Bevindings op Die Gebied Spraak- Stem en Gehoorgebreke by Skoolgaande Kinders Deur I. C. UYS, B.A.Log. (Rand;) B. PRADE, B.A.Log. (Rand). D e p a r t e m e n t S p r a a k h e e l k u n d e U n i v e r s i t e i t v a n P r e t o r i a . „ D i e t e r m d i a g n o s t i s e r i n g is v a n d i e w o o r d d i a g n o s e a f k o m s t i g , ' n m e d i e s e t e r m w a t b e - t e k e n o m , d e u r d i e u i t k e n n i n g e n b e s t u - d e r i n g v a n d i e s i m p t o m e , d i e a a r d v a n d i e s i e k t e t e b e p a a l . D i t is b e g r y p l i k d a t h i e r i n o o k d i e u i t k e n n i n g v a n d i e o o r s a k e v a n d i e s i e k t e o p g e s l u i t is m e t d i e o o g o p ' n d o e l - t r e f f e n d e b e h a n d e l i n g d a a r v a n . M e t d i e o p - k o m s v a n d i e p s i g o - s o m a t i e s e g e n e e s k u n d e w o r d o o k d i e v o l g e n d e g e d a g t e in d i e b e g r i p d i a g n o s e v e r v a t , nl. d i e i n v l o e d v a n d i e s o - m a t i e s e s t e u r i n g s o p d i e p s i g i e s e l e w e e n o m g e k e e r d . W e e n s d i e v e r s k e i d e n h e i d v a n d e n k s t r o - m i n g s in d i e p s i g o l o g i e , is d i t b e g r y p l i k d a t d a a r g e e n e e n h e i d s b e e l d t e n o p s i g t e v a n d i e p s i g o l o g i e s e d i a g n o s t i s e r i n g o p g e b o u k a n w o r d n i e . " N a a a n l e i d i n g v a n b o g e n o e m d e is d i t d u s d u i d e l i k d a t o o k d i e s p r a a k t e r a p e u t m e t d r i e u i t e r s b e l a n g r i k e p r o b l e m e t e k a m p e h e t : 1. D i e p r o b l e e m v a n s u b j e k t i e w e i n t e r a k s i e t u s s e n p e r s o o n l i k h e d e . 2. D i e p r o b l e e m v a n s e m a n t i e k . 3. D i e p r o b l e e m v a n v e r s k i l l e n d e d e n k s t r o - m i n g s in d i e s p r a a k h e e l k u n d e . V o o r d a t o o r g e g a a n w o r d n a o n d e r s o e k e g e d o e n t e r p l a a t s e , k a n d i e v o l g e n d e b e - v i n d i n g s a s a g t e r g r o n d d i e n v i r ' n k o n t r o l e . BEVINDINGS IN AMERIKA 1. White House Conference on Childhealth and Protection, Special Education, 1931. V r a e l y s j t e is r o n d g e s t u u r in s t e d e m e t ' n b e v o l k i n g v a n o o r d i e 10,000. D i e v o o r - k o m s s y j f e r v a n s p r a a k g e b r e k e h e t g e v a - r i e e r t u s s e n 1 9 . 0 - 2 1 . 4 % . D i e g e m i d d e l d e is d u s y a s g e s t e l a s 5 % . 2. Opnames gedoen deur Mills en Streit I n t e n s i e w e o p n a m e s is in h i e r d i e g e v a l g e - d o e n d e u r m i d d e l v a n i n d i v i d u e l e o n d e r - s o e k e v a n e l k e k i n d . V a n a l l e s k o o l g a a n d e k i n d e r s is 10% m e t s p r a a k g e b r e k e g e v i n d . . E r n s t i g e s p r a a k g e b r e k e h e t v o o r g e k o m b y 4 5 % v a n h i e r d i e k i n d e r s . 3. Opnames gedoen deur Wilbert Pronovost. P r o n o v o s t v i n d d a t 7 . 8 % v a n a l l e s k o o l - g a a n d e k i n d e r s in N u - E n g e l a n d ( V . S . A . ) s p r a a k g e b r e k e h e t . 4. Bevindings van die A.S.H.A. Komitee (1950 White House Conference.) B e r e k e n i n g s w a t v o l g e n s d i e v e r s l a g d i e l a a g s t e is w a t w e t e n s k a p l i k v e r d e d i g k a n w o r d : 6 % v a n d i e t o t a l e b e v o l k i n g t o o n s p r a a k g e b r e k e . 5. Opnames gedoen deur Milisen. H i e r d i e v e r s l a g s p e s i f i s e e r m e r e n d e e l s d i e v o l g e n d e s p r a a k g e b r e k e : ( a ) D i s l a l i e : 1 5 % - 2 0 % g e v i n d i n d i e g r a d e , m e t ' n d u i d e l i k e v e r m i n d e r i n g t o t d i e o u - d e r d o m v a n 9 - 1 0 j a a r . ( b ) D i s f e m i e : ( S t u d i e s g e d o e n d e u r M i l l s e n S t r e i t 1942, B u r d i n 1940 e n R o o t ) . H u l - le v i n d ' n n e i g i n g t o t t o e n a m e i n h a k k e l t u s s e n d i e 2 d e e n 5 d e g r a d e e n d a a r n a ' n v e r m i n d e r i n g in d i e p e r s e n t a s i e s . ( c ) D i s f o n i e : V a n d i e t o t a l e b e v o l k i n g is ( + — ) 1 % g e v i n d , t e r w y l 5 % - 1 5 % v a n a l l e s p r a a k g e b r e k k i g e s o o k s t e m g e b r e k e g e - t o o n h e t . BEVINDINGS IN SUID-AFRIKA 1. Opnames gedoen deur die Universiteit van die Witwatersrand. O p n a m e s w a t g e d u r e n d e d i e t y d p e r k 1962 - 1 9 6 3 in J o h a n n e s b u r g g e d o e n is, h e t d i e v o l g e n d e r e s u l t a t e g e l e w e r : (a) Engelsmedium Skole: G e m i d d e l d e a a n t a l k i n d e r s p e r s k o o l is 5 3 3 . G e m i d d e l d e a a n t a l k i n d e r s m e t s p r a a k g e - b r e k e is 6 0 ( 1 1 . 8 % ) . (b) Afrikaansmedium Skole: G e m i d d e l d e a a n t a l k i n d e r s p e r s k o o l is 5 2 8 . G e m i d d e l d e a a n t a l k i n d e r s m e t s p r a a k g e - b r e k e is 5 3 ( 9 . 5 % ) . V o l g e n s b o g e n o e m d e g e g e w e n s b l y k d i t d u s d a t d i e g e m i d d e l d e a a n t a l s k o o l k i n d - e r s m e t s p r a a k g e b r e k e i n J o h a n n e s b u r g 10.7% is. 1 JOURNAL OF THE SOUTH AFRICAN LOGOPEDIC SOCIETY 1 R ep ro du ce d by S ab in et G at ew ay u nd er li ce nc e gr an te d by th e P ub lis he r (d at ed 2 01 2) 2. Opnames gedoen deur die Universiteit O p n a m e ^ w a t gedurende die tydperk 1962 -1963 in Pretoria gedoen is, het die voi- gende resultate gelewer: ( a ) per sfcool is 395 Gemiddelde aantal kinders met spraakgebreke is 62 (18.2%). fh") Afrikaansmedium Skole: ( ) Gemiddelde aantal kinders per skool is 504 Gemiddelde aantal kinders met spraakgebreke is 75 (15.2%). Die gemiddelde persentasie spraakgebrek- kige kinders in Pretoria blyk dus 16.7/0 te wees. b e s p r e k i n g v a n o p n a m e s g e d o e n i n s u i d - a f r i k a 1. Vraelyste is aan skoolhoofde gestuur waarvolgens onderwysers moontlike spraakgebreke kon uitken. 2 Individuele onderhoude is gevoer in elke skool. Die spraakterapeut het elke kind persoonlik gesien en 'n paar vrae gestel. Na aanleiding van die resultate gevind met hierdie gekombineerde vraelys en in- dividuele onderhoudsmetode, kon boge noemde afleidings gemaak word. Voordele van hierdie metode. (a) 'n Spraakterapeut sien elke kind per- soonlik, dus is die moonhkheid dat η spraakgebrek ongesiens verbygaan skraal. (b) Die onderwysers ken die kinders in hulle klasse beter, en aangesien hier- die persone die vraelys vooraf kry kan hulle die spraakterapeut bystaan in haar ondersoek. Nadele van hierdie metode. (a) Party kinders is skaam en praat nie ^ ; maklik met v r e e m d e mense me. Dus bestaan die moontlikheid dat hulle spraakgebreke nie opgemerk sal word nie. (b) Hakkelaars mag dalk oorgeslaan word ( omdat hulle soms vlotheidspenodes beleef. (c) Breinbeseerde kinders is gewoonlik moeilik om dadelik te herken. (d) Getalle mag groter wees as gevolg van onsekerheid. m o o n t l i k e r e d e s v i f I d i e - h o e PERSENTASIE G E V I N D IN PRETORIA 1 Alleenlik laerskole, d.w.s. kinders van g aad l tot en met standerd 5 is ingesluit fn die opnames. Soos genoem in vori^e studies, is daar 'n duidelike a f n a m i n spraakgebreke namate die kind ouer word. Die vermoede bestaan dus dat die persentasie aansienlik laer sal wees as E s k o l e by die opnames sou ingesluit word. 9 Dit is ook 'n bekende feit dat meeste van die kinders wat artikulasiegebreke toon gedurende die ouderdom van 5 jaar tot 8 f a a r dTe probleem ontgroei selfs sonder spraakheelkundige behandeling. Alle gradeklasse is ingesluit in die op names en dit kan waarskynlik vtr die hoe persentasie verantwoordelik wees. 3 Soos vantevore genoem is, het die vrae- lys - individuele onderhoudsmetode sy^na- d y ele. Aangesien die kinders net vir 'n tort rukkie gesien is, kan onsekerheid of selfs verbyga g ande fisiese of psigiese probleme l a S e i d i n g daartoe gegee het, dat die kind as 'n spraakgebrekkige bestempel word. Die verskil tussen die tipe van opname gedoen ter plaatse, en die metodes wat in Amerika gebruik is mag ook η invloed hg op die uiteenlopende resultate. 4. Spraakheelkundige dienste is eebrei in Pretoria nie en omdat omtrent feen opnames of behandeling vantevore h i l r toegepas is nie, is die moonthkheid S S spra g ak P gebrekklges reeds terapie ont- vang het en gerehabiliteer is, in η mate uitgesluit. 5 I n 'n wetenskap soos spraakheelkunde het ons te kampe met die probleem van subjektiewe interaksie tussen persoonhk- hede asook die probleem van semantiek. Eile persoonlike ?iening en o f ntasie van elke spraakterapeut sal die resultate noodwendig moet beinvloed. 6 In die wye sin van die woord is P r e t 0 " £ 6 · meer eentalig as Johannesburg. Op die huidige stadium is dit nog me duideiiK, indien wel, hoe hierdie feit die resultate van die opnames kan beinvloed nie. 7. Alleenlik 'n minimum van skole kon ge- doen word as gevolg van die beperKte SteTte Die resultate wat dus we ver- £ ν is kan nog nie as 100% geldig of ver- S n w o o r S i g e n d van die totale bevolking beskou word nie. 16 A u g u s t , 1 9 6 3 R ep ro du ce d by S ab in et G at ew ay u nd er li ce nc e gr an te d by th e P ub lis he r (d at ed 2 01 2) DIE BEHOEFTE AAN VERDERE NAVORSING 1. Dit is dringend dat 'n intensiewe studie gemaak word, waarin 'n beter verteen- woordigende aantal skole gebruik word. 2. Vir 'n studie om geldig en waardevol te wees, is objektiwiteit belangrik en dit kan alleen verkry word indien 'n groter aan- tal spraakterapeute die opnames doen en sodoende die probleem van subjektiwiteit en persoonlike orientasie uit te skakel. 3. Die behoefte word ook gevoel aan navor- sing in verband met die waarde van die verskillende opnamemetodes en die ver- skil in resultate wat hulle meebring. 4. Weereens mag dit interessant wees om navorsing te doen op die gebied van ver- skille tussen Engels- en Afrikaans- medi- um laer- en hoerskole. 5. In die keuse van monsterskole moet die verskillende ekonomiese en sosiale stan- daarde van die gebied waarin die skole voorkom, in ag geneem word. Ten slotte kan net genoem word dat hier- die studie in sigself alleenlik waardevol is as 'n aansporing tot verdere navorsing. OPSOMMING 'n Opname in verband met die persentasie van spraakgebrekkige skoolkinders is in Pretoria gedoen en daarna vergelyk met die bevindings van opnames wat gedoen is in Johannesburg en Amerika. Die persentasie is aansienlik hoer in Pretoria. Verskeie faktore kan as oorsaak genoem word, maar daar kan tot geen finale slotsam gekom word, voor- dat beter beheerde studies in verband met die saak gedoen is nie. Die studie kan dus alleenlik dien as 'n aansporing tot verdere navorsing op hierdie gebied. SUMMARY A survey of the incidence of speech de- fects among school children in Pretoria has been carried out and compared with the find- ings of surveys done in Johannesburg and America. The percentage was found to be significantly higher in Pretoria. A number of factors could be responsible for this fact, but no final conclusion can be reached until bet- ter controlled studies have been carried out. It is therefore felt that this study only serves the purpose of encouraging further research in this field. BIBLIOGRAPHY 1. Van Riper, C. Speech Correction, Princi- ples and Methods. N.J.: Prentice-Hall Inc., 1954. pp. 10, 33-36. 2. Milisen, R. Incidence of Speech Dis- orders. in Ed. Travis: Hand- book of Speech Pathology London: Peter Owen Ltd., 1959. pp. 246-260. 3. — Speech Disorders and Speech Correction. White House Conference Report, 1950. J.S.H.D. 1952, pp. 129-137. 4. Nel, B. F. Sonnekus, M.C.H. Opvoedkundige Studies. No 33. Negende Jaargang. August, 1963 J O U R N A L O F THE SOUTH A F R I C A N L O S O P E D I C SOCIETY 17 R ep ro du ce d by S ab in et G at ew ay u nd er li ce nc e gr an te d by th e P ub lis he r (d at ed 2 01 2)