PS 001 2016 WWW.pdf 81PRZEGLĄD  SPAWALNICTWA       Vol. 88 10/2016 Badanie relacji między stanem wytężenia   a parametrami impedancji niskoczęstotliwościowej The study of the relationship between the material effort and the low-frequency parameters Dr hab. inż. Maciej Roskosz; mgr inż. Krzysztof Fryczowski – Politechnika Śląska Instytut Maszyn i Urządzeń Energetycznych, dr inż. Mirosław Witoś - Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych Zakład Informatycznego Wsparcia Logistyk. Autor korespondencyjny/Corresponding author: maciej.roskosz@polsl.pl Streszczenie W artykule przedstawiono wyniki badań własnych oraz wybrane dane literaturowe dotyczące identyfikacji stanu wytężenia materiału przy pomocy niskoczęstotliwościowej impedancji elektromagnetycznej. Przedstawiono motywa- cję badań i podstawy teoretyczne metody. Zwrócono uwagę na niejawny, nieliniowy związek istniejący pomiędzy para- metrami mechanicznymi i elektromagnetycznymi materiału a stanem jego wytężenia. Omówiono tor pomiarowy używa- ny w badaniach. Omawianą tematykę zobrazowano przykła- dami. Na podstawie wyników badań wykazano możliwość stosowania taniego mostka LCR do wiarygodnego diagnozo- wania stanu wytężenia materiału. Słowa  kluczowe: przewodnik; stan wytężenia; NDT; CM; SHM; impedancja Abstract The results of research and selected literature data con- cerning the identification of the state of material effort with using low-frequency electromagnetic impedance have been presented in the article. Motivation of research and theore- tical foundations of the method are presented. Attention has been paid to implicit non-linear relationship between the mechanical and electro-magnetic properties of material and the effort of the state. Measuring circuit used in research has been presented. Discussed topics illustrated samples. Based on the result of studies it demonstrated the possibility of using low-cost LCR bridge to reliably diagnose the state of material effort. Keywords:  conductive material; state effort of; NDT; CM; SHM, impedance Wstęp Metody elektromagnetyczne, które są stosowane w bada- niach nieniszczących i systemach monitorowania konstruk- cji, bazują na pośredniej ocenie właściwości elektrycznych i magnetycznych badanego materiału: – konduktywności elektrycznej σ= J/E, która odwzorowuje relację między gęstością prądu elektrycznego J w mate- riale z natężeniem pola elektrycznego E powodującego przepływ tego prądu; – przenikalności elektrycznej ε= D/E, która charakteryzuje zdolność materiału do zmiany indukcji pola elektryczne- go D przy zmianie natężenia pola elektrycznego E; – przenikalności magnetycznej µ= B/H, która określa zdol- ność materiału do zmiany indukcji magnetycznej B przy zmianie natężenia pola magnetycznego H. Ideę badań elektromagnetycznych mającą na celu kontro- lę parametrów fizycznych materiału, niejawnie skorelowa- nych ze składem chemicznym, strukturą i parametrami me- chanicznymi oraz stanem wytężenia i technicznym obiektu [1÷5], w sposób poglądowy przedstawiono na rysunku 1. W artykule przybliżono zagadnienie identyfikacji sympto- mów diagnostycznych monitorowania stanu wytężenia ma- teriału przy pomocy niskoczęstotliwościowej spektroskopii impedancji. Szczególnym jej przypadkiem jest defektoskopia Maciej Roskosz, Krzysztof Fryczowski, Mirosław Witoś metodą prądów wirowych (jedno-, dwu-, wieloczęstotliwo- ściowa) [1,6]. Motywacja  Bezpieczna eksploatacja maszyn i urządzeń wymaga okresowego wykonywania badań nieniszczących i/lub mo- nitorowania warunków pracy krytycznych elementów. Pod- czas badań diagnostycznych wymagane jest wysokie praw- dopodobieństwo detekcji danego zagadnienia badawczego (ang. Probability. of. Detection, POD) przy pomocy wybranej metody badawczej, co jest uwarunkowane od: – znajomości oczekiwanych symptomów diagnostycz- nych, – jakości toru pomiarowego, – algorytmów analizy numerycznej sygnału i ekstrakcji symptomów diagnostycznych, – poprawności zdefiniowanych kryteriów diagnostycznych, – umiejętności praktycznych i wiedzy teoretycznej posia- danej przez operatora. Spełnienie wymagania wysokiego POD w badaniach elek- tromagnetycznych przekłada się na: przeglad Welding Technology Review 82 PRZEGLĄD  SPAWALNICTWA       Vol. 88 10/2016 – właściwy dobór pasma częstotliwości sygnału testują- cego, w których będą występowały wyraźne zmiany cha- rakterystyk parametrów elektrycznych i magnetycznych materiału (w ogólnym przypadku tensorów zespolonych drugiego rzędu): σ(ω)=σ1(ω)+jσ2(ω), ε(ω)=ε1(ω)+jε2(ω), μ(ω)=μ1(ω)+jμ2(ω) – dobór odpowiedniej metody i aparatury pomiarowej (w tym typu sond) oraz używanie zweryfikowanych algoryt- mów analizy danych przez przeszkolonego użytkownika. (1) Rys. 1. Idea badań elektromagnetycznych materiału nowego i z eks- ploatacji [5] Fig. 1. The idea of electromagnetic testing of the material (new and in-service) [5] Charakterystyki częstotliwościowe σ(ω), ε(ω), μ(ω), i są różne dla różnych materiałów konstrukcyjnych, typu mi- krostruktury i obróbki cieplno-mechanicznej, co jest świado- mie wykorzystywane w systemach automatycznej kontroli jakości produkcji bazujących m.in. na metodzie wieloczę- stotliwościowych prądów wirowych (PMFT, ang. Preventive Multi-Frequency Test) i analizie harmonicznych [1,6]. Dobór częstotliwości testujących w metodzie PMFT – tablica I, uwzględnia właściwości materiału (paramagnetyk, miękki i twardy ferromagnetyk, itp.), cel badań i parametry metrolo- giczne toru pomiarowego. Charakterystyki częstotliwościowe parametrów fizycz- nych materiału ulegają również zmianie pod wpływem: – degradacji eksploatacyjnej (wzrostu gęstości dyslokacji, zmian ilościowych fazy podstawowej struktury, wydzieleniu węglików i pojawieniu się mikro- i makropęknięć) [12,13] – rysunek 2, – zmian stanu wytężenia materiału i parametrów warstwy wierzchniej [7÷9] i rysunek 2, – zmian temperatury materiału, – zmian natężenia zewnętrznego pola magnetycznego (materiały ferromagnetyczne). – co jest wykorzystywane w badaniach nieniszczących (NDT), systemach monitorowania parametrów pracy (CM) i systemach monitorowania stanu technicznego (SHM). Dane z tabeli I oraz informacje zamieszczone w różnych ogólnodostępnych raportach i artykułach, bez dodatkowej informacji o parametrach cewki i dopasowaniu jej impe- dancji do parametrów fizycznych badanego obiektu, oraz ogólna wiedza z elektromagnetyzmu są niewystarczająca do opracowania wiarygodnych kryteriów diagnostycznych. Wymagana jest weryfikacja rozproszonej wiedzy i sympto- mów diagnostycznych. Zagadnienie  badawcze Pasmo [Hz] F1  [Hz] F2  [Hz] F3  [Hz] F4  [Hz] F5  [Hz] F6  [Hz] F7  [Hz] F8  [Hz] Materiały ferromagnetyczny 25-100000 25 160 800 2500 6400 16000 40000 100000 Stopy   austenityczne 100-100000 100 230 860 2500 6400 16000 40000 100000 Stopy   nieferromagne- tyczne 100-100000 100 240 600 1500 5000 15000 40000 100000 Materiały   twarde 50-60000 50 120 430 860 3200 12000 30000 60000 Odpuszczanie 25-25000 25 80 250 630 1600 4000 10000 25000 Hartowanie   powierzchniowe 100-25000 100 250 500 1000 2500 5000 11000 25000 Tablica I. Typowe częstotliwości sygnału testującego stosowane w metodzie PMFT do kontroli jakości materiału i gotowych wyrobów [1] Table I. The typical frequency of the test signal used in PMFT method to control the quality of the material and finished products [1] Rys. 2. Różnica gęstości dyslokacji w warstwie wierzchniej i rdzeniu próbki podczas quasi-statycznego rozciągania [10] Fig.  2. The difference in dislocation density in the surface layer and the core of sample during quasi-static tension [10] Podstawy teoretyczne metody impedancji Właściwości elektryczne i magnetyczne materiałów prze- wodzących prąd elektryczny są modelowane jako rzeczywi- sty induktor - obwód równoległy LCR o 5 elementach (Rp,.C,. Rc,.L,.RL) i impedancji Zm [5]. Między parametrami elektroma- gnetycznymi badanego materiału i elementami zastępczego 83PRZEGLĄD  SPAWALNICTWA       Vol. 88 10/2016 obwodu LCR zachodzą związki: σ R-1, ε C, μ...L. Bieżące parametry materiału i stan jego wytężenia są odwzorowane w charakterystyce częstotliwościowej impedancji Zm(ω), którą można kontrolować bezdotykowo przy pomocy cewki zasilanej napięciem zmiennym u(ω,.t). Cewka, przez którą płynie prąd elektryczny i(ω,.t), jest źródłem lokalnego stru- mienia magnetycznego Φ(ω,t)=Φg(ω,t)+ΦS(ω,t) (strumienia głównego i strumienia rozproszenia) i pola magnetycznego B(ω,t). Gdy cewka znajduje się w pobliżu badanego elementu i nie jest galwanicznie z nim połączona, to główny strumień magnetyczny Φg(ω,t) przenika przez badany materiał induku- jąc w materiale siłę elektromotoryczną e(ω,t) i prądy wirowe iEC(t). Ich widmo i rozkład przestrzenny są zależne od: – właściwości elektrycznych i magnetycznych badanego materiału, w tym impedancji powierzchniowej i impe- dancji warstwy wierzchniej materiału - parametrów silnie zmieniających się pod wpływem naprężeń; – parametrów sprzęgnięcia cewki z badanym elementem - indukcyjności wzajemnej M, – częstotliwości sygnału testującego. Prądy wirowe zmieniają rozkład dotychczasowego pola magnetycznego w materiale i w jego pobliżu, co można wykryć przy pomocy czułego magnetometru lub pomiaru zmian impedancji cewki testującej ∆Zs= Zs,m-Zs,0 – zmian im- pedancji obwodu pierwotnego wirtualnego transformatora [2,3], w którym dodano indukcyjność ∆L i rezystancję ∆R od- wzorowującą: – nieznane parametry badanego materiału (obwodu wtór- nego transformatora), – sprzęgnięcia magnetyczne (indukcyjne) sondy z bada- nym materiałem. Dla danej częstotliwości testującej f i jednorodne- go materiału, gęstość prądów wirowych na głębokości x od powierzchni badanego elementu maleje wykładniczo [2], co opisuje relacja gdzie J0 jest gęstością prądów powierzchniowych, μ0. jest przenikalnością magnetyczną próżni (wartość skalarna μ0=4•π•10-7[H/m]=12.566370614...[Vs/A], μr jest względna przenikalnością magnetyczną materiału, σ.jest konduktyw- nością elektryczną materiału [S/m]. Dla materiałów niejednorodnych, np. rdzenia z warstwą wierzchnią wytworzoną przez naprężenia o większej gęsto- ści dyslokacji – rysunek 2, rozkład gęstości prądów wiro- wych Jx będzie odbiegał od rozkładu teoretycznego opisa- nego zależnością (2). Poziom niejednorodności właściwości elektrycznych i magnetycznych materiału można identyfi- kować na podstawie lokalnych zmian charakterystyk σ(ω), ε(ω), μ(ω), i względem charakterystyk wzorcowych dla dane- go materiału, wykonując pomiary dla różnych częstotliwości sygnału testującego. Powyższe spostrzeżenie zostało wy- korzystane przez Autorów do monitorowania naprężeń. Głębokość wnikania prądów wirowych do materiału okre- śla zakres stosowania metody impedancji niskoczęstotliwo- ściowej i wykładnię interpretacji wyników pomiarów. Stan- dardowa głębokość penetracji δ jednorodnego materiału przez prądy wirowe jest zdefiniowana jako punkt, w którym gęstość prądu elektrycznego zmniejsza się o współczynnik 1/e≈36,8%, co opisuje relacja (3). Czym mniejsza jest czę- stotliwość sygnału testującego tym głębsza jest penetracja materiału przez prądy wirowe. Praktyczna głębokość bada- nia materiału z wykorzystaniem prądów wirowych nie prze- kracza 3δ. (2) (3) Impedancja elektryczna Bieżące parametry sondy pomiarowej (obwodu pierwot- nego wirtualnego transformatora zawierającego dwie rów- noległe gałęzie: cewki o indukcyjności L i rezystancji R oraz pojemości toru pomiarowego C) są odwzorowane przez im- pedancję elektryczną opisana relacją: gdzie |Z|=|Z|(ω) jest modułem impedancji (|Z|=√(R2+X2); φ=φ(ω) jest przesunięciem fazowym między napięciem a natężeniem prądu elektrycznego; R=R(ω) jest rezystancją (oporem czynnym), która odpowiada za prąd płynący w fazie z napięciem i moc czynną; X=X(ω) jest reaktancją (oporem biernym), która odpowiada za prąd przesunięty względem napięcia o ±90° i moc bierną; ω=2πf jest częstością kołową; j jest jednostką urojoną liczby zespolonej (j2=-1). Współczynnik sprzężenia Sprzężenie magnetyczne sondy z badanym materiałem (układ dwóch cewek sprzężonych indukcyjnie) jest opisany przez trzy główne parametry: – indukcyjności własne obydwu cewek (L1 – o znanej war- tości, L2 – identyfikowanej); – indukcyjności wzajemnej M. Indukcyjność wzajemną cewki sondy z wirtualną cewką badanego materiału M12. nazywamy stosunek strumienia głównego wytworzonego w cewce sondy i skojarzonego z nieznaną indukcyjnością badanego materiału do prądu płynącego w cewce sondy. Analogicznie dla wirtualnej cewki badanego materiału Z podstawowych praw elektromagnetyzmu wynika, że dla ośrodka izotropowego (sprzęgniecie cewki z badanym materiałem poprzez powietrze) zachodzi relacja Indukcyjność wzajemna jest średnią geometryczną obu indukcyjności głównych. Wyznaczenie indukcyjności wzajemnej M umożliwia okre- ślenie wartości współczynnik sprzężenia k sondy z badanym materiałem. Zgodnie z definicją, współczynnik sprzężenia jest wielkością bezwymiarową w zakresie k. . ‹0;1›, której wartość zależy od kształtu geometrycznego cewek (son- dy i wirtualnej cewki badanego obiektu), ich liczby zwojów (dla materiału: impedancji powierzchniowej i jednorodności elektromagnetycznej), a ponadto od wzajemnego usytuowa- nia sondy względem powierzchni badanego obiektu, które ma wpływ na podział całkowitego strumienia magnetyczne- go na strumień główny i strumień rozproszenia. Dla cewki bez wpływu badanego materiału k = 0. Impedancja sondy bez i z wpływem badanego materiału Impedancja cewki powietrznej bez oddziaływania bada- nego materiału i pojemności toru pomiarowego jest opisana relacją: Z0=R0+jωL0 (4) (5) (6) (7) (8) (9) 84 PRZEGLĄD  SPAWALNICTWA       Vol. 88 10/2016 Impedancja cewki powietrznej z oddziaływaniem badane- go materiału jest opisana relacją: gdzie Re i Le są ekwiwalentną rezystancją i indukcyjnością pętli prądów wirowych na powierzchni badanego materiału. Równanie (10) po uwzględnieniu zależności (8) można prze- kształcić do postaci: Gdy częstotliwość sygnału testującego jest na tyle wy- soka, że dla badanego materiału spełniony jest warunek Re<<ωLe, to impedancję z równania (11) można zapisać w postaci uproszczonej: Dla pomiarów wysokoczęstotliwościowych rezystancja i indukcyjność cewki z oddziaływaniem badanego materiału są opisane relacjami: z których wynika: – potrzeba optymalizacji indukcyjności cewki do przenikalno- ści magnetycznej badanego materiału i dominujący wpływ współczynnika sprzężenia na zmiany rezystancji Req; – pomijalny wpływ konduktywności badanego materiału i dominujący wpływ współczynnika sprzężenia na zmiany indukcyjności Leq. Jeżeli współczynnik sprzężenia k będzie ulegać zmianie pod wpływem nieznanych naprężeń czy zmiany wymiarów próbki (współczynnika wypełnienia cewki podczas odkształceń pla- stycznych), to zmianie ulegać będą równocześnie Req.i Leq. Dla pomiarów niskoczęstotliwościowych, dla których obowiązuje relacja (11), istnieje dodatkowy nieliniowy wpływ konduktywności i przenikalności magnetycznej materiału na składową rzeczywistą i urojoną mierzonej impedancji. Badania eksperymentalne W celu wyznaczenia rzeczywistych możliwości monito- rowania stanu wytężenia elementu metodą niskoczęsto- tliwościowej impedancji wykonano badania laboratoryjne. W badaniach stosowano: – walcową cewkę powietrzną o indukcyjności 4.246 mH i rezystancji 10.460Ω dla f= 100 Hz; – podręczny automatyczny mostek LCR typ DT-9935 firmy CEM, z wymuszeniem sinusoidalnym i częstotliwościami testującymi: 100 Hz, 120 Hz, 1 kHz, 10 kHz, 100 kHz; – moduł ewaluacyjny z precyzyjnym przetwornikiem impe- dancji AD5933EVM firmy Analog Device, który umożliwia automatyczny pomiar impedancji w paśmie od 0.1 Hz do 100 kHz z klasą dokładności nie gorszą niż 0.2. (12) (13) Skład C Si Mn Cr Ni Mo Ti Nb Co Fe Wagowo % 0.04 0.4 5.0 19.0 67.0 1.5 0.5 2.0 0.08 3.0 Tablica II. Skład chemiczny badanego materiału (dane katalogowe) [11] Table II. The chemical composition of the test material (catalog data) [11] a) Autorzy zweryfikowali poprawność stosowanej metodo- logii badawczej i jakość uzyskiwanych wyników przy pomo- cy laboratoryjnego mostka LCR typ IM3532-50 firmy Hioki, zapewniającego klasą dokładności nie gorszą niż 0.08 [5,9]. Eksperyment czynny Badania laboratoryjne wykonano na próbkach walcowych o średnicy 4 mm, o stabilnej strukturze austenitycznej, wyko- nanych ze stopu niklowo-chromowego – tablica II, na których zamontowana była cewka pomiarowa. Próbki były rozciąga- ne na maszynie zmęczeniowej sterowanej komputerowo. Podczas próby schodkowej próbka znajdowała się cały czas pod obciążeniem, którego wartość była zwiększana skoko- wo co 50 MPa. Dla kolejnych poziomów obciążenia wyko- nano pomiary impedancji dla 5 częstotliwości testujących. Na rysunku 3 zobrazowano strukturę toru pomiarowego i wyznaczoną krzywą rozciągania materiału. b) Rys.  3.  Zobrazowano: a) schemat blokowo toru pomiarowego; b) krzywą rozciągania badanego materiału - rdzenia elektrody BÖH- LER FOX NIBAS 70/20 Fig. 3. Showing: a) schematic diagram of measurement; b) stress- strain curve of the tested material - core of BÖHLER FOX NIBAS 70/20 welding electrode Wyniki badań Wyniki pomiarów poddano analizie numerycznej z uwzględnieniem danych referencyjnych wykonanych dla pustej cewki (k=0) oraz cewki z badanym materiałem przy zerowym obciążeniu – tablica III. Przykładowe charaktery- styki wpływu naprężeń badanego materiału na mierzone pa- rametry cewki przedstawiono na rysunku 4. a) b) c) d) Rys.  4.  Zobrazowano wpływ naprężeń rozciągających próbkę na względną zmianę parametrów sondy: a) rezystancji; b) różnicy rezystancji dla f1 =100 Hz i f5=100 kHz; c) indukcyjności; d) różnicy indukcyjności dla f1 =100 Hz i f4=10 kHz Fig. 4. Illustrated the effect of tensile stress on the sample relative change in the probe parameters: a) the resistance; b) the difference of resistance for f1 = 100 Hz and f5 = 100 kHz; c) the inductance; d) the difference of inductance for f1 = 100 Hz and f4 = 10 kHz (10) (11) c) d) 85PRZEGLĄD  SPAWALNICTWA       Vol. 88 10/2016 Dostrzega się, że wraz z zwiększaniem poziomu naprężeń rozciągających zmienia się rezystancja i indukcyjność cewki sprzęgniętej magnetycznie z badanym materiałem parama- gnetycznym, przy czym wartość i trend zmian są zależne od częstotliwości testującej. W zakresie odkształceń sprę- żystych wartości ∆RS.i ∆LS.maleją dla częstotliwości 100 Hz i 120 Hz, natomiast dla 1 kHz, 10 kHz i 100 kHz rosną. W efekcie wzrasta różnica rezystancji i indukcyjności wy- znaczona dla różnych częstotliwości testujących, ujaw- niając narastającą niejednorodność elektromagnetyczną warstwy wierzchniej i rdzenia próbki (szybszy wzrost gę- stości dyslokacji w warstwie wierzchniej). Dla stosowanej cewki maksymalne wartości ∆RS(ƒi,ƒj) są obserwowane dla 100 Hz i 100 kHz, natomiast maksymalne wartości ∆LS(ƒi,ƒj) dla 100 Hz i 10 kHz. W analizie nie uwzględniono zmiany współczynnika wypełnienia cewki spowodowa- nej odkształceniem plastycznym próbki, mającego wpływ na otrzymywane wyniki pomiarów. Wyniki pomiarów dla stopu paramagnetycznego były powtarzalne, a oszaco- wana dokładność pomiaru naprężeń była nie gorsza od 2% dla danych pomiarowych uzyskanych przy pomocy taniego podręcznego mostkiem LCR z klasą dokładności 2.5. Częstotli- wość Cewka bez rdzenia  (drut Cu, din = 4.0 mm) Cewka z rdzeniem  (DUT: stop Ni-Cr, l = 150 mm, d =4.0 mm,  σ = 0 MPa-próbka zamontowana w uchwytach maszyny) Rs0 Ls0 |Z0| φ0 R L |Z| Φ Hz Ω mH Ω Rad Ω mH Ω rad 100 10.460 4.246 10.795 0.250 16.260 36.630 28.180 0.956 120 10.460 4.226 10.935 0.296 17.770 35.660 32.229 0.987 1000 10.487 4.237 28.613 1.196 68.500 19.020 137.229 1.050 10000 12.498 4.237 266.512 1.524 282.100 9.368 652.718 1.124 100000 245.80 4.592 2895.69 1.486 1410.6 5.916 3975.785 1.208 Uwaga: Wyniki uśrednienia z 10 pomiarów. Tablica III. Typowe częstotliwości sygnału testującego stosowane w metodzie PMFT do kontroli jakości materiału i gotowych wyrobów [1] Table III. The typical frequency of the test signal used in PMFT method to control the quality of the material and finished products [1] Wnioski Wykazano eksperymentalnie, że pomiary niskoczęstotliwościowej impedancji elektrycznej cewki sprzęgniętej magne- tycznie z badanym materiałem paramagnetycznym umożliwiają wiarygodne monitorowanie stanu jego wytężenia w zakre- sie odkształceń sprężystych. W analizowanym przypadku nie uwzględniono wpływu modyfikacji współczynnika sprzężenia k spowodowanego zmianą przekroju próbki na wyniki pomiarów. Wpływ ten zostanie przeanalizowany w zaplanowanych pracach badawczych. Różnicowe charakterystyki wpływu naprężeń na parametry impedancji elektrycznej sondy są skorelowane z niejednorod- nością parametrów elektrycznych i magnetycznych warstwy wierzchniej materiału i rdzenia. Pomiar impedancji elektrycznej sondy wykonany dla kilku częstotliwości minimalizuje negatywny wpływ sprzęgania son- dy z badanym materiałem (ang. lift-off) i ułatwia interpretację wyników. Poprzez aproksymowanie wyników uzyskanych dla 5 częstotliwości z podręcznego mostka LCR można również wyzna- czyć optymalne częstotliwości do monitorowania stanu wytężenia materiału, nie mierzone bezpośrednio. Literatura [1] http://www.ibgndt.com. [2] C.V. Dodd et al.; „Some eddy-current problems and their integral solu- tions”; ORNL-4384 raport for U.S. Atomic Energy Commission, Oak Ridge, Tennessee, 1969. [3] Z. H. Żurek, P. Duka; „RLC circuits for material testing and NDT” KOMEL, 2014. [4] B. A. Abu-Nabah et al.; „Eddy current residual stress profiling in surface- treated engine alloys”; Nondestructive Testing and Evaluation, Vol. 24, Nos. 1–2, s. 209–232, 2009. [5] Z. H. Żurek, M. Witoś; „Diagnostics of Degradative Changes in Parama- gnetic Alloys with the Use of Low Frequency Impedance Spectroscopy”; 7th International Symposium on NDT in Aerospace, 2015. [6] J. Gao, M. Pan, F. Luo; „Defect Identification and Classification of Multi- Frequency Eddy Current Test Based on Spectrum Method”; IEEE Interna- tional Conference on Information and Automation, 2010. [7] W. R. Junker, W. G. Clark Jr.; „Eddy current characterization of applied and residual stresses”; Review of Progress in Quantitative Nondestructi- ve Evaluation, 2B ed. Thompson and Chimenti. Plenum Press, New York, s. 1269-1286, 1983. [8] Ji-Gou Liu, Wolf-Jürgen Becker; „Force and Stress Measurements with Eddy Current Sensors”, The 10. International Sensor fairs and Conferen- ce, May 8-10, Nuremberg, Germany, vol. II, s. 23-28, 2001. [9] K. Fryczowski, M. Roskosz, Z. H. Żurek; „Preliminary Studies on Impact of Tensile Loads on the Parameters of the RLC Circuit”; 44th National conference NDT, 2015; Welding Technology Review, 2015, 87, s. 45-49. [10] J. Vilysa, V. Kvedarasb; „Dislocation Structure of Near Surface Layers of Deformed Low-carbon Steel”; 15th Int. Metallurgical & Material Confe- rence METAL 2006. [11] „Welding Guide. Technical Handbook of BÖHLER WELDING Products”, Böhler Welding, 2009. [12] Krysztofik J., Kukla D., So-cha G.:Ocena stopnia uszkodzenia stopu In- conel 718 z zastosowaniem prądów wirowych, Przegląd Spawalnictwa, Vol 87, No 12 (2015). [13] Kukla D., Grzywna P., Karczewski R.: Ocena rozwoju uszkodzenia zmę- czeniowego na podstawie zmian odkształcenia i parametrów prądowi- rowych w kolejnych cyklach obciążenia, Przegląd Spawalnictwa, Vol 86, No 5 (2014).