PS 1 2018 01 Oskrobek Rogowski 21PRZEGLĄD  SPAWALNICTWA Vol. 90 1/2018 Modernizacja gniazda produkcyjnego   zgodnie z koncepcją Industry 4.0 na przykładzie   stanowiska do realizacji procesu wykrawania Modernization of the work centre in accordance to the Industry 4.0 concept on the example of position for the execution of blanking process Dr hab. inż. Piotr Czyżewski, inż. Michał Ernt – Politechnika Warszawska. Autor korespondencyjny/Corresponding author: p.czyzewski@wip.pw.edu.pl Streszczenie Koncepcja czwartej rewolucji przemysłowej sprowadza się do zwiększenia wydajności i elastyczności procesów produk- cyjnych oraz poprawy jakości życia ludzi. Industry 4.0 dyspo- nuje szeregiem narzędzi technicznych, które między innymi realizują funkcje komunikacji za pośrednictwem sieci Internet elementami składowymi maszyny. Do realizacji pilotażowej modernizacji stanowiska produkcyjnego wykorzystano prasę mimośrodową Instytutu Technik Wytwarzania Politechniki Warszawskiej. Układ napędowy i sterownia zmodernizowano, zakładając wymianę kluczowych danych diagnostycznych z systemem sterowania nadrzędnego. Kolejno uruchomiono systemu akwizycji danych procesowych oparty o urządzenia Kistler maXYmos TL. Całość dopełnia system SCADA wraz z aplikacją administracyjną, które za pośrednictwem odpo- wiedniego aparatu matematycznego, dążą do realizacji kon- cepcji predyktywnego utrzymania ruchu i określenia zużycia narzędzia. Słowa  kluczowe: Systemy Cyberfizyczne; Industry 4.0; wykrawanie; monitorowanie procesu Abstract The concept of the Industry 4.0 revolution is related to increasing efficiency, elasticity of production and im- proving the quality of life. Industry 4.0 has several techni- cal tools that, implements communication between com- ponents of machine via the Internet. The mechanical press of the Institute of Manufacturing Technologies at Warsaw University of Technology was used to implement the pilot modernization to Industry 4.0 standard. The control and drive system were upgraded assuming exchange of key diagnostic data with the master control system. The proc- ess data acquisition system based on Kistler maXYmos TL was launched. The whole is complemented by SCADA system and administrative application, which using ap- propriate mathematical calculations realize the concept of predictive maintenance and calculates the tool wear. Keywords: Cyber Physical Systems; Industry 4.0; blanking; process monitoring Wstęp W roku 2011 zaprezentowano nową koncepcję polityki roz- woju gospodarki opartej na nowych technologiach [1]. Data ta jest uznawana za początek 4 rewolucji technologicznej opartej na koncepcjach obejmujących: systemy cyberfizycz- ne (CPS), Internet przedmiotów (IoT) i Internet usług (IoS) [2]. Zakłada się, że wszystkie te systemy mogą w sposób cią- gły komunikować się przez Internet, dzięki czemu możliwa stanie się interakcja między ludźmi (C2C), między ludźmi a maszynami (C2M) i między maszynami (M2M) [3]. Wszyst- kie te elementy przyczynią się do powstania systemów zarzą- dzania wiedzą 4.0 (KM 4.0) [4]. Zakłada się, że z wymienionych elementów dominującym będzie komunikacja pomiędzy Piotr Czyżewski, Michał Ernt przeglad Welding Technology Review maszynami. W tej sferze będą odbywały się największe przepływy danych. Informacje uzyskiwane z gniazd produk- cyjnych spływać będą do centrów przetwarzania danych, gdzie nastąpi autonomiczne wnioskowanie i ocena stanu procesu. W związku z tym wytworzą się nowe schematy organizacyjne przedsiębiorstw produkcyjnych, nowe powią- zania pomiędzy komórkami organizacyjnymi i nowe ścieżki przepływu informacji. Na podstawie pracy Bin Cao i in. [5] opisującej koncepcję nowoczesnego zakładu przetwarza- jącego aluminium można przedstawić ogólną architekturę w standardzie Industry 4.0 dla typowego przedsiębiorstwa pro- dukcyjnego. Ogólny schemat zaprezentowano na rysunku 1. DOI: http://dx.doi.org/10.26628/ps.v90i1.849 22 PRZEGLĄD  SPAWALNICTWA Vol. 90 1/2018 Jak widać na przedstawionym rysunku, fizyczna infrastruk- tura zakładu obudowana jest skomplikowaną infrastrukturą informatyczną. Przepływ informacji jest wielokierunkowy. Dane płyną zarówno w kierunku pionowym, jak i poziomym. Cały model przepływu i przetwarzania informacji podzie- lony jest na warstwy. Każda z warstw jest autonomiczna, czyli zmiany wprowadzone w dowolnej warstwie nie powinny wymuszać zmian w warstwach sąsiadujących. W poniższej pracy przedstawiono próbę modyfikacji gniazda produkcyjnego tak, aby spełniało warunki określo- ne koncepcją systemu cyberfizycznego (CPS ang. Cyber Physical System). Do modyfikacji wybrano stanowisko prasy mimośrodowej PMS-16C. Podstawowymi zadaniami były: modernizacja układu napędu i sterowania, implementacja systemu akwizycji danych i budowa systemu pozwalające- go na integrację układu z systemem przetwarzania i analizy danych. Dodatkowo opracowano moduł, który jest niejako interfejsem pomiędzy zbudowanym układem CPS a syste- mem analizy danych i systemem decyzyjnym. W odniesieniu do rysunku 1 można stwierdzić, że modernizacja dotyczy- ła: warstwy fizycznej, warstwy akwizycji danych i warstwy transportowej. Dzięki temu powstało gniazdo produkcyjne, które jest jednostką łatwo dołączalną do dowolnego systemu produkcyjnego funkcjonującego wg koncepcji Industry 4.0. Modernizacja maszyny technologicznej  do standardu Industry 4.0 Do modernizacji wybrano stanowisko badawcze Zakła- du Obróbki Plastycznej i Odlewnictwa Instytutu Technik Wytwarzania Politechniki Warszawskiej wyposażone w pra- sę mimośrodową PMS16C wyprodukowaną w roku 1977 o nacisku nominalnym 16 t, układ podawania blachy składa- jący się z bębna rozwijającego i prostowarki oraz podajnika pneumatycznego. Podajnik zapewnia precyzyjne podawanie taśmy do przestrzeni roboczej w cyklu pracy automatycz- nej. Prasa dzięki wykonanym pracom została zmodernizo- wana zgodnie z koncepcją Industry 4.0. Pierwszy etap prac zakładał modernizację układu sterowania prasy na taki, który jest w stanie zbierać informację o parametrach silnika napędzającego prasę, takich jak: napięcie, prąd i aktualna prędkość obrotowa oraz udostępniać je wykorzystując jed- ną z powszechnie używanych sieci przemysłowych do ukła- du sterowania nadrzędnego SCADA. W tym celu stanowisko wyposażono w falownik pozwalający na płynną zmianę szybkobieżności prasy w zakresie od 50 do 200 cykli/min. Jednocześnie informacje o aktualnych parametrach pracy mogą być przekazywane do sterownika prasy, Dodatkowo wybrano taki sterownik PLC, który jest w stanie przesyłać do wyższej warstwy systemu podstawowe dane diagno- styczne takie jak: temperatura wewnątrz obudowy, status pamięci, stan wejść/wyjść, prawidłowość działania wyjść. Kolejnym etapem był montaż i uruchomienie systemu akwizycji danych procesowych. Do tego celu wybrano roz- wiązanie firmy Kistler: maXYmos TL (Top Level). MaXYmos TL to urządzenie rejestrujące, analizujące i oceniające pa- rametry procesu takie jak siła, emisja akustyczna i inne, które przebiegają liniowo w funkcji drogi lub czasu. Widok in- terfejsu użytkownika z ekranem diagnostycznym przedsta- wia rysunek 2. Jest to urządzenie przeznaczone do kontroli Rys. 1. Schemat infrastruktury fabryki wg koncepcji Industry 4.0 Fig. 1. Diagram of factory infrastructure according to Industry 4.0 concept Rys. 2. Przykładowy przebieg sygnałów procesowych w systemie maXYmos TL Fig. 2. An example of signal graph registered by maXYmos TL Warstwa aplikacji Platforma analizy danych Platforma cyfrowego zarządzania Platforma inteligentnego sterowania Przemysłowy Internet rzeczy (IoT) Platforma pozyskiwania danych dla IoT Sensory wirtualne S ys te m y be zp ie cz eń st w a S ys te m y st an da rd ow e Inteligentne wyposażenie fabryki (maszyny produkcyjne i wyposażenie pomocnicze) Inteligentne modele decyzyjne i zarządzania aplikacjami Model inteligentnego nadzorowania Platforma chmury obliczeniowej (centrum obliczeniowe)Warstwa danych Warstwa kontroli Warstwa transportowa Warstwa akwizycji danych Warstwa fizyczna 23PRZEGLĄD  SPAWALNICTWA Vol. 90 1/2018 prawidłowości procesu produkcyjnego. Ma ono jedynie możliwość diagnostyki procesu pod kątem jego prawidłowe- go przebiegu, czyli otrzymujemy informację zero-jedynkową: dobrze-źle. Niestety nie ma wbudowanych narzędzi predyk- cyjnych pozwalających na ocenę stanu w szerszej perspek- tywie czasowej. Istotną funkcjonalnością, z punktu widzenia prowadzonych prac modernizacyjnych, jest nie tylko możli- wość oceny przebiegów jako „OK” lub „NOK”, ale również archiwizacji danych pomiarowych i przesyłanie ich do ze- wnętrznych systemów, gdzie mogą zostać poddane dokład- niejszej analizie. Na stanowisku badawczym zamontowano dwa urządzenia Kistler maXYmos TL. Jedno z nich służy do pomiaru, rejestracji i analizy przebiegu siły względem przemieszczenia, drugie natomiast do rejestracji sygnału RMS (ang. Root Mean Square – średnia kwadratowa) emisji akustycznej w funkcji drogi. Urządzenia zostały zintegro- wane z systemem SCADA. System ten zbiera dane ze ste- rownika PLC oraz przebiegi siły (rys. 3) i emisji akustycznej rejestrowanej podczas procesu wykrawania. Dane odebrane przez aplikację sterowania nadrzędnego są identyfikowane za pomocą numeru ID procesu. Dzięki temu rozwiązaniu istnieje miejsce, w którym wszelkie dane procesowe mogą być analizowane i przeglądane oraz poddawane dalszej analizie celem realizacji poglądu predyktywnego utrzymania ruchu. Schemat połączeń układu rejestrującego dane proce- sowe przedstawiono na rysunku 3. Rys. 3. Schemat połączeń układu rejestrującego dane procesowe Fig. 3. Diagram of data acquisition system connections Rys. 4. Przykładowy ekran aplikacji administracyjnej Fig. 4. An example of screen of administrative application System analizy danych procesowych Następnym etapem modernizacji stanowiska było opra- cowanie algorytmu analizującego dane pomiarowe celem realizacji koncepcji predyktywnego utrzymania ruchu. W tym celu na prasie zamontowano przyrząd do wykrawa- nia. Materiałem wykrawanym była blacha elektrotechnicz- na. Materiał ten został wybrany ze względu na to, że tego typu blacha nie ma, określonych normą, stałych własno- ści mechanicznych [6]. Wobec tego wykorzystując blachy od różnych dostawców, wprowadzano dodatkowe zakłócenie w danych procesowych. System SCADA otrzymując dane po- miarowe z urządzeń maXYmos TL i sterownika PLC przepro- wadza szereg działań celem uzyskania informacji o procen- towym zużyciu stempla wykrojnika. Sygnały rejestrowane podczas pomiaru wielkości fizycznych charakterystycznych dla procesów wytwarzania nigdy nie oddają idealnie rzeczy- wistości. Mogą one być zakłócane przez wiele czynników, jak chociażby częstotliwość pomiaru czy bezwładność czuj- nika. W omawianym przypadku, na sygnał będący pomiarem siły wykrawania nałożony został filtr wygładzający 4253H. Jest to pięcioetapowa operacja matematyczna mająca na celu wyeliminowanie oscylacji o krótkim czasie, co powo- duje wygładzenie wykresu. Na tej podstawie w czasie rzeczy- wistym obliczane są charakterystyczne wielkości procesu i jednocześnie porównywane z zaimplementowanym wcze- śniej wzorcem, ustalonym w trakcie testowania systemu. System raportuje w przypadku, kiedy analizowane dane zna- cząco odstają w swym charakterze od modelu dla narzędzi nowych lub zbliżają się do modelu narzędzi zużytych. To dzia- łanie informuje nadzorcę o konieczności przerwania procesu i wymiany stempla przed krytycznym uszkodzeniem stempla i uzyskaniem wadliwych wyrobów [7]. Tego typu rozwiązanie pozwala na planowanie przestojów i optymalne pod wzglę- dem produkcji realizowanie koniecznych napraw i konserwacji co znacząco zwiększa produktywność. Jednocześnie tak prze- tworzone informacje mogą zostać wykorzystane jako weryfi- katory wyników uzyskiwanych w środowisku wirtualnym [8]. System administracji danymi  z gniazd technologicznych Ostatni etap modernizacji zakładał uruchomienie apli- kacji nadrzędnej, która w sposób wygodny zapewni dostęp do danych diagnostycznych. Aplikacja miała spełniać nastę- pujące założenia: 1. Należy zapewnić dostęp do aplikacji z dowolnego kom- putera bez potrzeby instalacji dodatkowych programów – aplikacja webowa. 2. Należy zapewnić dostęp do aplikacji z urządzeń wyposa- żonych w interfejs bezprzewodowy i mobilnych np. tablet, telefon komórkowy. 3. Informacje prezentowane przez aplikację mają być przed- stawione w sposób jednoznaczny i czytelny, umożliwiają- cy łatwą i szybką diagnostykę stanowiska. 4. Dopuszczalne jest jedynie sterowanie parametrami, które nie wpłyną na bezpieczeństwo obsługi. 5. System ma umożliwiać dostęp do dokumentacji, kodów źródłowych, schematów stanowiska celem szybkiej na- prawy ewentualnych usterek [2]. 6. System  musi  przedstawiać  informacje  związane  z  pre- dyktywnym utrzymaniem ruchu. 7. System ma być elastyczny tak, aby w łatwy sposób moż- na było dołączać dane z kolejnych gniazd produkcyjnych. Realizację aplikacji oparto o mikrokomputer Raspberry Pi 3 z zainstalowanym środowiskiem Codesys V3 opracowa- nym przez 3S-Smart Software Solutions GmbH. Tego typu podejście umożliwiło nawiązanie komunikacji z każdym z urządzeń stanowiska badawczego oraz pozwoliło na reali- zację powyższych założeń. Dodatkowo umożliwia rozbudo- wę aplikacji o kolejne stanowiska, które mają być poddane monitorowaniu dzięki szerokiemu wachlarzowi możliwości komunikacyjnych [9]. 24 PRZEGLĄD  SPAWALNICTWA Vol. 90 1/2018 Literatura [1] Masconi F.: The New European Industrial Policy, Routledge, London, 2015. doi:10.4324/9781315761756. [2] Lasi H., Fettke P., Feld T., Hoffmann M.: Industry 4.0, Bus. Inf. Syst. Eng. 6, 2014. [3] Cooper J., James A.: Challenges for Database Management in the Internet of Things, IETE Tech. Rev. 26 (2009) 320. doi:10.4103/0256-4602.55275. [4] Dominici G., Roblek V., Abbate T., Tani M.: Click and drive: Consumer attitu- de to product development: Towards future transformations of the driving experience, Bus. Process Manag. J. 22, 2016, pp. 420-434. doi:10.1108/ BPMJ-05-2015-0076. [5] Cao B., Wang Z., Shi H., Yin Y.: Research and practice on Aluminum Indu- stry 4.0, 2015 Sixth Int. Conf. Intell. Control Inf. Process. 2015, pp. 517-521. doi:10.1109/ICICIP.2015.7388226. Podsumowanie  W wyniku podjętych prac zmodernizowano istniejące stanowisko badawcze zgodnie z koncepcją Industry 4.0. Powstałe modelowe gniazdo technologiczne stanowi przykład systemu cyberfizycznego (rys. 5). Jest to system otwarty, do którego można dołączać kolejne gniazda technologiczne. Jednocześnie zrealizowano zadanie systemu cybernetycznego do oceny [6] Czyżewski P., Kochański A., Cacko R., Maciołek T.: Badanie wybranych własności blach elektrotechnicznych, Przegląd Elektrotechniczny, 93, 2007, s. 92-96. [7] Sikorski B.: Projekt i wykonanie modułu analizy deskryptorów procesu technologicznego na przykładzie operacji wykrawania, Politechnika War- szawska, 2018. [8] Czyżewski P., Kochański A., Moszczyński L.: Modelowanie parametrów procesu wykrawania dla różnych stanów zużycia stempla, Przegląd Mech., 2016, s. 23-26. doi:10.15199/148.2016.5.1. [9] Ernt M.: Modernizacja wybranego gniazda produkcyjnego do standardu Industry 4.0., Politechnika Warszawska, 2018. stanu zużycia narzędzi na podstawie sygnałów z systemu akwizycji danych. Podstawowe cechy: – system bazujący na elementach rejestrujących i monitorujących kluczowe parametry procesu technologicznego (DAQ-system); – system sterowania umożliwiający zdalne sterowanie nastawami urządzeń gniazda technologicznego (IoT); – implementacja systemu SCADA do analizy gromadzonych danych produkcyjnych i predykcji stanu narzędzia. Praca naukowa finansowana ze środków Narodowego Centrum Nauki jako projekt badawczy nr N N508 628 140 Rys. 5. Schemat działania systemu cyberfizycznego (CPS) powstałego po modernizacji gniazda technologicznego na bazie prasy PMS-16C Fig. 5. Diagram of the cyberphysical system (CPS) created according to the modernization of PMS-16C