201312_PSpaw_cz3 195Przegląd sPawalnictwa 12/2013 Marta Wojas Badania nieniszczące w diagnostyce technicznej non-destructive testing in technical diagnostic gr inż. arta ojas – Urząd Dozoru Technicznego. st p Eksploatowane urządzenia techniczne podlegają okresowej kontroli i ocenie stanu w celu zapewnienia bezpiecznej eksploatacji. najczęściej wykonuje się badania nieniszczące metodami tradycyjnymi, do któ- rych należą np. metoda ultradźwiękowa, magnetyczna proszkowa, penetracyjna, wizualna czy radiograficzna itd. W ostatnich latach powstaje wiele zaawansowanych technik ww. metod badawczych, które często pozwa- lają na szybsze i tańsze zastosowanie. Techniki takie stosowane są w nadzorowaniu urządzeń technicznych jako tzw. techniki przesiewowe, mające za zadanie wstępną, najczęściej jakościową kontrolę obszarów krytycznych urządzenia lub obszarów niedostępnych dla metod tradycyjnych. W przypadku obszarów krytycznych, które są re- prezentatywne dla określonych warunków eksploatacji urządzenia, wynik badania techniką przesiewową jest informacją, na podstawie której podejmuje się decyzję. abstract The paper describes the application of non-destructive testing in the diagnostic of operating technical equip- ment with particular emphasis on the so-called screening techniques, used primarily for the detection of corrosion / erosion in pipes and tanks. This paper presents some techniques and their capabilities and limitations, and ben- efits from their use. However, the objective of the paper is the methodology to use them in monitoring program of the operating equipment but not presentation of such techniques with the details. It is important to choose the appropriate technique for a specific application based on the knowledge about the expected defect and what is the level of trust in case you do not get any defects. Streszczenie Artykuł dotyczy wykorzystania tzw. technik przesiewo- wych (screening techniques) w diagnostyce eksploatowa- nych urządzeń technicznych, zastosowanych głównie do wykrywania korozji/erozji w rurach i zbiornikach. W artyku- le przedstawiono wybrane techniki, ich możliwości i ogra- niczenia, a także korzyści z ich stosowania. Jednak celem artykułu nie jest szczegółowa prezentacja takich technik, lecz metodologia postępowania, gdy chcemy je wykorzy- stywać w programach nadzorowania urządzeń technicz- nych. Istotne jest, jak wybrać odpowiednią technikę do określonego zastosowania na podstawie wiedzy o tym, co chcemy wykryć i co dana technika „może wykryć” oraz jaki jest stopień zaufania w przypadku, gdy nie zostały wykryte żadne defekty. Jeśli wynik jest negatywny, wskazujący na najczęściej spodziewaną degradację – należy badać dalej meto- dą tradycyjną po uprzednim przygotowaniu do badania (np. zdjęciu izolacji, przygotowaniu powierzchni itp.) w celu wykrycia ewentualnych nieciągłości oraz okre- ślenia ich rozmiaru i dokładnego położenia. W przy- padku wyniku pozytywnego można podjąć decyzję o dalszej eksploatacji do kolejnego badania. Dla obszarów niedostępnych lub trudnodostępnych techniki przesiewowe mogą stanowić jedyny sposób ich zbadania. należy mieć świadomość, że techniki te nie mogą zastępować wprost metod tradycyjnych. W każdym przypadku konieczne jest opracowanie odpowied- niego programu badań technikami przesiewowymi z uwzględnieniem uzupełnienia ich badaniami metoda- mi tradycyjnymi. Taki program badań należy traktować jako indywidualny, swoisty dla danego urządzenia/ ze- społu urządzeń pracujących w takich samych/podob- nych warunkach, po ustaleniu obiektów/obszarów kry- tycznych. W artykule przedstawiono wybrane techniki prze- siewowe wykorzystywane w przypadku wykrywania zjawisk korozji/erozji w zbiornikach i rurociągach oraz ich możliwości i ograniczenia, a także korzyści z ich 196 Przegląd sPawalnictwa 12/2013 stosowania. Jednak celem artykułu nie jest zapoznanie ze szczegółami takich technik, lecz metodologią postę- powania, gdy chcemy je wykorzystywać w programach nadzorowania urządzeń technicznych. Istotne jest, jak wybrać odpowiednią technikę do określonego zastoso- wania na podstawie wiedzy o tym, co chcemy wykryć i co dana technika „może wykryć” oraz jaki jest stopień zaufania w przypadku, gdy nie zostały wykryte żadne defekty. typowanie techniki przesiewowej Dobór techniki przesiewowej, podobnie jak metody badawczej, w szczególności zależy od rodzaju spo- dziewanego defektu/mechanizmu degradacji oraz czu- łości badania. niektóre techniki są bardziej, inne mniej odpowiednie do osiągnięcia celu, chociaż potencjalnie wydaje się, że jest co najmniej kilka, które na pierw- szy rzut oka mogłyby zostać zastosowane. Dlatego też koniecznie należy wziąć pod uwagę mocne strony i ograniczenia techniki w określonym zastosowaniu. W tablicy I przedstawiono informacje, które są konieczne w celu doboru i planowania technik przesiewowych podczas eksploatacji. należą do nich: identyfikacja obiektu i jego projekt, typ i funkcja urządzenia, szcze- góły eksploatacji i remontów, szczegółowe rysunki, naprawy i modernizacje, wyniki poprzednich kontroli i badań, doświadczenia ogólne na podobnych urzą- dzeniach, wymagania dotyczące dostępu/rusztowania, ograniczenia wynikające z zachowania bezpieczeń- stwa, ograniczenia wynikające z warunków przepro- wadzania badania, możliwe/spodziewane defekty/ rodzaj degradacji, ograniczenia potencjalnej techniki przesiewowej [1, 5, 6]. Często jest tak, że wydaje się, iż potencjalnie istnieje kilka technik, które mogą służyć wykryciu danego typu defektu/degradacji. Jednak trze- ba wybrać jedną z nich. Jak to robić? W tablicy II przed- stawiono informacje o możliwościach doboru technik do wykrywania korozji ogólnej, wżerowej i erozji [1]. W dalszej części artykułu zaprezentowane zostały, dla przykładu, różne techniki przesiewowe mogące mieć zastosowanie ze względu na ich podstawy fizyczne do wykrywania korozji ogólnej, wżerowej i erozji. Przeg ąd technik przesiewowych i moż iwo ci ich zastosowania techniki przesiewowe – podstawy zyczne, moż iwo ci i ograniczenia Wśród technik przesiewowych można wyróżnić techniki ultradźwiękowe, radiograficzne oraz elektro- magnetyczne/elektryczne. Techniki ultradźwiękowe to np.: Guide Wave, Chime, Lorus, Emat, Verkade, Tofd, M-Skip, Rapidscan. Techniki radiograficzne to: Lixi, SCAR czy Thruvu. Wreszcie magnetyczne: Slofec, Pec, Mfl czy Microwave. W tablicy III przedstawiono niektóre z ww. techni- kiprzesiewowych pod względem zasad ich działania, możliwości i zastosowania oraz ograniczeń, przy czym dane te dotyczą konkretnych zastosowań, po opraco- waniu specjalnego wyposażenia badawczego, prze- prowadzeniu badań i weryfikacji ich wyników innymi metodami – tradycyjnymi – badań nieniszczących. ybrane techniki przesiewowe Technika Guided Wave (Teletest) Teletest to tech- nika ultradźwiękowa dalekiego zasięgu, która ma głów- ne zastosowanie do badania i wykrywania korozji na długich, bezkołnierzowych rurociągach naziemnych/ nadziemnych. Jest to sposób, który umożliwia zba- danie dużej objętości rurociągu z jednego położenia zespołu przetworników piezoelektrycznych opasują- cych rurę, co przedstawiono na rysunku 1. Sygnał ul- tradźwiękowy jest wysyłany w obu kierunkach wzdłuż rury (rys. 2), co pozwala na przeskanowanie 100% objętości jej ścianki, zapewniając jednoczesną kon- trolę wzdłuż i obwodowo. Wymagany jest bezpośred- ni dostęp do badanej powierzchni. Jest to sposób na szybkie wykrycie korozji zewnętrznej i wewnętrznej na długich odcinkach rurociągów. na możliwości zastoso- wania tej techniki mają wpływ takie czynniki jak rodzaj i stan powłoki niemetalicznej, lepkość medium we- wnątrz rurociągu oraz geometria rur (równoległość ścianek, owalizacja). System pozwala na wykrycie większości ubytków przekraczających 5% pola po- wierzchni przekroju poprzecznego rury [1]. Rys. 1. System Teletest [2] ig. 1. Teletest system [2] Rys. 2. Kierunki badania w systemie Teletest [1] ig. 2. Direction of testing in Teletest [1] 197Przegląd sPawalnictwa 12/2013 Technika CHIME (Creeping/Head wave Inspection Method). Jest to szybka, o średnim zasięgu, technika ultradźwiękowa opracowana jako przesiewowa, głów- nie dla wykrywania korozji na rurach pod podporami. Badanie odbywa się między dwoma głowicami kątowy- mi, które emitują fale poprzeczne pod kątem krytycz- nym tak, że powstają 3 rodzaje fal (rys. 3). Za pomocą głowic kątowych, w których klinie wiązka fal podłużnych pada na powierzchnię kontaktową głowicy pod trzecim kątem krytycznym dla granicy, jaką tworzy materiał klina z materiałem badanego elementu, generowana jest fala pełzająca (powierzchniowa). Rys. 3. Generowanie fal ultradźwiękowych w technice Chime [1]: a) pomiędzy głowicami kątowymi Tx nadawczą i Rx odbiorczą po- wstaje fala pełzająca (creeping wave), b) pomiędzy głowicami Tx i Rx powstaje fala objętościowa o niskiej amplitudzie (bulk wave), c) generowanie fal Chime (head waves) ig. 3. The ultrasonic waves generating in Chime [1]: a) b) c) Fale Chime są falami poprzecznymi generowanymi pod kątem krytycznym 33º. Fala pełzająca jest tworzo- na na powierzchni skanowanej, gdy fala Chime odbija się od przeciwnej powierzchni. Fala powierzchniowa jest odbierana przez odbiornik. W ten sposób uzysku- je się bezpośrednią zależność pomiędzy przedziałem czasowym a szczytami fal Chime i grubością badane- go materiału [1]. Technika Lorus (Long Range Ultrasonic Sys- tem). Technika Lorus jest techniką ultradźwiękową o dalekim zasięgu i zawiera głowice kątowe współpra- cujące z systemem rejestracyjnym, generujące fale objętościowe (rys. 4). System ten został opracowany do szybkiego przeglądu trudno dostępnych miejsc, np. wykrywania korozji pod pierścieniami zewnętrzny- mi zbiornika. Z jednego miejsca dostępu uzyskuje się z odległości do 1 m informacje o występowaniu ubyt- ków korozyjnych. Powstaje trójwymiarowa mapa pro- jekcyjna lokalizacji i wielkości obszarów występowania korozji. Do ograniczeń należy konieczność przygoto- wania powierzchni skanowanej. Możliwe jest badanie przez powłoki, jeśli ich stan jest dobry i dobre jej przy- leganie do powierzchni. Ważnym ograniczeniem jest to, że trudno rozróżnić, czy ubytek jest na powierzchni zewnętrznej zbiornika, czy na powierzchni wewnętrz- nej pierścienia. Rys. 4. Idea techniki Lorus [1] ig. 4. Lorus technique idea [1] Technika M-skip (Multi-skip). M-skip to szybka, o średnim zasięgu, technika ultradźwiękowa znajdująca zastosowanie do wykrywania korozji w naczyniach/zbior- nikach, rurach i powierzchniach płaskich. W tej technice wykorzystuje się dwie głowice kątowe fal poprzecznych propagujących pomiędzy głowicami poprzez materiał badany, odbijając się pomiędzy ściankami przednią i tylną (rys. 5). Pomiar czasu przejścia pomiędzy ścian- kami umożliwia ilościowe określenie grubości ścianki i na tej podstawie można wnioskować o obecności wady w materiale pomiędzy ściankami. Jednak zaleca się, aby grubość materiału weryfikować, jeśli to możliwe, głowi- cą prostą 0º, natomiast obecność ubytków potwierdzić konwencjonalną techniką ultradźwiękowa. na rysunku 5 przedstawiono ideę techniki M-skip [1, 3). Rys. 5. Idea techniki M-skip: a) w ściance bez wady, b) w ściance z wadą [1] ig. 5. M-skip technique idea: a) in the wall without of defect, b) in the wall with defect a) b) Technika ThruVu. ThruVu to technika bezpośredniej radiografii cyfrowej wykorzystująca wiązkę skolimowa- ną promieniowania i liniowy układ półprzewodnikowych sensorów. Specjalne oprogramowanie daje możliwość oglądania on-line grubości ścianki badanego obiektu. Wyświetlany jest obraz (rys. 6), na którym intensyw- ność barw jest proporcjonalna do grubości ścianki oraz widoczne są obszary ubytków korozyjnych [1]. 198 Przegląd sPawalnictwa 12/2013 Rodzaj informacji Zakres informacji Identyfikacja obiektu i jego projekt nr obiektu, rysunki złożeniowe, lokalizacja, założenia projektowe Typ i funkcja urządzenia Rodzaj urządzenia, np. reaktor, separator itp. wraz z opisem procesu przebiegają-cego w urządzeniu Szczegóły eksploatacji i remontów Medium procesowe, zanieczyszczenia, rzeczywiste warunki pracy, postoje, liczba uruchomień i odstawień, odstępstwa od założonych warunków Szczegółowe rysunki Liczba i numery złączy spawanych, ich rodzaj i położenie, podpory, kołnierze, dysze, obejmy itp. naprawy i modernizacje Wszelkie remonty i modernizacje od chwili uruchomienia; sposoby naprawy wykry-tych uszkodzeń itp. Wyniki poprzednich kontroli i badań Szczegóły poprzednich badań, wykrytych defektów, obszarów i przyczyn degrada- cji, zastosowane metody badawcze i obszary badane Doświadczenia ogólne na podobnych urządzeniach Przypadki awarii i uszkodzeń podobnych obiektów Wymagania dotyczące dostępu/rusztowania Ogólny dostęp, ograniczenia dostępu, potrzeba ustawienia rusztowań lub innych sposobów dostępu, izolacja, powłoki, na wysokości lub pod ziemią itp. Ograniczenia wynikające z zacho- wania bezpieczeństwa np. ochrona radiologiczna, środki ochrony osobistej itp. Ograniczenia wynikające z warun- ków prowadzenia badania np. warunki pogodowe, stan powierzchni obiektu, ograniczenia kosztowe i czasowe Możliwe/spodziewane defekty/rodzaj degradacji Potencjalne przyczyny i skutki awarii, możliwy rodzaj degradacji i defektów oraz ich lokalizacja, a także sposób przekazywania informacji Ograniczenia potencjalnej techniki przesiewowej Zdolność wykrycia potencjalnych defektów/degradacji, niezawodność i powtarzal- ność, szybkość, dostępność, przydatność ze względu na geometrię obszarów krytycznych itp. oraz efektywność tab ica I. Informacje konieczne w celu doboru i planowania technik przesiewowych tab e I. The information necessary for the selection and planning techniques for screening Technika Zastosowanie Zbiorniki Rurociągi Stal ferrytyczna Stal dupleks Stal austenityczna Korozja ogólna Korozja wżerowa Erozja Guided wa- ves – + + + +/– + +/– + CHIME + + + + +/– + +/– + LORUS + + + + +/– + +/– – EMAT – + + + +/– + +/– + Verkade – + + + +/– + +/– + TOFD FS + + + + +/– + +/– + M-skip + + + + +/– – +/– + Rapidscan + + + + +/– + + + AE + + + + + + – – Lixi – + + + + + +/– + SKAR – +/– + + + + + + TruVu – + + + + + + + SLOFEC + + + + + + + – MFL + + + – – + + – tab ica II. Możliwości doboru niektórych technik przesiewowych do różnych zastosowań tab e II. Opportunity selection of some screening techniques for various applications 199Przegląd sPawalnictwa 12/2013 Technika Zasada działania Możliwości i zastosowanie Ograniczenia Techniki ultradźwiękowe Guided Wave Przetworniki piezoelektryczne opa- suje rurę, a sygnał ultradźwiękowy jest przesyłany w obu kierunkach wzdłuż rury Szybkie wykrywanie korozji we- wnętrznej i zewnętrznej na długich, bezkołnierzowych rurociągach na- ziemnych/nadziemnych Rurociągi izolowane i z powłoką (grubość i przyleganie powłoki) Gęstość medium wewnątrz ru- rociągu CHIME Wykorzystuje się głowice kątowe nadawczą i odbiorczą oraz kąt krytyczny 33º Szybkie wykrywanie korozji pod podporami na rurociągach Półilościowa obecność powłok, obecność warstwy sprzęgającej tłumiącej fale powierzchniowe LORUS Głowice kątowe wysokiej często- tliwości w połączeniu z ultradź- więkowym systemem zbierania danych Szybkie „zdalne” wykrywanie koro- zji w trudno dostępnych miejscach bez potrzeby bezpośredniego kon- taktu; mapa projekcyjna 3-osiowa – lokalizacja i obszar korozji Powierzchnia skanowana musi być czysta, przyleganie powło- ki, brak możliwości rozróżnienia czy ubytek na powierz. zbiorni- ka, czy obejmy EMAT Głowice EMAT elektromagneto- akustyczne pracujące bez sprzę- żenia, na powierzchniach gorą- cych, teoretycznie generujące w materiale badanym wszystkie typy fal UT Jakościowe wykrywanie korozji zewnętrznej i wewnętrznej rurocią- gów, również pod podporami, obej- mami itp. Technika jakościowa; nie roz- różnia powierzchni wewnętrz- nej i zewnętrznej występowania korozji M-Skip Wykorzystanie dwu głowic ką- towych: nadawczej i odbiorczej z rejestracją W zasadzie jakościowe wykrywa- nie obecności ubytków korozyj- nych z możliwością rozróżnienia położenia przy ściance wewnętrz- nej czy zewnętrznej Głowice – w odległości 1 m; powierzchnie zewnętrzna i we- wnętrzna – równoległe; wymaga pomiarów uzupełniających gru- bości głowicą 0º oraz badania UT w wykrytych obszarach ubytków Techniki radiograficzne Lixi Radiografia w czasie rzeczywi- stym; izotop Gd-153 lub promie- niowanie X. Promieniowanie jest pochłaniane przez materiał bada- nego obiektu Wykrywanie ubytków korozyjnych pod izolacją, zatory lub lokalizację spoin w rurociągach i analiza wyni- ków czasie rzeczywistym ThruVu Bezpośrednia radiografia cyfrowa wykorzystująca wiązkę skolimowa- ną promieniowania i liniowy układ półprzewodnikowych sensorów Specjalne oprogramowanie daje możliwość oglądania on-line gru- bości ścianki badanego obiektu. Defektoskop przemieszcza się z zastosowaniem specjalnego sys- temu szynowego. Wykrywanie ubytków korozyjnych /erozyjnych na zewnętrznej/we- wnętrznej powierzchni rur rurocią- gów izolowanych i nieizolowanych rurociągów przy prześwietleniu przez dwie ścianki. Zagrożenie promieniowaniem jonizującym; strefa „martwa” o szerokości do 150 mm przy podporach/obejmach; średnica rur od 4 do 24 cali; im większa średnica, tym mniejszy udział zbadanego obwodu rury przy jednej ekspozycji Techniki magnetyczne MFL Indukowanie pola magnetyczne- go w całej grubości ścianki bada- nego obiektu. Odchylenie linii sił pola magnetycznego w miejscu ubytku jest rejestrowane przez sondę Halla Wykrywanie korozji wżerowej w ściankach zbiorników, ruro- ciągów, rur wymienników ciepła ze stali ferrytycznych o grub. do 20 mm Technika jakościowa – wymaga- ne uzupełniające ultradźwięko- we pomiary grubości; brak roz- różnienia miejsca ubytku (pow. wewnętrzna czy zewnętrzna); geometria wady wpływa na wy- krywalność; czułość systemu zależy od szybkości skanowa- nia i stanu powierzchni; lokalne zmiany przenikalności magne- tycznej mogą spowodować fał- szywe wskazania SLOFEC Podobnie jak w MFL lecz z dwo- ma różnicami: stosowanie elektro- magnesów o większej mocy oraz czujników prądów wirowych niskiej częstotliwości do pomiaru odchy- leń linii sił pola magnetycznego za- miast sond Halla Wykrywanie ubytków w dnach zbiorników, reaktorach, bębnach, wywołanych korozją lokalną – wy- krywalne są nawet małe, pojedyn- cze wżery. Lepsza wykrywalność niż w przypadku MFL. Większa grubość ścianek – do 30 mm Grubość ścianki do 30 mm; wy- krywa wżery, ale nie „mierzy” grubości ścianki; wymagane jest uzupełniające badanie kon- wencjonalną metodą ultradź- więkową tab ica III. Zasady działania technik przesiewowych, możliwości ich zastosowania oraz ograniczenia tab e III. Principles of operation of the screening techniques, their uses and limitations 200 Przegląd sPawalnictwa 12/2013 Technika MFL (Magnetic Flux Leakage). Technika z grupy magnetycznych polega na indukowaniu pola magnetycznego w badanym elemencie. Pole to pozo- staje „uwięzione” w materiale bez wad. W przypadku występowania wad następuje „wyciek” (leak out) linii sił pola magnetycznego, co jest rejestrowane przez sondę Halla. Rysunek 7 przedstawia ideę tej techniki. Technika MFL jest popularna w badaniach stanu dna i ścian zbiorników naziemnych, jak również rur ze stali ferrytycznej. nadaje się do wykrywania korozji, szczególnie wżerowej, w materiałach o grubości do 20 mm. Możliwe jest również badanie przez powłoki niemetaliczne o grubości do 6 mm. MFL jest techniką jakościową identyfikującą obecność i położenie ubytku w określonym położeniu na obiekcie, ale brak jest roz- różnienia, czy ubytek leży przy powierzchni wewnętrz- nej, czy zewnętrznej ścianki materiału. W celu scha- rakteryzowania wady konieczne jest zastosowanie np. konwencjonalnego badania UT i/lub uzupełniających ultradźwiękowych pomiarów grubości. Do istotnych ograniczeń techniki trzeba zaliczyć wpływ geometrii wady na możliwość jej wykrycia. należy zaznaczyć, że czułość systemu zależy od szybkości skanowania i stanu powierzchni skanowanej, a lokalne zmiany przenikalności magnetycznej mogą spowodować fał- szywe wskazania [1]. Rys. 6. Widok w ThruVu. Czarne obszary przedstawiają korozję. Wy- kres pokazuje przekrój ścianki [1] ig. 6. The picture in ThruVu. Black places represent the corrosion. The grach below shows the profile of the wall Prawdopodobieństwo wykrycia okre onej wady w danym obszarze Prawdopodobieństwo POD [%] wykrycia określo- nych wad w badanym obszarze za pomocą różnych technik przesiewowych zostało określone na podsta- wie prób ślepych, w których na tych samych obiektach wykonano badania różnymi technikami. Wykonujący badania nie wiedzieli, jakie wady zawierają badane próbki [2]. Poniżej przedstawiono dla przykładu po- równanie możliwości technik o podobnych zastosowa- niach. W tablicy IV porównano techniki GW Teletest i Lorus. Podana jest wartość prawdopodobieństwa POD w % wykrycia pojedynczej wady o wielkości określonej jako % grubości ścianki lub jej rozmiaru w mm. Kolejna tablica V zawiera porównanie POD [%] ko- lejnych technik przesiewowych: MFL i CHIME z kon- wencjonalnym pomiarem A-Scan i A-Scan skompute- ryzowanym, przy wykrywaniu pojedynczych defektów o wymiarach wyrażonych w mm. najwyższą wykrywal- ność (100%) uzyskano dla skomputerozowanej tech- niki A-Scan dla wad o wymiarze 2,3÷2,9 mm i powyżej 3 mm. Rys. 7. Zasada techniki MFL [1] ig. 7. Basis of MFT technique [1] POD [%] wykrycia pojedynczej wady o wielkości określonej jako % grubości ścianki lub jej rozmiaru w mm Technika 0-34% 35-45% 45% Lorus 60 40 60 < 3 mm > 3 mm – GW Teletekst 25 60 – Wartości POD [%] wykrycia pojedynczej wady o wielkości określonej w mm Technika 1,3÷1,8 1,9÷2,2 2,3÷2,9 3+ A-Scan 33 43 74 90 A-Scan skomputeryzowany 31 67 100 100 MFL 52 48 35 45 CHIME 63 86 84 90 tab ica IV. Porównanie prawdopodobieństwa wykrycia wad techni- kami LORUS i Teletest tab e IV. Comparison of probability of detection of defects LORUS and Teletest techniques tab ica V. Porównanie prawdopodobieństwa wykrycia wad techni- kami: MFL i CHIME z konwencjonalnym pomiarem A-Scan i A-Scan skomputeryzowanym – na rurach gołych tab e V. Comparison of probability of detection of defects techniqu- es: MFL and CHIME with conventional measurement A-Scan A-Scan computerized - the bare pipes 201Przegląd sPawalnictwa 12/2013 Pods mowanie Korzy ci wynikające ze stosowania technik przesiewowych – możliwość wykonania badania bez wyłączania urządzenia z eksploatacji, – uzyskanie szybkiej informacji jakościowej, a częściowo ilościowej o dużej objętości obiektu / instalacji, – możliwość wykonania badania obszarów trudno dostępnych lub niedostępnych dla technik kon- wencjonalnych nDT, – uzyskanie informacji o stanie obszarów krytycz- nych do celów planowania wyłączenia instalacji. Daje to skrócenie czasu wyłączenia lub wydłuże- nie okresów międzypostojowych i obniżenie kosz- tów postojowych, – przygotowanie do badań konwencjonalnych pod- czas postoju tylko obszarów wskazanych w bada- niach przesiewowych, co obniża koszty i skraca czas postoju. ar nki stosowania strategii kontro nych tech- nik przesiewowych W firmie ważne jest uznanie strategii kontro- li urządzeń/instalacji z wykorzystaniem technik przesiewowych, ponieważ musi ona być stosowana z uwzględnieniem następujących warunków: – techniki przesiewowe są na ogół mniej wrażliwe lecz dużo szybsze w porównaniu z konwencjonal- nymi badaniami nieniszczącymi, – plan kontroli musi być precyzyjnie opracowany z uwzględnieniem tego, że technika przesiewowa musi być uzupełniona i poparta innymi, konwen- cjonalnymi metodami uściślającymi wynik techniki przesiewowej, – technika przesiewowa musi być starannie opra- cowana do określonego zastosowania, opisana w instrukcji (wyposażenie badawcze, sposób postępowania krok po kroku, kryteria akceptacji, raportowanie), a instrukcja ściśle przestrzegana i nadzorowana, – każdorazowo przed przystąpieniem do badania musi zostać: określony obszar badania (stary – w celu sprawdzenia postępu degradacji, a mogą być również nowe),szczegółowy sposób raportowa- nia, aby uzyskać informacje odpowiednie do moż- liwości podjęcia decyzji o dalszym postępowaniu z badanym obiektem. Literat ra [1] Hardie F.: Evaluation of the effectiveness of non-destructive testing screening methods for in-service inspection, Doosan Babcock Energy Limited, 2009. [2] Reliability assessment for containers of hazardous material RACH, Prepared by Technical Software Consultants Limited, Offshore Technology Report 2000/095. [3] Lorenz M., Lewandowski S.: Ultrasonic Multi-Skip Inspection at Clamped Saddle Supports, 18th World Conference on non- destructive Testing, 16-20 April 2012, Durban, South Africa. [4] Kocak M.: Fitnet Final eEchnical Report, GKSS Research Center, Institute for Materials Research, Germany, nov.2006 [5] Wojas M.: Diagnostyka a bezpieczeństwo eksploatacji urzą- dzeń technicznych, 42 KKBn, 15-17.10.2013, Kołobrzeg. [6] Wojas M.: Wady wyrobów wykrywane metodami nieniszczą- cymi. Cz.2 Wady eksploatacyjne; Biuro Gamma, Warszawa, 2006. Miesięczne i roczne spisy treści oraz streszczenia artykułów opublikowanych w Przeglądzie Spawalnictwa są dostępne na stronie internetowej: www.pspaw.ps.pl