażerem. Wszelkie czynności absorbujące uwagę mogą przyczynić się do znacznego zmniejszenia dostępnych zasobów poznawczych a to przyczynić się do zwiększenia zagrożenia na drodze co może być dodatkowo potęgowane przez konsekwencje stereotypowego spostrzegania funkcjonariuszy Policji. Większe skupienie jedynie na czynności kierowania pojazdem oraz polepszenie obrazu osób pracujących w Policji powinno wprost przełożyć się na polepszenie bezpieczeństwa na drodze. Bibliografia 1. Allen, T.J., Sherman, J. W., Corney. F.R., Stroessner, S.J. (2009). Stereotype strength and attentional bias.. Journal of Experimental Social Psychology, 45, 1081-1087 2. Bąk J., Bąk-Gajda D. (2008). Psychologiczne czynniki bezpieczeństwa ruchu drogowego. Maintenance and reliability, 3/2008. 3. Kahneman D., (2012). Pułapki myślenia. O myśleniu szybkim i wolnym. Media rodzina. 4. Łuczak A., Najmiec A. (2009). Badania sprawności psychofizycznej kierowców wypadkowych i bezwypadkowych w aspekcie prewencji wypadkowej i zwiększania kultury bezpieczeństwa w transporcie drogowym. Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy. 5. Łuczak A., Zużewicz K. (2006). Zmęczenie kierowców a bezpieczeństwo pracy. Bezpieczeństwo pracy, 4/2006. 6. Niezgoda M., Ucińska M. (2012). Psychologiczne modele zachowania kierowców. Instytut Transportu Samochodowego. Transport Samochodowy, 1-2012. 155 155 7. Piber-Dąbrowska, K. (2006). Spostrzeganie bez uprzedzeń i stereotypów – zarys problematyki. Psychologia Społeczna, 7-12 8. Kossowska M. (2006).O motywach sprzyjajacych vs. przeciwdziałajacych powstawaniu uprzedzeń. Psychologia Społeczna. 13-22 uprzedzeń. Psychologia Społeczna. 13-22 Załącznik 1. Zadanie uwagowe 1 Pierwsze zadanie polega na wyszukiwaniu słów i liczenie ich liter - czas na zadanie: 3 minuty 1. wśród podanych poniżej literowych zbitek proszę Cię podkreśl słowa, które są powiązane z pieniędzmi 2. przy każdym z tych podkreślonych słów proszę wpisz w nawiasie liczbę – będącą dwukrotnością sumy liter tego słowa; np. gdyby chodziło o słowo „xxx”, wówczas w nawiasie należałoby wstawić liczbę ( 6 ) bowiem: 2 x 3 (suma liter w słowie „xxx”) = 6 llllllllll ( ) aaaaaa ( ) kkkkkk ( ) majtek ( ) aaaaaaa ( ) llllllllllll ( ) ttttttttttt ( ) rrrrrrrrr ( ) zarobek ( ) kkkkkk ( ) bbbbbb ( ) dddddd ( ) cccccc ( ) aaaaaa ( ) milioner ( ) bbbbbb ( ) aaaaaaa ( ) forsa ( ) rrrrrrrrrr ( ) eeeeee ( ) nnnnnn ( ) bbbbbbb ( ) gggggg ( ) ffffffff ( ) aaaaaa ( ) majątek ( ) kkkkkk ( ) aaaaaaa ( ) kkkkkk ( ) zarodek ( ) ffffffff ( ) pensja ( ) bbbbbb ( ) ddddddd ( ) cccccc ( ) ttttttttttt ( ) milimetr ( ) ttttttttttt ( ) aaaaaaa ( ) fosa ( ) łłłłłłłłłłł ( ) ttttttttttt ( ) rrrrrrrrr ( ) kosa ( ) bbbbbbb ( ) iiiiiiiiiiii ( ) bankier ( ) aaaaaaa ( ) moneta ( ) aaaaaaa ( ) bbbbbb ( ) aaaaaaa ( ) głodówka ( ) rrrrrrrr ( ) presja ( ) ddddddd ( ) nnnnnn ( ) eeeeee ( ) nnnnnn ( ) kapitał ( ) bbbbbb ( ) kwoka ( ) aaaaaa ( ) nnnnnnn ( ) ggggggg ( ) rrrrrrrrr ( ) kasa ( ) rrrrrrrrr ( ) bankiet ( ) rrrrrrrrr ( ) moment ( ) kkkkkk ( ) gotówka ( ) nnnnnnn ( ) cccccc ( ) nnnnnn ( ) bbbbbb ( ) zzzzzzz ( ) iiiiiiiiiiii ( ) kapitan ( ) bbbbbb ( ) kwota ( ) lllllllll ( ) aaaaaaa ( ) 156 156 Załącznik 2. Opis policjanta Charakterystyka policjanta Zapoznaj się z poniższym opisem kilku dni służby pewnego policjanta. W jednym z kolejnych zadań będę Cię prosić o scharakteryzowanie go pod względem określonych cech. Policjant W. jest w czynnej służbie od 10 lat. Początkowo przebywał na służbie w północnej części Polski ( przez 3 lata ). Obecnie od 7 lat swoją służbę pełni w środkowej Polsce. Całe życie policjanta W. jest powiązane ze służbą w policji. Dzień 1: Ten dzień policjant rozpoczyna kontrolą radarową. Wkrótce zatrzymuje pierwszego kierowcę. Zatrzymany kierowca znacznie przekroczył dozwoloną prędkość. Podczas kolejnej kontroli policjant dostaje wezwanie do sklepu z telefonami komórkowymi. To efekt zgłoszenia się na policję właściciela sklepu, proszącego o interwencję, bowiem jest ciągle nękany przez złodziei. Policjant przyjmuje telefon komórkowy w prezencie od właściciela sklepu. Notuje uwagi właściciela i obiecuje natychmiastowe zajęcie się sprawą jego sklepu. Dzień 2: Policjant spotyka starszą kobietę, przechodzącą przez ulicę w niedozwolonym miejscu. Policjant udziela kobiecie upomnienia w sposób niegrzeczny i lekceważący. Następnie policjant bierze od kobiety ciężkie torby i dźwiga aż pod same drzwi domu. Stamtąd udaje się na interwencję do grupki młodych ludzi z pobliskiego osiedla. Ci młodzi ludzie zrobili sobie spotkanie na placu zabaw dla małych dzieci. I wyganiają stamtąd dzieci. Po drodze policjant wspiera wolontariuszy z jakiejś charytatywnej organizacji. Po powrocie do komisariatu policjant spostrzega nowe kodeksy prawa cywilnego. Po południu do komisariatu zgłasza się kobieta ze skargą a sąsiadów. Policjant przyjmuje zeznania pobieżnie, do tego cały czas pośpieszając kobietę. Dzień 3: Policjant zostaje wezwany do małej miejscowości w sprawie sporu sąsiadek o psy. Właścicielka jednego z psów jest znajomą policjanta. Policjant udziela znajomej upomnienia, a drugiej właścicielce zapowiada sprawę sądową. Jeśli się nie poprawi. W drodze na komisariat policjant zatrzymuje samochód do rutynowej kontroli. Kierowca, wiozący małe dziecko, zapomniał wziąć prawo jazdy. Policjant zezwala mu, aby nazajutrz dostarczył dokumenty do komisariatu. I zastanawia się nad bezpieczeństwem dzieci na drodze. W komisariacie zastaje starszego mężczyznę. Policjant radzi mężczyźnie, jak może rozwiązać zgłaszane problemy rodzinne. Po wyjściu mężczyzny policjant go przedrzeźnia i wyśmiewa się z jego kłopotów. Dzień 4: Policjant w drodze na służbę pomaga dziecku pokonać ośnieżony i oblodzony chodnik. Potem policjant idzie do właściciela posesji, który powinien dbać o tę część chodnika.Zastaje go w domu, leżącego w łóżku. Nie słuchając wyjaśnień właściciela posesji policjant karze go pisemnym upomnieniem. Wracając do komisariatu policjant wstępuje do sklepu spożywczego po kawę. Policjant zauważa pieczątkę leżącą głęboko pod ladą, podnosi ją i oddaje ekspedientce. W komisariacie spotyka czekającego na niego właściciela posesji. Policjant go ignoruje, a nagabywany przez właściciela karze mu opuścić komisariat. Wieczorem przed wyjściem z komisariatu policjant zamyka swoje biurko na klucz. 157 157 Załącznik 3. Zadanie uwagowe 2 W kolejnym zadaniu proszę Cię o ponowne wyszukiwanie słów i liczenie ich liter - czas na zadanie: 3 minuty Poniższe zadanie składa się z dwóch elementów: 1. tym razem proszę Cię podkreśl słowa, które NIE są powiązane z pieniędzmi 2. przy każdym z tych podkreślonych słów proszę wpisz w nawiasie liczbę – będącą trzykrotną wartością sumy liter tego słowa; np. gdyby chodziło o słowo „yyy”, wówczas w nawiasie należałoby wstawić liczbę ( 9 ) llllllllll ( ) aaaaaa ( ) kkkkkk ( ) majtek ( ) aaaaaaa ( ) llllllllllll ( ) ttttttttttt ( ) rrrrrrrrr ( ) zarobek ( ) kkkkkk ( ) bbbbbb ( ) dddddd ( ) cccccc ( ) aaaaaa ( ) milioner ( ) bbbbbb ( ) aaaaaaa ( ) forsa ( ) rrrrrrrrrr ( ) eeeeee ( ) nnnnnn ( ) bbbbbbb ( ) gggggg ( ) ffffffff ( ) aaaaaa ( ) majątek ( ) kkkkkk ( ) aaaaaaa ( ) kkkkkk ( ) zarodek ( ) ffffffff ( ) pensja ( ) bbbbbb ( ) ddddddd ( ) cccccc ( ) ttttttttttt ( ) milimetr ( ) ttttttttttt ( ) aaaaaaa ( ) fosa ( ) łłłłłłłłłłł ( ) ttttttttttt ( ) rrrrrrrrr ( ) kosa ( ) bbbbbbb ( ) iiiiiiiiiiii ( ) bankier ( ) aaaaaaa ( ) moneta ( ) aaaaaaa ( ) bbbbbb ( ) aaaaaaa ( ) głodówka ( ) rrrrrrrr ( ) presja ( ) ddddddd ( ) nnnnnn ( ) eeeeee ( ) nnnnnn ( ) kapitał ( ) bbbbbb ( ) kwoka ( ) aaaaaa ( ) nnnnnnn ( ) ggggggg ( ) rrrrrrrrr ( ) kasa ( ) rrrrrrrrr ( ) bankiet ( ) rrrrrrrrr ( ) moment ( ) kkkkkk ( ) gotówka ( ) nnnnnnn ( ) cccccc ( ) nnnnnn ( ) bbbbbb ( ) zzzzzzz ( ) iiiiiiiiiiii ( ) kapitan ( ) bbbbbb ( ) kwota ( ) lllllllll ( ) aaaaaaa ( ) 158 Streszczenie Rozdział 1 Wprowadzenie teoretyczne Rozdział 2 Metodologia badań własnych 2.1.Problem badawczy: pytania i hipotezy 2.2.Procedura, osoby 2.3.Zmienne i wskaźnik Rozdział 3 Analiza wyników 3.1. Statystyki op 3.2. Weryfikacja h Dyskusja wyników i podsumowanie Bibliografia Załącznik 1. Zadanie uwagowe 1 Pierwsze zadanie polega na wyszukiwaniu słów i lic